Bogdan Miś: Działo się (109)

Print Friendly, PDF & Email

2017-12-11.

Kolejny tydzień przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

5 grudnia

Ilustracja

Christie’s w Londynie (2005)

1766 – W Londynie został założony dom aukcyjny Christie’s (w 1998 przejęty przez francuską Groupe Artémis, w 2002 otworzył filię w Paryżu). Christie’s szybko osiągnął pozycję głównego angielskiego domu aukcyjnego. Obecnie Christie’s jest największym domem aukcyjnym na świecie pod względem przychodów, wyprzedza odwiecznego rywala – Sotheby’s.

1906 – Założycielka mariawityzmu siostra Feliksa Kozłowska (Początkowo zakonnica rzymskokatolicka, założycielka ukrytego Zgromadzenia Sióstr Ubogich św. Klary, które później przybrało nazwę Zgromadzenia Sióstr Mariawitek Nieustającej Adoracji Ubłagania), została imiennie ekskomunikowana jako pierwsza kobieta w historii chrześcijaństwa. Polska przoduje w różnych dziedzinach.

1916 – Urodził się Hilary Koprowski ( zm. 11 kwietnia 2013 w Filadelfii) – polski lekarz, wirusolog i immunolog, od 1944 w USA; członek Polskiej Akademii Nauk, profesor nadzwyczajny na Thomas Jefferson University. Absolwent Uniwersytetu Warszawskiego. Studiował też w konserwatorium muzycznym w Warszawie oraz w Akademii Św. Cecylii w Rzymie. Twórca pierwszej doustnej szczepionki przeciwko wirusowi polio, wywołującemu chorobę Heinego-Medina. Od lipca 1938 mąż Ireny Koprowskiej, cytologa i lekarki, z którą miał dwóch synów Claude’a i Christophera.

6 grudnia

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7d/EncycBrit1913.jpg

Reklama encyklopedii z 1913 roku

1768 – Ukazała się Encyclopedia Britannica. W przeciwieństwie do francuskiej Encyclopédie (1751–1766), na której się wzorowała, Britannica była bardzo zachowawcza, późniejsze wydania były zwykle dedykowane monarchom. W 1870 wydawnictwo zostało przeniesione do Londynu. 11. edycja encyklopedii, wydane w 1911 wspólnie z Uniwersytetem Cambridge, uważana jest za klasyczne wydanie Britanniki, Od 2012 wydawana tylko w wersji online. Niezwykle niegdyś cenione wydanie papierowe – to już przeszłość.

1778 – Urodził się Joseph Louis Gay-Lussac (zm. 9 maja 1850) – francuski chemik i fizyk. Jest twórcą praw dotyczących rozszerzalności, rozprężliwości cieplnej i objętości gazów oraz rozszerzalności i parowania cieczy. Jego nazwisko jest uwiecznione w nazwie dwóch praw fizykochemicznych, stanowiących podstawę teorii gazów doskonałych.

1877 – Ukazało się pierwsze wydanie dziennika The Washington Post. Gazeta zdobyła światowy rozgłos przez swoje badanie afery Watergate w latach 70., w czym kluczową rolę odegrali jej reporterzy Bob Woodward i Carl Bernstein. 6 sierpnia 2013 podano publicznie komunikat o sprzedaży należącego od czterech pokoleń do rodziny Grahamów dziennika Jeffowi Bezosowi – prezesowi firmy Amazon.com

7 grudnia

1631 – Nastąpiło pierwsze przewidziane (przez Johannesa Keplera) przejście Wenus na tle tarczy Słońca (niewidoczne w zachodniej Europie). Okazało się dobitnie, że metoda naukowego prognozowania przyszłości przy użyciu metod matematycznych – działa.

1905 – Austriacki lekarz okulista Eduard Zirm (1863-1944) przeprowadził w Ołomuńcu pierwszą udaną operację przeszczepienia rogówki.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg/1024px-The_Earth_seen_from_Apollo_17.jpg

Blue Marble

1972 – Program Apollo: rozpoczęła się ostatnia załogowa misja księżycowa Apollo 17. Tego samego dnia z pokładu statku wykonano słynne zdjęcie Ziemi, znane jako Blue Marble, najczęściej wykorzystywaną fotografię w dziejach ludzkości.

8 grudnia

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/Hadamard2.jpg

1865 – Urodził się Jacques Salomon Hadamard (zm. 17 października 1963) – matematyk francuski. Zajmował się teorią liczb, mechaniką teoretyczną, geometrią, teorią poznania, teorią całkowitych funkcji analitycznych (funkcje harmoniczne), równaniami różniczkowymi i równaniami fizyki matematycznej (mieszane problemy brzegowe). Znany jest zwłaszcza ze swych prac z teorii liczb pierwszych. Jego podręcznik do geometrii dla szkół średnich tłumaczony był na wiele języków, w tym również na polski (1923).

1943 – W ośrodku w Bletchley Park w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszy na świecie komputer Colossus, używany do łamania szyfrów niemieckiej maszyny Enigma. Sprawa ćwierć wieku pozostawała ścisłą tajemnicą wojskową Brytyjczyków, którzy z absolutnym spokojem przyjmowali publikacje o pierwszeństwie amerykańskiej maszyny ENIAC. W ośrodku Bletchley Park pracowało na raz do 10 tys. specjalistów z różnych dziedzin nauki. Nikt z nich nigdy nie wyjawił sekretu. Na Bletchley Park nie spadła nigdy żadna niemiecka bomba.

1991 – Prezydenci Rosji Borys Jelcyn, Białorusi Stanisłau Szuszkiewicz i Ukrainy Łeonid Krawczuk podpisali Układ Białowieski rozwiązujący ZSRR i powołujący Wspólnotę Niepodległych Państw. Bez wątpienia był to koniec pewnej epoki.

9 grudnia

Ilustracja

Grace Murray Hopper

1906 – Urodziła się matematyczka i informatyczka amerykańska Grace Murray Hopper, z d. Grace Brewster Murray (zm. 1 stycznia 1992) – amerykańska pionierka informatyki. Przez szereg lat służyła w United States Navy, w 1986 przeszła w stan spoczynku w stopniu kontradmirała. Była pierwszą kobietą – doktorem matematyki na Uniwersytecie Yale. Jest współautorką języka programowania Cobol. Wielka postać.

1952 – Utrzymujący się od 5 do 9 grudnia tzw. wielki smog londyński przyczynił się do śmierci ok. 12 tys. osób. Został utworzony z wyemitowanych do atmosfery gazów, pochodzących głównie z kominów mieszkań i fabryk oraz spalin samochodowych. Smog doprowadził do środowiskowej katastrofy. Wieści o wielkim smogu odbiły się szerokim echem na świecie i przyczyniły się do wybuchu paniki na punkcie smogu. W Wielkiej Brytanii wielki smog był powodem uchwalenia specjalnej ustawy o czystym powietrzu w 1956 roku.

1997 – Rada Języka Polskiego przyjęła uchwałę, zgodnie z którą imiesłowy przymiotnikowe z partykułą „nie” piszemy zawsze łącznie. A do dziś nie wszyscy się do tego przyzwyczaili i naruszanie tej reguły to ciągle jeden z najpopularniejszych błędów ortograficznych…

10 grudnia

1684 – W Royal Society została odczytana przez Edmunda Halleya, odwołująca się do praw Keplera, praca Isaaca Newtona De Motu Corporum o pojęciu grawitacji i jej wpływie na orbity planet. Praca ta obejmowała początki praw ruchu, które zostały szerzej omówione w Principiach. Chyba to początek nowoczesności…

1868 – W Londynie uruchomiono pierwszą na świecie uliczną sygnalizację świetlną.

Ilustracja

Ada Lovelace

1815 – Urodziła się Ada Lovelace, (wł. Augusta Ada King, hrabina Lovelace) brytyjska matematyczka (zm. 1852), znana przede wszystkim z publikacji na temat mechanicznego komputera Charlesa Babbage’a. Była jedynym ślubnym dzieckiem wielkiego poety – lorda Byrona. Mężem Ady był William King – ósmy baron Ockham, późniejszy pierwszy hrabia Lovelace, z którym miała troje dzieci. Za pierwszy program komputerowy w historii uważa się diagram, który Lovelace wykonała w swoich notatkach do tłumaczenia artykułu o maszynie analitycznej Babbage’a napisanego przez Lugiego Menabrea. W części G opisuje ona algorytm do obliczenia liczb Bernoulliego. Niektórzy kwestionują jednak jej autorstwo programu, przypisując go samemu Babbage’owi. 10 grudnia 1980 r. Ministerstwo Obrony Stanów Zjednoczonych zatwierdziło opis nowego języka programowania nazwanego na jej cześć Ada.

11 grudnia

Ilustracja

Robert Koch

1843 – Urodził się Robert Koch, niemiecki lekarz, bakteriolog, Odkrywca m.in. bakterii wywołujących wąglika, cholerę i gruźlicę. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny w 1905 r. za badania nad gruźlicą. Wprowadził do praktyki pożywki zestalane żelatyną.

1882 – Urodził się Max Born, niemiecki matematyk, fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1970). Pochowany w Getyndze na tym samym cmentarzu, co Max Planck i David Hilbert. Na jego nagrobku wyryto fundamentalne równanie mechaniki kwantowej: pq – qp = h/2πi.

1911 – Maria Skłodowska-Curie stała się pierwszą osobą wyróżnioną dwukrotnie Nagrodą Nobla.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje pochodzą z zasobów Wikipedii.

VN:F [1.9.22_1171]
Oceń artykuł
Rating: 10.0/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
Bogdan Miś: Działo się (109), 10.0 out of 10 based on 2 ratings

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com