Bogdan Miś: Działo się (128)

Print Friendly, PDF & Email

 

2018-04-17.

Kolejny tydzień przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

17 kwietnia

1524 – Urodził się Giovanni da Verrazzano (włoski żeglarz, podróżnik i odkrywca. Sławę przyniosła mu podróż do Ameryki w celu znalezienia Przejścia Północno-Zachodniego na zlecenie króla Francji Franciszka I. Jako pierwszy Europejczyk dotarł do terenów dzisiejszego Nowego Jorku.

1792 – W szpitalu Bicetre w Paryżu przetestowano na żywych baranach i zwłokach bezdomnych działanie nowoczesnej gilotyny według projektu chirurga i fizjologa Antoine’a Louisa (francuski chirurg i fizjolog, projektant nowoczesnej gilotyny, którą pod jego kierunkiem wykonał niemiecki producent klawesynów – Tobias Schmidt). Tak, tak– to nie Guillotin był bezpośrednim konstruktorem ludwiczki czyli wdowy– jak początkowo nazywano machinę.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/db/Intellipedia_Logo.jpg

O tym chyba nie słyszeliście…

2006 – Uruchomiono Intellipedię. Nie wiedzą Państwo – co to takiego? Nic dziwnego, bo to serwis internetowy o zastrzeżonym dostępie, działający na zasadzie wiki w sieci, który łączy wszystkie 16 służb specjalnych Stanów Zjednoczonych. Sieć ta pracuje na zmodyfikowanej wersji protokołu TCP/IP. Intellipedia nie jest encyklopedią, lecz raczej zbiorem najróżniejszych niejawnych informacji, które interesują pracowników służb specjalnych Stanów Zjednoczonych. Intellipedia wykorzystuje oprogramowanie MediaWiki, dokładnie to samo, co Wikipedia

18 kwietnia

Ilustracja

Allan Kardec (1804-1869)

1857 – Ukazała się Księga Duchów, książka autorstwa Allana Kardeca (naprawdę: Hippolyte Léon Denizard Rivail, francuski pisarz i spirytysta). Jej główna część napisana jest w formie dialogu z… bytami nadprzyrodzonymi. Zawiera 1019 pytań natury religijnej, filozoficznej i parapsychologicznej oraz odpowiedzi na te pytania, rzekomo podyktowane przez duchy. Książka ta stała się swoistą „biblią” dla spirytystów z całego świata; zawiera m. in. klasyfikację duchów. Co ciekawe, odpowiedzi dotyczące spraw społecznych, okazują się – biorąc pod uwagę datę napisania i wydania „Księgi” -– dosyć postępowe. Zawarte są w nich m. in. sprzeciw wobec wojen i swoisty pacyfizm, potępienie kary śmierci, poparcie dla równouprawnienia płci. Ale w ogóle, to oczywiście jeszcze jeden stek bzdur. Ileż to beznadziejnie głupich książek opublikowała ludzkość…

1911 – Urodził się Maurice Goldhaber (przeżył 100 lat z górą – zmarł 11 maja 2011), amerykański fizyk. W roku 1957 (współautorzy: Lee Grodzins i Andrew Sunyar) udowodnił, że neutrino ma ujemną skrętność. W 1991 otrzymał Nagrodę Wolfa w dziedzinie fizyki. Wyjaśnijmy: neutrino to taka dziwna cząstka elementarna, której masa jest bardzo bliska zeru; ma również zerowy ładunek elektryczny. A ta „ujemna skrętność” oznacza, że cząstka stale wiruje wokół własnej osi, niezmiennie w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara.

2008 – Został wyniesiony na orbitę pierwszy wietnamski satelita telekomunikacyjny Vinasat-1. Wyposażony w 8 transponderów pasm C i 12 pasma Ku (przekazywanie 10 000 rozmów telefonicznych lub 120 kanałów telewizyjnych) pokrywających zasięgiem południowo-wschodnią Azję, część Chin, Indie, Koreę, Japonię, Australię i Hawaje. Planowany czas działania 15-20 lat. Kosztował ok. 300 mln USD. Wiedzieliście o tym, że Wietnam dysponuje taką techniką – i to od 10 lat?

19 kwietnia

1529 – Podczas obrad Sejmu Rzeszy w Spirze 6 księstw i 14 miast niemieckich złożyło protest przeciw uchwale, zabraniającej przechodzenia na luteranizm, od czego powstała nazwa protestantyzm. Na świecie żyje obecnie ok. 800 milionów protestantów, co stanowi ok. 40% wszystkich chrześcijan.

1971Salut 1 – została wystrzelona rakietą Proton K z kosmodromu Bajkonur pierwsza stacja kosmiczna, jaka znalazła się na orbicie okołoziemskiej. Należała do serii stacji wyniesionych w ramach radzieckiego programu Salut. Pierwotna nazwa stacji brzmiała Zarja (ros. zorza) i taka też wymalowana była na kadłubie. W trzy dni później wystartował Sojuz 10 z pierwszą załogą, złożoną z pilota płka Władimira Szatałowa, kandydata nauk inż. Aleksieja Jelisiejewa i zajmującego się badaniami inż. Nikołaja Rukawisznikowa. Salut 1 spłonął w atmosferze ziemskiej 11 października 1971.

ilustracja

Jirōemon Kimura do końca życia zachował jasność umysłu

2013 –Japończyk Jirōemon Kimura jako pierwszy znany mężczyzna w historii osiągnął udokumentowany wiek 116 lat. Zmarł 12 czerwca tegoż roku. Był ostatnim żyjącym człowiekiem urodzonym w roku 1897. Pracował w urzędzie pocztowym przez ponad 40 lat, w latach 20. XX w. przez pewien czas pracował także w jednostce wojsk łączności w Korei, w czasie japońskiej okupacji tego kraju.. Po przejściu na emeryturę zajął się rolnictwem. Jako rolnik pracował do 90. roku życia. Doczekał się siedmiorga dzieci, z których pięcioro wciąż żyje.

20 kwietnia

1303 – Został założony (przez papieża Bonifacego VIII) Uniwersytet La Sapienza w Rzymie, największy uniwersytet w Europie i jeden z największych na świecie, gdy chodzi o liczbę studentów (147 000). Jeden pracownik naukowy przypada tu na ok. 15 studentów.

1798 – Urodził się Sir William Edmond Logan (zm. 22 czerwca 1875) – znany XIX-wieczny kanadyjski geolog, członek Royal Society. Najwyższy szczyt Kanady, góra Logan, została nazwana na jego cześć. Był założycielem i pierwszym dyrektorem Kanadyjskiej Służby Geologicznej. Od jego nazwiska jeden z minerałów (odkryty w 1966 roku) nazywa się weloganit. Kanadyjskie Towarzystwo Geologiczne nadaje co roku nagrodę im Logana. Jego rozprawa o geologii Kanady została uznana za jedną ze 100 najważniejszych książek w historii tego kraju.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Sok%C3%B3%C5%82ka_pomnik_pami%C4%99c_Lewoniewskich.jpg/800px-Sok%C3%B3%C5%82ka_pomnik_pami%C4%99c_Lewoniewskich.jpg

Rodzinna Lewonieckich wywodziła się z Sokółki e woj. Podlaskim. Znajduje się tu pomnik poświęcony braciom-pilotom.

1934 – Siedmiu radzieckich lotników, którzy uratowali załogę radzieckiego parowca SS Czeluskin zmiażdżonego przez lody w Arktyce, otrzymało po raz pierwszy tytuły Bohatera Związku Radzieckiego. Był wśród nich Polak z pochodzenia, oficer Armii Czerwonej Zygmunt Lewoniewski (ma na liście Bohaterów ZSRR numer 4). Lewoniewski zginął w 1937 roku podczas próby przelotu nad Biegunem Płn. z Moskwy do Fairbanks. Jego brat, Józef, był kapitanem Wojska Polskiego, znanym pilotem wojskowym, inżynierem i oblatywaczem. Także zginął w wypadku lotniczym w roku 1933.

21 kwietnia

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/14/Noaa3-2006-0602-1206.jpg

Okolice Bieguna Północnego. Zgódźmy się: istnieją ciekawsze widoki. A w każdym razie bardziej urozmaicone.

1908 – Amerykanin Frederick Cook miał jako pierwszy osiągnąć Biegun Północny. Późniejsze obliczenia wykazały, że dotarł jedynie w jego pobliże. Teza o pierwszeństwie w zdobyciu bieguna została szybko zakwestionowana przez Roberta Peary’ego, którego zwolennicy (on z kolei miał być na Biegunie w rok później) przeprowadzili czteromiesięczną kampanię prasową przeciw Cookowi, kwestionując jego wiarygodność. Z czasem także jego eskimoscy współtowarzysze zaczęli przyznawać, że wyprawa Cooka zawróciła wiele kilometrów przed biegunem. W tamtych latach była w tej kwestii kosmiczna wręcz awantura. W latach 50. ub, wieku zakwestionowano zresztą również osiągnięcie Peary’ego… Czyli kto w końcu zdobył ten Biegun? Niepodważalne jest to, że przeleciał nad nim w 1926 roku sterowcem Roald Amundsen.

1944 – Kobiety we Francji uzyskały prawo do głosowania. Tak, tak– właśnie wtedy. Dopiero!

1997 – Odbył się pierwszy kosmiczny pogrzeb. A właściwie – cztery na raz. Pochowani w Kosmosie na orbicie wokółziemskiej zostali: Gene Roddenberry (ur. 19 sierpnia 1921 – zm. 24 października 1991) – amerykański scenarzysta, i producent telewizyjny, twórca serialu Star Trek; Gerard K. O’Neill (ur. 6 lutego 1927 – zm. 27 kwietnia 1992) – amerykański fizyk, pracownik naukowy z Uniwersytetu Princeton; Krafft Arnold Ehricke (ur. 24 marca 1917 – zm. 11 grudnia 1984) – niemiecki inżynier rakiet napędowych oraz Timothy Leary (ur. 22 października 1920 – zm. 31 maja 1996) – amerykański pisarz, psycholog, profesor Harvardu. Dodajmy, że 31 lipca 1999 roku na Księżycu spoczęły prochy amerykańskiego astronoma Eugene Shoemakera.

22 kwietnia

Mozarteum w Salzburgu

Mozarteum

1841 – Założono Mozarteum w Salzburgu w Austrii. To słynna uczelnia: Uniwersytet Mozarteum kształci na wydziałach instrumentów klawiszowych, instrumentów smyczkowych, dętych, szarpanych i perkusyjnych, zarówno w zakresie instrumentalistyki, jak i pedagogiki nauczania gry na instrumentach. Ponadto uniwersytet oferuje możliwość zdobycia renomowanego i solidnego wykształcenia aktorskiego.

1980 – Zmarł Aleksandr Iwanowicz Oparin, (ur. 2 marca 1894) – rosyjski biochemik i badacz roślin, dyrektor Instytutu Biochemii Akademii Nauk ZSRR, znany przede wszystkim ze swoich teorii na temat powstania życia. Postulował, że komórki wywodzą się z samoistnie formujących się koloidowych skupisk materii organicznej, tzw. koacerwatów. Uzupełniło to lukę w teorii powstania życia, jaka istniała pomiędzy formowaniem się materii organicznej z nieorganicznej a ewolucją prymitywnych komórek. Jego poglądy na ewolucję życia są w dużej mierze aktualne do dziś– chociaż zwolennicy „stworzenia” dostają białej gorączki.

1983 – Niemiecki tygodnik „Stern” zapowiedział opublikowanie nieznanych, obszernych pamiętników Adolfa Hitlera z lat 1932-1945. Zakupione za 9,9 mln marek pamiętniki okazały się fałszerstwem. Jedna z większych wpadek dziennikarskich w historii prasy.

23 kwietnia

Awers

Awers Orderu Podwiązki

1348 – Król Anglii Edward III ustanowił Order Podwiązki, jedno z najsłynniejszych odznaczeń na świecie. Ciekawe: Wielce Szlachetny Order Podwiązki (ang. The Most Noble Order of the Garter) – najwyższy order brytyjski i jeden z orderów domowych dynastii panującej, to dopiero trzecie w hierarchii odznaczenie brytyjskie. Wyższe miejsce zajmują Krzyż Wiktorii oraz Krzyż Jerzego. Pierwszymi kawalerami orderu było 24 towarzyszy rycerskich króla. Order otrzymało dwóch królów Polski: Kazimierz IV Jagiellończyk (1450) i Henryk III Walezy (1575), już jako król Francji.

1858 – Urodził się Max Karl Ernst Ludwig Planck (zm. 4 października 194) – niemiecki fizyk, teolog luterański, autor prac z zakresu termodynamiki, promieniowania cieplnego, energii, dyspersji, optyki, teorii względności, a przede wszystkim teorii kwantów. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 1918 roku. W roku 1900, pracując nad teorią promieniowania emitowanego przez ciało doskonale czarne, zmodyfikował prawo Wiena, wprowadzając do wzoru nową stałą fizyczną, nazwaną potem jego nazwiskiem. Koncepcja, zgodnie z którą energia może być emitowana tylko w określonych porcjach, zwanych kwantami, dała początek mechanice kwantowej.

1951 – Agencja Associated Press zaczęła korzystać z nowej usługi technicznej. Informacje były przesyłane za pomocą perforowanej papierowej taśmy. Na odbierającym końcu obwodu dziurkarka wytwarzała kopię perforowanej taśmy. Taśma mogła być następnie używana przez składarki. Tak powstał użytkowy dalekopis prasowy. Prace nad jego skonstruowaniem trwały od lat 70. XIX wieku. W Polsce w latach 1935-1939 opracowano własny model dalekopisu w Państwowych Zakładach Tele- i Radiotechnicznych, nie rozpoczęto jednak jego produkcji.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

VN:F [1.9.22_1171]
Oceń artykuł
Rating: 10.0/10 (4 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +5 (from 5 votes)
Bogdan Miś: Działo się (128), 10.0 out of 10 based on 4 ratings

2 komentarze

  1. Jarosław Morawski 2018-04-17
  2. A. Goryński 2018-04-17
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com