Ernest Skalski: 80 +

Print Friendly, PDF & Email

 

 

2018-06-14.

Tę amerykańską instrukcję obsługi starości przysłał mi szkolny kolega – matura 1952 – profesor-emeryt fizyki uniwersytetu w Washington DC. Jego hobby to medycyna i takie różne.

Spodobało mi się. Lecz kiedy tłumaczyłem naszły mnie refleksje, które załączam po tekście.


  1. Nastał czas byś korzystał ze zgromadzonych przez siebie pieniędzy. Korzystaj z nich i ciesz się nimi. Nie miej ich dla tych, którzy nie zdają sobie sprawy z trudu i wyrzeczeń jakie poniosłeś, aby je zdobyć. I pamiętaj, że nie ma nic bardziej niebezpiecznego niż syn lub synowa z pomysłem na zrobienie czegoś z twoim ciężko zapracowanym kapitałem. Ostrzeżenie: to już zły czas na inwestycje, nawet jeśli wyglądają na wspaniałe i pewne. Stwarzają jedynie problemy i powodują zmartwienia. Pora byś się cieszył spokojem i ciszą.
  2. Nie miej wyrzutów, wydając swoje pieniądze na siebie. Przestań martwić się sytuacją finansową swoich dzieci i wnuków. Opiekowałeś się nimi wiele lat i nauczyłeś ich tego co mogłeś. Dałeś im wykształcenie, karmiłeś, dawałeś schronienie i wsparcie. Teraz odpowiedzialność za zarabianie na siebie to już ich sprawa.
  3. Prowadź zdrowy tryb życia, bez wielkich wysiłków fizycznych. Wykonuj umiarkowane ćwiczenia (jak spacer każdego dnia), dobrze się odżywiaj i dobrze śpij. Łatwo jest zachorować, a trudniej zachować zdrowie. Dlatego musisz utrzymywać dobrą formę i znać swoje medyczne i fizyczne potrzeby. Bądź w kontakcie ze swoim lekarzem, rób badania, nawet gdy czujesz się dobrze. Wiedz na bieżąco co z tobą.
  4. Zawsze kupuj najlepsze i najpiękniejsze rzeczy dla swojej drugiej połowy. Główny cel: za swoje pieniądze mieć przyjemności ze swoim partnerem. Któregoś dnia jedno z was zatęskni za drugim, a pieniądze nie zapewnią wtedy żadnej radości, cieszcie się nimi razem.
  5. Nie stresuj się drobiazgami. Tyle trudności już pokonałeś w życiu. Masz wspomnienia dobre i złe, ale ważna jest teraźniejszość. Nie pozwól, by przeszłość ciągnęła cię w dół i nie pozwól, by przyszłość ciebie straszyła. Poczuj się dobrze teraz. Drobne problemy wkrótce zostaną zapomniane.
  6. Bez względu na wiek zawsze pielęgnuj miłość. Kochaj swojego partnera, kochaj życie, kochaj swoją rodzinę, kochaj swego sąsiada i pamiętaj: „Człowiek nie jest stary, dopóki zachowuje inteligencję i uczucia”.
  7. Czuj się dumny z siebie i okazuj tę dumę na zewnątrz. Nie przestawaj chodzić do fryzjera, dbaj o paznokcie, chodź do dermatologa i dentysty, dbaj o perfumy i kremy. Gdy dobrze się prezentujesz, to czujesz się dumny i silny.
  8. Nie odżegnuj się od trendów mody stosownej dla twego wieku, ale zachowuj swój własny styl. Nie ma niczego gorszego od starszej osoby, która goni za aktualną młodzieżową modą. Wypracowałeś pasujący ci wygląd, trzymaj się go i bądź zeń dumny. To część ciebie samego.
  9. Zawsze bądź na bieżąco. Czytaj gazety, oglądaj wiadomości. Bądź online i czytaj co ludzie mają do powiedzenia. Upewnij się, że masz aktywne konto mailowe i spróbuj skorzystać z niektórych sieci społecznościowych. Zdziwisz się, jak wielu starych znajomych spotkasz. Utrzymywanie kontaktu z tym, co się dzieje i z ludźmi, których znasz, ważne jest w każdym wieku.
  10. Szanuj młodsze pokolenie i jego opinie. Młodzi mogą nie mieć tych samych ideałów, co ty, lecz są przyszłością i świat pójdzie w kierunku, który oni wyznaczą. Radź, ale nie krytykuj, tylko staraj się przypominać, że wczorajsza mądrość może się przydać i dzisiaj.
  11. Nigdy nie używaj zwrotu „Za moich czasów.” Twój czas jest teraz. Dopóki żyjesz, jesteś częścią tego czasu. Możesz stać się młodszym, nadal będąc sobą, bawiąc się i ciesząc się życiem.
  12. Niektórzy ludzie lubią swoje złote lata, podczas gdy inni stają się zgorzkniali i gburowaci. Życie jest zbyt krótkie, by marnować na to swoje dni. Spędzaj czas z pozytywnymi, radosnymi ludźmi, to wpłynie na ciebie i twoje dni będą wyglądały o wiele lepiej. Spędzanie czasu ze zgorzkniałymi ludźmi uczyni cię starszym i wszystko wokół stanie się cięższe.
  13. Nie poddawaj się (jeśli masz możliwości finansowe) pokusie mieszkania z dziećmi lub wnukami. Oczywiście, otoczenie rodzinne brzmi świetnie, ale wszyscy potrzebujemy swej prywatności. Oni potrzebują swojej – i ty też. Jeśli straciłeś partnera (nasze najgłębsze kondolencje), znajdź osobę, z którą możesz się połączyć i która może ci pomóc. Lecz zrób to tylko wtedy, gdy czujesz, że naprawdę potrzebujesz pomocy lub nie chcesz żyć samotnie.
  14. Nie porzucaj swoich zainteresowań (hobbies). Jeśli nie masz żadnych, stwórz je sobie. Możesz podróżować, robić piesze wędrówki, gotować, czytać, tańczyć. Możesz zaprowadzić w domu kota lub psa, uprawiać ogród, grać w karty, warcaby, szachy, domino, golf. Możesz malować, zgłaszać się jako wolontariusz, lub po prostu zbierać jakieś przedmioty. Znajdź coś, co ci się spodoba i poświęć na to czas, czerpiąc z tego przyjemność.
  15. Nawet jeśli nie masz na to ochoty, staraj się przyjmować zaproszenia. Chrzciny, dyplomy, urodziny, śluby, konferencje. Staraj się na to chodzić. Wychodź z domu, spotykaj ludzi, których nie widziałeś od jakiegoś czasu, doświadcz czegoś nowego (lub czegoś starego). Ale nie smuć się, kiedy nie jesteś zapraszany. Niektóre imprezy mają ograniczone możliwości i nie każdy może być zaproszony. Ważne jest, abyś od czasu do czasu wychodził z domu. Chodź do muzeów, przechadzaj się. Wychodź.
  16. Bierz udział w rozmowach. Mniej mów i więcej słuchaj. Niektórzy ludzie ciągną opowieści z przeszłości, nie zwracając uwagi na to, czy ich słuchacze są tym naprawdę zainteresowani. To świetny sposób by zmniejszyć ich chęć na rozmowę z tobą. Słuchaj pytań i odpowiadaj na nie. Nie wdawaj się w długie historie, nie zważając na to czy ktoś o nie cię prosi. Mów uprzejmie i staraj się nie narzekać ani nie krytykować za bardzo, chyba że już naprawdę musisz. Próbuj akceptować sytuacje takimi, jakimi są. Każdego spotyka to samo i ludzie źle znoszą słuchanie skarg. Zawsze miej coś dobrego do powiedzenia.
  17. Ból i dyskomfort idą w parze ze starzeniem się. Staraj się nie rozwodzić nad tym, ale zaakceptuj to – jako część cyklu życia, przez który wszyscy przechodzimy. Postaraj się zminimalizować to w swoim umyśle. To nie jest tobą, jest czymś, co dorzuciło ci życie. Jeśli stanie się twoim głównym problemem przestaniesz być tym kim byłeś.
  18. Jeśli cię obrazili – przebacz. Jeśli kogoś obraziłeś – przeproś. Nie żyw urazy. Zrobi cię smutnym i zgorzkniałym. Nie ma znaczenia, kto kiedyś miał rację. Ktoś powiedział: ” Żywienie urazy jest zażywaniem trucizny w oczekiwaniu, że ta druga osoba umrze”. Nie zażywaj tej trucizny. Przebacz, zapomnij, przejdź nad tym i dalej żyj swoim życiem.
  19. Jeśli masz silną wiarę, ciesz się nią. Ale nie marnuj czasu, próbując nawracać innych. Dokonają własnych wyborów bez względu na to, co im powiesz, a tobie to sprawi tylko frustrację. Żyj swoją wiarą i dawaj przykład. Żyj zgodnie ze swoimi przekonaniami i pozwól swojej pamięci zachować je.
  20. Śmiej się. Dużo się śmiej. Śmiej się ze wszystkiego. Pamiętaj, że jesteś jednym ze szczęśliwców. Udało ci się przeżyć długie życie. Wielu nigdy nie osiąga twojego wieku, nigdy nie doświadcza pełnego życia. A ty osiągnąłeś to. Więc czemu się nie śmiać? Znajdź śmieszne strony swej sytuacji.
  21. Nie zwracaj uwagi na to, co inni mówią o tobie, a tym bardziej nie przejmuj się tym, co o tobie myślą. Będą i tak, a ty powinieneś być dumny z siebie i z tego co osiągnąłeś. Niech sobie mówią i nie przejmuj się tym. Nie mają pojęcia o twojej historii, o twoich wspomnieniach i życiu, które przeżyłeś do tej pory. Jest jeszcze wiele do napisania, więc zajmij się pisaniem i nie marnuj czasu na myślenie o tym, co inni mogą pomyśleć. Nadszedł czas na odpoczynek, spokój i bycie szczęśliwym, na ile jest to możliwe.

***

Tyle recepta z USA. Zważywszy na wiek członków-założycieli naszego portalu  a także – chyba – wielu tutaj piszących i czytających, tekst ten powinien zwrócić na siebie uwagę. A poza tym, jeśli ktoś nie jest wybrańcem bogów i nie umiera młodo, to się zestarzeje i będzie dlań jak znalazł, ten przepis na pogodną starość ze stopniowym wyciszaniem się. Co mogłem zrobić – zrobiłem, czego nie mogłem, tego już nie zrobię. Just relax.

I. Dobre to, ale jakoś w tym siebie nie widzę. To dobre dla ludzi, którzy nagle zauważyli, że mają czas, który trzeba jakoś zagospodarować. A co z tymi, którym na starość czasu coraz bardziej brakuje?

Gnębi mnie, że tyle fajnego bym chciał robić i zrobić: jeszcze pojechać i zobaczyć, przeczytać co mam na półkach, czytać co prenumeruję, więcej pisać na bieżąco i coś trwałego zostawić. I do tego spotykać się z ludźmi face to face, a nie w facebooku  itp. A czas coraz szybciej ucieka i coraz wolniej – fizjologia – się go wykorzystuje. Stąd jego brak. Bardziej odczuwalny niż w  latach największej aktywności zawodowej, towarzyskiej i wszelkiej innej.

What about you? Ogarniasz? Nadążasz? Wyrabiasz się? Pytam o to ludzi w zbliżonym wieku.

II. No i rzecz prozaiczna. Powyższa instrukcja jest dla ludzi, którzy maja starość zabezpieczoną materialnie. I to tak, że stać ich na pewną manewrowość. Nie w postaci wyboru, które lekarstwo wykupić, bo na wszystkie ich nie stać.

W Polsce z tym różnie. Dorabiamy się, ale ciągle daleko nam do społeczeństw, w których większość może korzystać z elementów dostatku gromadzonych przez pokolenia.

Typowe: połowa okresu aktywności zawodowej schodzi na wychowywanie dzieci i wspieranie ich. Niekiedy niepokojąco długo. W tym mieści się opieka nad ich dziećmi – wnukami. Druga połowa to opieka nad starymi rodzicami, coraz bardziej absorbująca. A gdy się jest już samemu starym, nie ma się niezależnego zabezpieczenia i człowiek jest skazany na wymuszoną pomoc swoich dzieci. Jeśli je ma, jeśli one mogą i chcą.

Wtręt: chciałem choć w jednym tekście w SO oderwać się od polityki, ale nie mogę. Dobra zmiana z obniżeniem wieku emerytalnego to perspektywa dalszego pogorszenia tej złej sytuacji. A do tego prezydent chce to zapisać w konstytucji.

III. I jeszcze jedno wykluczenie z grona użytkowników przytoczonej instrukcji.

WHO ma w tej materii trzy kategorie w latach. Wiek podeszły 65-74, starszy (starczy?) 75-89, sędziwy 90+. Schemat to tak ogólny, że go tylko o kant … potłuc. Ja stosuję tylko dwie kategorie: starszy pan/starsza pani/starsi państwo i … staruszkowie. Wiek tu jest sprawą drugorzędną. Wystarczy pobyć z kimś, czy nawet popatrzeć, by wiedzieć z kim się ma do czynienia.

Cezurą jest samodzielność. „Już szron na głowie, już nie to zdrowie, lecz …” starsi panowie są jeszcze samodzielni, jeszcze decydują o sobie i tylko oni mogą się stosować do przytoczonej powyżej instrukcji. Ich wybór. Staruszkowie niezaradni, nieporadni, bezradni. Coraz bardziej zależni, zdani na pomoc innych. W kwestiach życiowych i z czasem również w sprawach uchodzących za krępujące. Sic transit…

Jest jeszcze kategoria specjalna: starcy. Kojarzy się to jakoś z obrazem Wernyhory, Tołstoja, choć broda niekonieczna. Przypadły mi zaszczyt i satysfakcja w postaci kontaktów z takimi osobami – Jerzy Giedroyć, Jan Nowak-Jeziorański, Tadeusz Mazowiecki, Władysław Bartoszewski, Marek Edelman – również w ostatnich miesiącach ich życia.  W większym czy mniejszym stopniu byli nadal aktywni w sprawach publicznych. Praktycznie do końca.

Nie piszę tego by się wykazać byłymi koneksjami, zresztą z tytułu profesji, lecz aby na znanych przykładach wskazać jeszcze jeden aspekt starości. Wielką, dla niektórych największą dolegliwością jest wówczas stawanie się niepotrzebnym. Z podmiotu obiektem. A omawiany dokument ogranicza się do tego jak robić sobie dobrze. Utrzymywać kontakty, czy być wolontariuszem, bo to nam jest potrzebne – i słusznie – ale nam chodzi o to, by było potrzebne innym. Na skalę jaką jest to możliwe. Niekoniecznie trzeba być takim wspaniałym starcem. Wystarczy być komuś potrzebnym starszym panem – choć częściej takimi są starsze panie – i mieć z tego tytułu satysfakcję.

Bo młodym być to każdy dureń potrafi, a na starość trzeba sobie zasłużyć.

Ernest Skalski

VN:F [1.9.22_1171]
Oceń artykuł
Rating: 9.0/10 (23 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +32 (from 32 votes)
Ernest Skalski: 80 +, 9.0 out of 10 based on 23 ratings

5 komentarzy

  1. PIRS 2018-06-14
  2. Stary outsider 2018-06-14
  3. Zbyszek123 2018-06-16
  4. j.Luk 2018-06-17
  5. MarekJ 2018-06-18
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com