Bogdan Miś: Działo się (165)

Print Friendly, PDF & Email

Kolejny tydzień (9-15 stycznia) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

9 stycznia

1431 – Przed kościelnym sądem biskupim w Rouen rozpoczął się proces Joanny d’Arc. Proszę sobie wyobrazic, że przyjaźniłem się z historykiem, który niemal poważnie mówił, że potem już nic ważnego nie zaszło…

Manatowate

Manat

1493 – Krzysztof Kolumb jako pierwszy Europejczyk ujrzał manaty, biorąc je za syreny. MANATY to inaczej lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców. Zamieszkują przybrzeżne rejony zachodniej części Atlantyku, od Florydy po północną Brazylię oraz baseny Amazonki i Orinoko. Mogą osiągać długość 4 metrów, a ich masa dochodzi do 1 tony.

1793 – Francuz Jean-Pierre Blanchard wystartował z Filadelfii w pierwszy w historii Ameryki Północnej lot balonowy. Ciekawa rodzina, ci Blanchardowie.

10 stycznia

49 p.n.e. – Juliusz Cezar przekroczył na czele swej armii rzekę Rubikon w północnych Włoszech, rzekomo wypowiadając podczas przeprawy słowa: Alea iacta est (z łac. dosł. kostka została rzucona).

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/60/Emblem_of_school_of_Leonardo_da_Vinci.jpg

Emblemat szkoły Leonarda

1478Została założona szkoła malarstwa Leonarda da Vinci. Leonardo zaczerpnął z rzemiosła wikliniarskiego w Vinci pomysł na emblemat szkoły. Na podstawie jego projektów z 1500 r. wykonano serię sztychów przedstawiających skomplikowane splecione wzory z napisem pośrodku Academia Leonardi Vinci.

1863 – W Londynie otwarto pierwszą na świecie linię metra. Było parowe!

11 stycznia

1910 – Francuska ekspedycja odkryła Wyspę Charcota w Antarktyce. należącą do obszaru roszczeń Chile i Wielkiej Brytanii. Wyspa ma długość ok. 48 km i szerokość ok. 40 km. Jest cała pokryta lodem oprócz najwyższych szczytów.

1927 – Powstała amerykańska Akademia Filmowa, honorowa organizacja zawodowa zajmująca się promowaniem sztuki i wiedzy filmowej. W jej skład wchodzi ponad 6 tysięcy osób związanych zawodowo z filmem. Akademia znana jest na całym świecie przede wszystkim poprzez doroczne uroczystości wręczania Oscarów – Nagród Akademii Filmowej. Przyznaje również Studencką Nagrodę Akademii Filmowej.

Ilustracja

Kanczendzonga

1986Jerzy Kukuczka Krzysztof Wielicki dokonali pierwszego zimowego wejścia na ośmiotysięcznik Kanczendzonga. Jest to najwyższy punkt Indii, drugi co do wysokości szczyt w Himalajach, trzeci co do wysokości szczyt Ziemi.

12 stycznia

1673 – W Amsterdamie użyto po raz pierwszy wężów strażackich do gaszenia pożaru.

1907 – Urodził się Siergiej Pawłowicz Korolow (nazwisko czasem transkrybowane jako Koroliow lub Korolew, , zm. 14 stycznia 1966) – radziecki inżynier mechanik, konstruktor pocisków balistycznych, rakiet i statków kosmicznych, „ojciec” radzieckiej kosmonautyki. Jego nazwisko było tajemnicą państwową. Znany był tylko jako „główny konstruktor”. Dopiero po śmierci nekrolog w „Prawdzie” ujawnił jego kluczową rolę w programie kosmicznym. Został pochowany z honorami na Cmentarzu przy Murze Kremlowskim.

Ilustracja

RMS Queen Mary 2

2004 – Największy statek pasażerski świata RMS Queen Mary 2 wyruszył w swój dziewiczy rejs. Jest to liniowiec transatlantycki, mierzący 345 m długości, 41 m szerokości i 72 m wysokości. Zbudowany w stoczni we Francji, ma 18 pokładów, w tym 14 pasażerskich. Budowa zajęła 22 miesiące i szacunkowo pochłonęła około 900 mln $. Statek może pomieścić 2695 pasażerów. Na statku pracuje 1253 członków załogi. Pasażerowie mają do dyspozycji teatr i kino na tysiąc widzów, największą pływającą bibliotekę, sześć restauracji (nie licząc barów i kawiarni), jedyne na świecie pływające planetarium oraz dyskotekę i kasyno.

13 stycznia

1898 – Francuski pisarz Émile Zola opublikował słynny list J’Accuse…! (Oskarżam!) w sprawie afery Dreyfusa. Przypomnijmy, że kpt. Dreyfus był francuskim Żydem, niesłusznie oskarżonym o zdradę na rzecz Prus i osadzonym na Wyspie Diabelskiej. Po latach został uniewinniony. Jego sprawa jest jedną z najsłynniejszych afer antysemickich XIX w.

1923 – Niedaleko Hawany w wyniku przymusowego wodowania łodzi latającej Aeromarine 75 należącej do Aeromarine West Indies Airways zginęły 4 osoby. Były to pierwsze ofiary śmiertelne w historii amerykańskich linii lotniczych.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/LEI0060_186_Leica_I_Sn.5193_1927_Originalzustand_Front-2_FS-15.jpg/1024px-LEI0060_186_Leica_I_Sn.5193_1927_Originalzustand_Front-2_FS-15.jpg

Aparat fotograficzny Leica 1 z 1927 roku

2004 – Kodak ogłosił zakończenie produkcji aparatów małoobrazkowych. Pierwszym aparatem małoobrazkowym była Leica skonstruowana przez Oskara Barnacka w 1914 roku. Na dobre zaczęła się era fotografii cyfrowej.

14 stycznia

1897 – Szwajcar Matthias Zurbriggen zdobył Aconcaguę (6961 m n.p.m.) w argentyńskich Andach, najwyższy szczyt półkuli południowej.

Ilustracja

Legenda światowej telewizji, Gene Shalit (w roku 1973)

1952 – Na antenie amerykańskiej stacji NBC zadebiutował pierwszy na świecie magazyn telewizji śniadaniowej Today. Stanowił wzór dla podobnych produkcji, które wkrótce zaczęły pojawiać się w innych stacjach telewizyjnych. Jest trzecim najdłużej emitowanym amerykańskim programem telewizyjnym. Początkowo ukazywał się jedynie od poniedziałku do piątku. W 1987 rozpoczęto niedzielne emisje (obecnie jedna godzina), a w 1992 – sobotnie (dwie godziny). W 2000 czas emisji w tygodniu roboczym uległ wydłużeniu do trzech godzin. Od 2007 program trwa cztery godziny. Pierwszym prowadzącym (1973–2011, też imponujący czas!) był urodzony w 1926 roku legendarny prezenter Gene Shalit.

2011 – Fizycy z Uniwersytetu Bolońskiego, Andrea Rossi i Sergio Focardi, zaprezentowali pierwszy reaktor do tzw. zimnej fuzji. Zimna fuzja (ang. cold fusion) – nazwa hipotetycznej metody fuzji jąder atomowych, którą dałoby się przeprowadzić w temperaturze znacznie niższej niż dla znanych obecnie reakcji termojądrowych. Jak dotychczas, reaktor nie działa. I chyba już nie zacznie. Ale co była sensacja, to była.

15 stycznia

1708 – Niemiec Johann Friedrich Böttger opracował recepturę europejskiej porcelany. Do tego momentu wyłącznie sprowadzano ją z Chin i była oczywiście monstrualnie droga.

1951 – Opublikowano Interlingua-English Dictionary, inicjując życie drugiego co do popularności języka sztucznego interlingua. Dzień 15 stycznia jest obchodzony przez środowisko jako Le die de Interlingua. Interlingua łączy słownictwo typowe dla języków romańskich z prostą, regularną gramatyką, co umożliwia zrozumienie jej przez miliony osób, korzystających zwłaszcza z takich języków jak hiszpański, włoski i rumuński, ale także pozostałych romańskich i w mniejszym stopniu z angielskiego. Według szacunkowych danych IALA, na naukę tego języka wystarczy 15 dni.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bb/Derveni-papyrus.jpg

Papirus z Derveni

1962 – Pod Salonikami w Grecji odkryto Papirus z Derveni, najstarszy znany zachowany tekst literacki w Europie, (datowany na 340 p.n.e.). Jest to fragment traktatu teologicznego, będącego alegorycznym komentarzem do napisanego heksametrem wiersza orfickiego, którego autorem miał być sam Orfeusz. Prawdopodobnie tekst ten powstał w kręgu greckiego filozofa Anaksagorasa w drugiej połowie V wieku p.n.e.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com