Historia
Jan Cipiur: Haracz od deszczu, uczony Lavoisier i uprawa podatków
Są tacy, którym zaszeleści coś pod czaszką na wspomnienie nazwiska lub zadzwoni gdzieś w oddali czerepu na dźwięk jego wymowy, jednak będą to mało liczne wyjątki. Są wszakże i tacy, którym ciągle coś się z czymś kojarzy. Nie będzie tym drugim trudno wykazać, że istnieje związek rewolucyjnej gilotyny z durnotą polskiego urzędniczego ancien régime’u. Co najmniej kilka władz miejskich nałożyło ostatnio w Polsce na swych mieszkańców [Czytaj dalej...]
Sławomir Jankowski: Wnuki dzieci wojny
Czym się różnią nowe pokolenia, rzeczywistość nowych pokoleń, choćby „89plus”, od mojego (rocznik 1971), od rzeczywistości mojego dzieciństwa i wczesnej młodości (poza oczywiście ogromną przemianą, postępem w sferze komunikacji i środków masowego przekazu)? Codzienne, powszednie realia mojej generacji może jako ostatniej, w każdym razie jako jednej z ostatnich, jeszcze tak znacznie bezpośrednio naznaczyła, napiętnowała Wojna, choć nie kryły w sobie wyłącznie [Czytaj dalej...]
Kazimierz Wóycicki: Niemieckie i polskie Prusy
Prusy stały się głównym motorem zjednoczenia Niemiec w 1870. Niezwykła polityczna kariera państwa pruskiego, które z drobnego księstwa i polskiego lenna w niespełna dwieście lat, stało się w wieku XIX światową potęgą, rzucającą wyzwanie Francji a następnie Wielkiej Brytanii, musiała wzbudzać podziw. Hagiografizm niemiecko-pruskiej historiografii można łatwo zrozumieć. Przyczyniła się do tego, że „ducha Prus” uznano w dużym stopniu za istotę niemczyzny, jeśli nawet [Czytaj dalej...]
Walter Chełstowski: Mój stan wojenny
Dziś zrozumiałem. Żyłem i wychowywałem się inaczej niż pokolenie Rodziców czy Dziadków. Urodziłem się w 1951 roku. Oni pamiętali, jakkolwiek nazywaną, demokrację z lat 1918–1939. Partie, gazety, ulotki, demonstracje uliczne, manifesty polityczne, Berezę Kartuską, Centralny okręg Przemysłowy, budowę Gdyni, wybory, prezydentów, premierów itd. Telewizji wtedy nie było, a radio było jedno. [Czytaj dalej...]
Cezary Bryka: Kradną!
Przejdą ulicami, zademonstrują wykrzywione złością buźki, spróbują załatwić swoje interesy. 13 grudnia. W stolicy Polski. - Polska demokracja jest w likwidacji, mamy nadzieję, że tę likwidację zatrzymamy – wyjaśnił ich guru. Społeczeństwo swoją wolę wyraziło w wyborach, prezes PiS w słowach, jego stronnicy – w marszu. - 13 grudnia, w 30. rocznicę stanu wojennego będzie marsz niepodległości i solidarności, właśnie wielki sprzeciw przeciwko tego [Czytaj dalej...]
Cezary Bryka: Noc środkowoeuropejska
Kiedy w 1980 roku w egipskim szpitalu umierał 61-letni były szach Iranu Mohammad Reza Pahlawi, światowa prasa ze zgrozą pisała, że pod jego oknami irańscy islamiści modlili się o jego śmierć. - Co za dzicz! – wzdychaliśmy z obrzydzeniem (choć niepoprawnie politycznie) my, cywilizowani Europejczycy – daliby mu spokojnie umrzeć… W cywilizowanym XXI w. cywilizowani środkowi Europejczycy spotykają się pod domem umierającego 88-letniego [Czytaj dalej...]
Stefan Bratkowski: Odzyskanie Przewalskiego
Słynny jest „koń Przewalskiego”, ale nie jego tu będziemy odzyskiwać. „Equus przewalskii” należy do rodziny „koniowatych”; znamy go na ogół z lekcji biologii, to gatunek zanikający i zagrożony, w ogrodach zoologicznych prowadzi się dla tych koników księgi rodowodowe. Dzięki nim znamy właśnie i nazwisko Przewalskiego, w polskich nawet encyklopediach wielkiego, XIX-wiecznego, rosyjskiego podróżnika, którego w Rosji pisano Prżewalski, przez „ż” z kropką. Popularne [Czytaj dalej...]
Stefan Bratkowski: Anty-marginesy
Moi tu przyjaciele dali się unieść serdecznym uczuciom, jakie budzi żywa młodzież z poglądami. Nie wiem, czy wypada, czy nie będzie to z mojej strony niegrzeczne, ale pozwolę sobie nieśmiało zauważyć, że nie było 11 listopada na ulicach Warszawy ani autentycznej lewicy, ani autentycznej prawicy, ani nawet ich marginesów. Autentyczna lewica zajmuje się losem warstw niższych, organizuje i uczy je pomocy wzajemnej, [Czytaj dalej...]
Stypendium im. R. Kapuścińskiego
