Legenda Wysockiego

Wysocki – legenda pokolenia

W “Russkim Kąciku” proponujemy dziś wielki koncert jednego z największych i najpopularniejszych bardów radzieckich – Władimira Wysockiego. Na jego piosenkach i balladach uczyliśmy się języka rosyjskiego. Tego “błatnego”, z więzień i łagrów, ale także języka rosyjskiej poezji i politycznego, dysydentów.

Wszystko działo się na przełomie lat 60. i 70., w czasach studenckich. Spotykaliśmy się w warszawskiej kawiarni “U Pana Michała” i do późna, czasami do rana,  śpiewaliśmy: Okudżawę, Galicza, ale najczęściej właśnie Wysockiego: “Łukamoria bolshe niet”, balladę o “Nince” ubranej, jak “uborshchica” (babka klozetowa), a także o niemieckich “Sołdatach gruppy cientr”, no i – oczywiście – nieśmiertelnego “Towarzysza Stalina”. Nie licząc innych, solidnie zakrapianych…

I te wspaniałe frazy… Czy wiecie, co znaczy zwrot: “I rozoshlis, kak vodka na troih”? – A jest w tym cała poezja radzieckiego, małego realizmu z czasów dojrzałego Breżniewa. Wchodzi facet do sklepu monopolowego i pokazuje dwa palce, co oznacza, że poszukuje dwóch do zrzutki. Razem kupują pół litra i kierują się do najbliższego podwórka.  Stukają w pierwsze lepsze okno na parterze, z którego zawsze wychyli się głowa wyrozumiałej “babuszki”, która pełna wyrozumiałości bez słowa podana szklankę i ogórka. Potem jest 15 – 20 minut męskiej rozmowy o niczym, wypijają co było im przeznaczone i każdy rusza w swoją stronę… Tylko Wysocki, w jednym skrótowym zdaniu potrafił to wszystko wyśpiewać.

Jego wielkim przyjacielem był Daniel Olbrychski. Podobno to on poznał Wysockiego z jego trzecią żoną, Mariną Vlady. Olbrychski tak o tym opowiada:

http://www.youtube.com/watch?v=dV7q7V04Iac

Być może wtedy właśnie, gdy jechał przez Warszawę do Paryża, napisał swój wiersz o Powstaniu Warszawskim. Nie wiem, czy powstała również do niego muzyka i czy kiedykolwiek go zaśpiewał. Sam wiersz warto jednak przypomnieć:

…
Wzywali pomocy,
błagali o broń,


a nasi sztabowcy 
zatrzymali front.


Chcieliśmy przez Wisłę
 z marszu, jak się da…


I płakali wszyscy
 słysząc wciąż:
”Nielzia!”

Było minęło, lecz do dzisiaj w sercu


niczym odłamek tamte sprawy tkwią:


bezsilny szloch naszych krasnoarmiejców


i ten haniebnie zatrzymany front…


Czemu stały armie 
sześćdziesiąt trzy dni,


patrząc, jak Powstanie 
nurza się we krwi?… 

Kiedyś, już jako korespondent w Moskwie, trafiłem do Muzeum Wysockiego, by zrobić wywiad z jego synem z drugiego małżeństwa – Nikitą – a jednocześnie dyrektorem tej placówki. To było niezwykłe spotkanie, bo Nikita był nieomal wierną kopią swego ojca. Nawet głos miał identyczny.

Powiedział mi: System nie tolerował Wysockiego, przemilczał, a nawet zwalczał. Wszystko musieliśmy więc zaczynać od zera. W swoim czasie była nawet powołana specjalna komisja, która miała zająć się opracowaniem tego co zostawił po sobie mój ojciec. Ludzie z tej komisji zrobili wiele, aby zebrać wszystko co stworzył Wysocki. Było to bardzo trudne. Ojciec najcześciej szkicował swoje piosenki na papierze, ale potem często je zmieniał i dopracowywał już podczas występów. Różnice niekiedy są olbrzymie i teraz trzeba to wszystko uporządkować. W sumie tych piosenek było bardzo dużo. Z nagrań znamy ich ok 410, ale przecież były jeszcze szkice, słowa tekstów notowanych na skrawkach papieru…

 

Losy ojca mogły się ułożyć zupełnie inaczej. Gdyby nie porzucił nauki w Instytucie Budowlanym, równie dobrze mógł zostać inżynierem. A jednak wybrał teatr i Instytut MCHAT-u. Piosenki zaczął pisać mniej więcej w rok po ukończeniu studiów teatralnych, w 1961 r, kiedy praktycznie, jako aktor, był bezrobotny. I kto wie, może gdyby nie było tego okresu zawieszenia, niepewności, gdyby od razu — jak większość — trafił na scenę teatru, być może wszystko potoczyłoby się inaczej i zamiast Wysockiego tępionego przez System, mielibyśmy Wysockiego z tytułem „zasłużony artysta ZSRR”. Dopiero w 1964 r trafił on do Teatru na Tagance… A potem okazało się, że jest on człowiekiem, który potrafi śpiewać i jest słuchany na wypełnionych po brzegi stadionach… 

To prawda, pieśni Wysockiego nie są już tak popularne, jak w końcu lat 80-tych. Przychodzą nowe pokolenia słuchaczy i wykonawców. To normalne. I chyba bardzo dobrze, bo tak naprawdę dopiero ponad 20 lat po swojej śmierci Wysocki przestaje być idolem. Co więcej, mam wrażenie, że dopiero teraz znalazł on swoje miejsce i swoją publiczność, już nie występując w roli artysty zakazanego, ale jako poeta i pieśniarz.

— Wie Pan – powiedział Nikita – ojciec tępiony przez System — nigdy nie był dysydentem, ani „antysowietczkiem”. Był sobą — aktorem, poetą i pieśniarzem, który sam pisał swój scenariusz na życie.  

To nie do końca tak, kiedy umierał – opowiadano mi w Moskwie – podobno założono mu kaftan bezpieczeństwa. Sądzono, że to kolejny atak delirium; nikt nie chciał jego słuchać, a to był zwykły zawał serca…

Polecam kilka adresów internetowych, gdzie można znaleźć więcej informacji o Wysockim:

http://www.orkisz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=130

http://esensja.pl/magazyn/2007/07/iso/11_53.html

a także:

http://www.orkisz.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=130

http://esensja.pl/magazyn/2007/07/iso/11_53.html

No, a teraz posłuchajcie:

1. Wszystko za nami (Vsio pozadi…)

http://www.youtube.com/watch?v=oFYhDogAzdM&feature=related

2. Na bratskich mogiłach nie staviaj kriestov

http://www.youtube.com/watch?v=AIcVImHpdNg&feature=PlayList&p=BBCCD5BD7C15E8BB&playnext=1&playnext_from=PL&index=6

3. Ja nie lubliu…

http://www.youtube.com/watch?v=KLtRKy_SNPw&feature=related

4. Oczy cziornyje.Pogonia

http://www.youtube.com/watch?v=h3egEIUZhls&feature=related

5. Eh raz, da jeszczio raz..

http://www.youtube.com/watch?v=KyutDgkVTNg&feature=related

6. Spasitie naszi duszi

http://www.youtube.com/watch?v=oXl5ixBtjpY&feature=related

7. Towarzysz Stalin

http://www.youtube.com/watch?v=EN56JEQXP0w&feature=related

8. Antysemita

http://www.youtube.com/watch?v=tTgJqSqBbUQ&feature=related

9. Skazka o dżinie

http://www.youtube.com/watch?v=qdi2Rhh-s_k&feature=related

10. Strannaja skazka

http://www.youtube.com/watch?v=uFcr9Hey4uU&feature=related

11. Pieśń o domu wariatów

http://www.youtube.com/watch?v=wSfE7ugI6IY&feature=related

12. Parus

http://www.youtube.com/watch?v=3rDkY3rpBw4&feature=related

13. Parus II

http://www.youtube.com/watch?v=jrJlaY2cfxU&feature=related

14. Czto sluczilos w Afrikie

http://www.youtube.com/watch?v=36I7k4u8oNI&feature=related

15. Dlaczego Aborygeni zjedli Cooka

http://www.youtube.com/watch?v=YANLy-Fuzqo&feature=related

16. Gimnastyka poranna

http://www.youtube.com/watch?v=3FJ7eXhA4ic&feature=related

17. Wykład o sytuacji międzynarodowej

http://www.youtube.com/watch?v=aG-VWAxrxms&feature=related

18. O fatalnych datach I cyfrach

http://www.youtube.com/watch?v=7rAVGm4nRaM&feature=related

19. List do redakcji

http://www.youtube.com/watch?v=UZEjaY4LkZ0&feature=related

20. Ballada o miłości

http://www.youtube.com/watch?v=ATuzUY2YlbA&feature=related

21. Pożegnanie z górami

http://www.youtube.com/watch?v=gZ8vFt3hafM&feature=related

22. Pieśń o przyjacielu

http://www.youtube.com/watch?v=j3NU1W3AHdc&feature=related

23. Sztrafnyje bataliony

http://www.youtube.com/watch?v=iTR1UFmb4Tk&feature=related

24. Soldaty Grupy Cientr

http://www.youtube.com/watch?v=juBUq9dN6wE&feature=related

25.  Za naszej spinoj (Cziornyje buszłaty)

http://www.youtube.com/watch?v=0ucZaFQozw4&feature=related

26.  Ochota na wołkov

http://www.youtube.com/watch?v=bEyWEzdUTuU&feature=related

27. Recydywista

http://www.youtube.com/watch?v=ulXIjEPJuMw&feature=related

28. Sluczaj w restoranie

http://www.youtube.com/watch?v=0foYncnrl9E&feature=related

29. Na bazarie

http://www.youtube.com/watch?v=MTQEw9fOsAc&feature=related

30. Niet mienia – ja pokinul Rossiju

http://www.youtube.com/watch?v=cEzflU1QUWs&feature=related

31. Dialog u telewizora

http://www.youtube.com/watch?v=0J15pR__ybw&feature=related

32. Pismo raboczich tambowskowo zawoda

http://vv.uka.ru/m01b/m01b/07_0344_29.mp3

33. Kontrazwiedka

http://vv.uka.ru/m01b/m01b/07_0344_29.mp3

34. Moskwa – Odessa

http://vv.uka.ru/m02b/m02b/07_0377_22.mp3

35. Udar,udar…

http://vv.uka.ru/m02b/m02b/07_0394_17.mp3

36. Lukomoria bolsze niet

http://vv.nexus.org/vv/14/vv14_07.mp3

Sławomir Popowski

VN:F [1.9.22_1171]
Oceń artykuł
Rating: 9.8/10 (5 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
Legenda Wysockiego, 9.8 out of 10 based on 5 ratings