Stanisław Obirek: Andrzej Walicki, czyli rzetelnie o Rosji

20.07.2019

Kultura polska w Rosji i kultura rosyjska w Polsce nie ma bardziej kompetentnego ambasadora niż profesor Andrzej Walicki. I to od dziesięcioleci. Gdy reżimowi chwalcy tuż po drugiej wojnie światowej bezkrytycznie i służalczo wprowadzali obowiązujący nad Wisłą stalinowsko-leninowską doktrynę, Andrzej Walicki egzystował na uboczu (najpierw jako student, a następnie jako początkujący badacz) jako rzetelny tłumacz i wydawca. Wspomniani wyżej chwalcy z trudem tolerowali niezależność jego myśli. Niekiedy bezceremonialnie odrzucali jego teksty, a prawie zawsze boleśnie okaleczali skalpelem cenzury.

Dzisiaj, gdy chwalcy endecko-katolickiej ideologii tropią nieprawomyślność i prorosyjskie odchylenia (by było jasne: to choroba, która w formie ukrytego wirusa dotknęła również większość liberałów) Andrzej Walicki niezmordowanie tłumaczy, objaśnia i wskazuje na kulturowe konteksty bogatej myśli rosyjskiej.

Tom „O Rosji inaczej” stanowi swoistą summę myślenia Walickiego o Rosji, ale może być też czytany jako antologia polskich antyrosyjskich obsesji. Jest to tom tym ciekawszy, że skierowany nie tylko do wąskiego grona specjalistów, ale dosłownie do każdego szczerze zainteresowanego solidną informacją o kulturze, a zwłaszcza filozofii rosyjskiej. Nader fortunnym pomysłem wydawcy było rozpoczęcie książki obszerną, liczącą blisko 50 stron rozmową Autora z profesorem Januszem Dobieszewskim, również przenikliwym analitykiem filozofii rosyjskiej. W ten sposób Czytelnik został wprowadzony nie tylko w najważniejsze aspekty myśli Walickiego, ale również ma okazję zapoznać z fascynującymi kontekstami jej rozwoju i równie ciekawej recepcji. Wbrew obowiązującym stereotypom na temat nauki w PRL-u, której historia jest, przynajmniej publicystycznie, malowana przy użyciu ostrych i jednoznacznych biało-czarnych konturów, dowiadujemy się, że młody Walicki (od 1960 roku) nie tylko regularnie bywał na Zachodzie (Anglia, USA), gdzie zapoznawał się z najnowszą literaturą, ale był też uważnie słuchany i czytany. Później pojawiły się też Włochy i Japonia.

Wydawnictwo: Fundacja Oratio Recta, 2019
Stron: 364
Dział: politologia.
ISBN/ISSN: 9788364407291

Jest to wątek na tyle istotny, a mało znany, że pozwolę sobie wymienić kilka przynajmniej nazwisk ilustrujących powyżej wspomnianą wymianę. Tak więc ich listę otwiera oczywiście Isaiah Berlin spotkany w Anglii, w USA to cała plejada znakomitych nazwisk: Aleksander Hertz, Roman Jacobson, o. Georgij Florkowski, Wiktor Weintraub, Adam Ulam, Richard Pipes, Wiktor Sukiennicki, Pitrim Soroki. Przy czym, jak wspomniałem, był to dwukierunkowy ruch myśli.

Jak się rzekło, tom jest podsumowaniem dzieła życia Profesora Andrzeja Walickiego i oczywiście nie zwalnia z lektury jego wcześniejszych prac. Dla wielu z mojego pokolenia będzie to zapewne zachęta, by wrócić do książek kiedyś przeczytanych, dla młodszych może być pretekstem, by po nie sięgnąć po raz pierwszy.

Tak czy inaczej, wyrazić należy szczerą i głęboką wdzięczność Wydawcy, Fundacji Oratio Recta, że w tym trudnym dla wymagającej i rzetelnej humanistyki czasie, ogarniętym niezrozumiałym pościgiem za intelektualnymi modami, bądź zwyczajnym koniunkturalizmem politycznym, zaproponował Czytelnikowi solidną strawę. Wzmocni każdego, również oponenta Autora „O Rosji inaczej”.  

avatar

Stanisław Obirek

Profesor

Teolog, historyk, antropolog kultury, profesor nauk humanistycznych, profesor zwyczajny Uniwersytetu Warszawskiego, były jezuita. Ur. 1956
Więcej w Wikipedii

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com