Bogdan Miś: Działo się (272)

26.01.2021

Kolejny tydzień (27 stycznia – 2 lutego) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

27 stycznia

1803 – Pierwsza część polskich legionistów wypłynęła z Genui na ogarnięte rewolucją antyfrancuską Haiti. Nie jest to najpiękniejsza data w rodzimej tradycji; cóż, legioniści pewnie uwierzyli Napoleonowi, że robią coś nie dla niego, ale dla Polski. A może po prostu było tak: rozkaz nie gazeta, do czytania nie służy… W każdym razie chlubienie się, że my zawsze za wolność waszą i naszą – jest trochę na wyrost.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/14/John_Logie_Baird%2C_Bust.jpg
John Logie Baird. Szkoci się nim słusznie chlubią

1926John Logie Baird (szkocki inżynier) zaprezentował w Londynie swój nowy wynalazek, nazwany telewizorem. Tenże sam w 1928 przesłał transmisję telewizyjną z Europy do Ameryki Północnej, jak i Południowej, a także stworzył pierwszy system telewizji kolorowej. Wynalazca również noktowizora (1926).

2010Avatar w reżyserii Jamesa Camerona stał się najbardziej dochodowym filmem w historii kina. Mnóstwo innowacyjnych sztuczek technicznych, ale dla niżej podpisanego wydarzenie niepojęte. Lud jest dziwny.

28 stycznia

1754 – Pisarz i hrabia Horace Walpole użył w liście do przyjaciela po raz pierwszy angielskiego terminu serendipity, na oznaczenie sytuacji, w której przypadkowo dokonuje się szczęśliwego odkrycia, zwłaszcza wtedy, gdy szuka się czegoś innego.

1820 – Rosyjska wyprawa Fabiana Bellingshausena i Michaiła Łazariewa dopłynęła jako pierwsza do Antarktydy.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Challenger_explosion.jpg/1024px-Challenger_explosion.jpg

Katastrofa Challengera

1986 – Krótko po wystrzeleniu eksplodowała rakieta nośna wahadłowca Challenger, w wyniku czego zginęło wszystkich 7 astronautów na pokładzie. Akurat siedziałem przed telewizorem. Straszne widowisko.

29 stycznia

1896 – Émil Herman Grubbé (1875 — 1960) jest prawdopodobnie pierwszym lekarzem, który w USA użył promieniowania rentgenowskiego do walki z rakiem piersi.

Ilustracja
Antoni Czechow

1860 — Urodził się Antoni Czechow, rosyjski pisarz i dramaturg. Klasyk literatury rosyjskiej. Mistrz małych form literackich, w których przeważały obrazki obyczajowe, miniatury z życia urzędników, kupców, ziemian i chłopów, łączące komizm z wyraźnymi akcentami krytyki społecznej.

1978 – Szwecja jako pierwszy kraj na świecie wprowadziła zakaz sprzedaży sprayów zawierających freon uszkadzający powłokę ozonową.

30 stycznia

1607 – Na Kanale Bristolskim, między Walią a Półwyspem Kornwalijskim, doszło do powstania gigantycznych fal nieznanego pochodzenia, które następnie z ogromną siłą uderzyły w wybrzeże, zmiatając kilkaset domów i zabijając około 2 tys. osób. Zjawisko niewyjaśnione do dziś – i chyba takie zostanie. Są takie rzeczy na Ziemi i Niebie, o których się nie śniło waszym filozofom…

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Menai_Suspension_Bridge_-_geograph.org.uk_-_1718002.jpg
Menai Suspension Bridge

1826 – Otwarto most wiszący Menai Suspension Bridge pomiędzy wybrzeżem walijskim a wyspą Anglesey, będący wówczas – i prze 8 lat – najdłuższym mostem wiszącym na świecie. Całkowita długość mostu wynosi 304,8 m, a główne przęsło mostu liczy 176,5 m.

1932 – W Londynie ukazała się powieść Nowy wspaniały świat Aldousa Huxleya. Uważana za jedną z najważniejszych książek XX wieku, jest to powieść o charakterze proroctwa i przestrogi, którą próbuje ostrzec ludzkość przed utopią, przedkładającą trwałą szczęśliwość i wygodę nad wzloty i upadki w świecie pełnym emocji. Krytykowane wartości autor dostrzegał u podstaw ery przemysłowej.

31 stycznia

Ilustracja
Wodospad Iguaçu

1542 – Hiszpan Álvar Núñez Cabeza de Vaca jako pierwszy Europejczyk dotarł do wodospadu Iguaçu na dzisiejszej granicy argentyńsko-brazylijskiej. Wodospad ma szerokość około 2 km i składa się z 275 odrębnych progów skalnych. Średni przepływ wody wynosi 1756 m³/s. Szum wody słyszany jest w promieniu 20 km. Największy spadek to 82 m, a więc wysokość większa niż wodospadu Niagara.

1892 – Na skoczni w norweskim Holmenkollen odbył się pierwszy w historii konkurs skoków narciarskich.

1930 – Amerykańskie przedsiębiorstwo 3M wprowadziło do sprzedaży taśmę klejącą. Niby błahy wynalazek, a rewolucyjny; na przykład, zmienił całkowicie sposób montażu taśmy filmowej.

1 lutego

1814 – Rozpoczął się ostatni jarmark na zamarzniętej Tamizie w Londynie. Jarmarki organizowano od XV wieku podczas tzw. małej epoki lodowej. MEL wywarła olbrzymi wpływ na gospodarkę i cywilizacje, szczególnie w obszarze Północnego Atlantyku, tj. Europy i Ameryki Północnej. Okres ten trwał od 1300 do 1850 r. – w tym czasie lodowce górskie w wielu obszarach górskich miały nieprzerwanie większy zasięg niż w okresie poprzedzającym. Cechowało go ochłodzenie klimatu półkuli północnej, z temperaturą ok. 1 °C niższą niż w XX. Wieku. Niby nic, a na Tamizie można było handlować…

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/0f/Postcard_RCMP_Police.jpg
Kanadyjski policjant konny na pocztówce z roku 1917

1920 – Utworzono Kanadyjską Królewską Policję Konną. Kto dziś pamięta Sierżanta Kinga z Królewskiej Konnej? A myśmy się w dzieciństwie zaczytywali jego przygodami… Oczywiście, istniała już przedtem. Właściwie w roku 1920… skończyła się jej legenda, bowiem jej poprzedniczkę, Północno-Zachodnią Policję Konną, utworzono już w roku 1873 i to na okres jej istnienia przypadły najromantyczniejsze przygody z kanadyjskich westernów…

2003 – Podczas powrotu z przestrzeni kosmicznej uległ awarii i zniszczeniu wahadłowiec Columbia, w wyniku czego zginęło 7 astronautów. Columbia była najcięższym promem NASA. Prom uległ zniszczeniu w wyniku uszkodzenia osłony termicznej na krawędzi natarcia lewego skrzydła. Uszkodzenie osłony nastąpiło w czasie wznoszenia po starcie, za sprawą fragmentu pianki osłaniającej zbiornik zewnętrzny wahadłowca, który oderwał się od zbiornika i uderzył w skrzydło orbitera. Spowodowało to zawieszenie dalszych lotów wahadłowców NASA aż do startu promu Discovery 26 lipca 2005 r.

2 lutego

1497 – W ostatnim dniu karnawału na Placu Signorii we Florencji odbyły się zorganizowane przez fanatycznego mnicha Girolamo Savonarolę tzw. fajerwerki próżności, podczas których spalono na stosie tysiące akcesoriów karnawałowych, kosmetyków, zwierciadeł, instrumentów muzycznych, kart, szachów, kości do gry, nieskromnych obrazów i książek. Ludziom co jakiś czas wpada do głowy zakaz różnych uciech i lektur. Z reguły to się źle kończy, a co najmniej – śmiesznie.

1971 – Szwajcarzy opowiedzieli się w referendum za przyznaniem kobietom prawa głosu w wyborach federalnych. I jak tu się sprzeczać z opinią, że oni żyją powoli?

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3a/BruceMcCandlessByPhilKonstantin.jpg
Ten miły starszy pan, to jeden z najodważniejszych astronautów w historii. Zdjęcie sprzed 10 lat… Bruce McCandless II

1984 – Astronauta Bruce McCandless II, członek załogi wahadłowca Challenger, ur. 1937, odbył pierwszy spacer kosmiczny bez stałego połączenia ze statkiem kosmicznym. Oddalił się od niego na ok. 100 m, korzystając tylko z silników plecakowych.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com