27.02.2026
Niemal równocześnie rodzina znanych uczonych prawników Andrzeja i Fryderyka Zollów uhonorowana została dwoma dystynkcjami – polską i ukraińską. Jedna przychodzi od Towarzystwa Jana Karskiego, druga, od prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełeńskiego.
Towarzystwo Jana Karskiego postanowiło Rodzinę Zollów wyróżnić Medalem Misji Jana Karskiego – za nieustawanie w generacyjnych działaniach dla patriotycznego i obywatelskiego dobra wspólnego Polaków oraz wysiłków na rzecz praworządności RP i jej europejskiej solidarności wspólnotowej z innymi.
Przedstawicielami Rodziny, do których Medal kierowany jest bezpośrednio, i w których ręce trafi są: Profesor Andrzej Zoll i Profesor Fryderyk Zoll. Obu ściśle związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie.
Pierwszy, od podjęcia studiów w tej uczelni w 1959 roku, poprzez doktorat w 1968, habilitację w 1973 roku i od 1988 roku profesurę. Cały czas w obszarze naukowego zainteresowania prawem karnym, w tym długoletnim kierowaniem katedrą tego prawa. Od początku zaangażowany w nurt przemian związanych z „Solidarnością” oraz prac Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych tego związku. Uczestnik Obrad Okrągłego Stołu, jako ekspert prawny strony solidarnościowej. Z ramienia „Solidarności” wiceprzewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej w czasie przełomowych wyborów 1998 roku. Od tegoż roku sędzia Trybunału Konstytucyjnego. W 1990 jako sędzia TK był przewodniczącym Państwowej Komisji Wyborczej w trakcie pierwszych powszechnych wyborów prezydenckich. W latach 1991–1993 przewodniczył PKW, działającej jako stały organ wyborczy. W listopadzie 1993 roku wybrany na stanowisko prezesa Trybunału Konstytucyjnego, które sprawował do końca kadencji w 1997 roku. Od 1989 do 2000 był wiceprzewodniczącym Komisji ds. Reformy Prawa Karnego i współautorem reformy prawa karnego z 1997. W latach 1998–2000 przewodniczy Radzie Legislacyjnej przy prezesie Rady Ministrów. Od 30 czerwca 2000 do 15 lutego 2006 roku sprawował urząd Rzecznika Praw Obywatelskich. Jeden z najważniejszych autorów i autorytetów polskich reform prawno-ustrojowych w Polsce uwolnionej od jałtańskiej zależności od Związku Sowieckiego.
Członek licznych towarzystw naukowych, w tym Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk oraz Akademii Nauki i Sztuki w Salzburgu i polskiego PEN Clubu. Od chwili wyłonienia się idei, aktywny uczestnik Komitetu Wspierania Muzeum Historii Żydów Polskich Polin w Warszawie.
Odważnie zabierał głos we wszystkich najważniejszych polskich debatach publicznych opowiadając się za tworzeniem systemu prawnego odpowiadającego standardom europejskim oraz przeciwko próbom ograniczania praw człowieka i nietolerancji oraz za szeroko pojętym dialogiem politycznym, religijnym i kulturowym, W tym katolicko-żydowskim i polsko-żydowskim. Był recenzentem naukowym doktoratu honoris causa Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie przyznanego nobliście i kreatorowi pojęcia Holocaust profesorowi Elie Wieselowi. https://www.youtube.com/watch?v=D132g0oijjU
Fakt takiego gestu akademickiego tej akurat uczelni noszącej imię takiego patrona szeroko wybrzmiał w całym świecie.
W obszarze relacji z postacią Jana Karskiego, podkreślał, nie tylko jej unikalność, ale także znaczenie formacyjne dla postaw obywatelskich i patriotycznych oraz kreowania polskiego wizerunku w przestrzeni międzynarodowej.
Drugi z honorowanych, Profesor Fryderyk Zoll, syn Andrzeja jest znanym polskim prawnikiem cywilistą związanym od ukończenia studiów w 1992 roku z Uniwersytetem Jagiellońskim. W 1995 ukończył aplikację sędziowską i złożył egzamin sędziowski. Stopień doktora nauk prawnych otrzymał w 1997 roku, cztery lata później habilitował się. W 2011 roku otrzymał tytuł doktora honoris causa Narodowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Tarnopolu. Od 2012 r. profesor nauk prawnych. Profesor gościnny na Uniwersytetach w Orleanie, Caen, Wiedniu, Moguncji, Kilonii, Münster, Waszyngtonie (CUA), Antwerpii, Wilnie i Osnabrück. W latach 2003-2004 stypendysta Programu Fulbrighta na Catholic University of America, Columbus School of Law. Jeden z najbardziej dziś rozpoznawalnych polskich cywilistów w świecie.
Polski cywilny bohater obronnej wojny Ukrainy najechanej przez Rosję w 2022 roku. Jeden z najbardziej wyróżniających się i skutecznych indywidualnych organizatorów i realizatorów pomocy dla walczącej Ukrainy. Skierował do niej 65 konwojów pomocowych, z których większość osobiście prowadził w tym jako kierowca pojazdów. Obejmowały najbardziej potrzebny sprzęt funkcjonowania infrastruktury, w tym strażackie wozy bojowe, generatory prądu, magazyny energii, specjalistyczny sprzęt ratunkowy i medyczny. Czynem dowodzi, że przetrwanie Ukrainy jest nie tylko dla Polski wyzwaniem moralnym, ale także politycznym i strategicznym decydującym o naszej niepodległości.
Za to właśnie, także Wołodymyr Zełeński uhonorował Fryderyka Zolla Orderem Zasługi Ukrainy, dekretem podpisanym 26 stycznia br., a o którym informacja właśnie dotarła do Krakowa.
Podwójnie w ten sposób wyróżniony uznaje to za kontynuację rodzinnej misji patriotycznej. Fryderyka Zolla (swego dziadka i ojca Andrzeja) obrońcy Modlina we wrześniu 1939 roku, członka Delegatury Rządu RP i uczestnika Powstania Warszawskiego. Fryderyka i Feliksa Zollów (swoich stryjów, i braci Andrzeja), żołnierzy AK poległych śmiercią bohaterską w Powstaniu Warszawskim. Oraz – dwóch innych członków rodziny Józefa i Tadeusza Zollów, broniących Polski w kampanii wrześniowej i więźniów niemieckich oflagów. Wszyscy, którzy przeżyli doświadczyli represji komunistycznych, a wolnej Polski nie doczekali.
Wszyscy wymieni Zollowie, dzisiejsi profesorowie, jak i ich poprzednicy biorący udział w tej samej wojennej misji, co Jan Karski, godnie na Medal zasłużyli.
Warto zauważyć, iż Andrzej i Fryderyk Zollowie nie są jedynymi uczonymi -prawnikami Uniwersytetu Jagiellońskiego uhonorowanymi Medalem Misji Jana Karskiego. Poprzednio trafił on ręce profesora Zbigniew Ćwiąkalskiego za jego walkę z wymiarem polskiej niesprawiedliwości, ktora niewinnie więziła Tomasza Komendę oraz do profesor Piotra Hofmańskiego, przewodniczącego Międzynarodowego Trybunału Karnego w Hadze, za ściganie rosyjskich zbrodniarzy wojny na Ukrainie.
– Przyznanie tego podwójnego wyróżnienia Rodzinie Zollów w czwartą rocznicę zbrodniczego najazdu Ukrainy przez Rosję traktujemy symbolicznie, ale też w głębokiej wierze, że „prawo zawsze prawo znaczy, a sprawiedliwość – sprawiedliwość”. Zaś żadna zbrodnia nie ujdzie karze. Nawet, gdy czekać na nią przychodzi cierpliwie… – komentuje Marek Wieczerzak, sekretarz wykonawczy Towarzystwa Jana Karskiego.
Waldemar Piasecki, Nowy Jork
