19.11.2026
Król pruski, Fryderyk II, uważał, że mając chęć i możliwości zajęcia jakiejś ziemi, można to zrobić i zawsze znajdą się prawnicy, którzy to uzasadnią. Ale chęci i opinie nie wystarczą bez realnej możliwości; czy to zajęcia jakiegoś terytorium, czy też przeprowadzenia, nie manu militari, pożądanych zmian. W obu przypadkach mechanizm jest taki sam. A w przypadku Trybunału Konstytucyjnego tą siłą jest prawo materialne, dokument, który nie zostawia marginesu do różnych interpretacji.
Reset konstytucyjny, reset, reset, reset i jeszcze raz reset, słychać od prawa do lewa. I to nie są głupie pomysły. Zgłaszają je poważne autorytety; politycy i znani prawnicy. Niektóre opinie to tezy pod opcję polityczną, lecz są i wynikające z indywidualnego zrozumienia prawa.
Istota tego resetu polegałaby na zmianie trybu wyboru sędziów TK przez Sejm. Większość; 60 czy 75 procent głosów, trzy czwarte, dwie trzecie, czy jeszcze inaczej. Byle odejść od zwykłej większości głosów i uniknąć sytuacji, w której zwykłej większości sejmowej można, nie bez podstaw, przypisywać wpływ na Trybunał. Czyli taka zmiana byłaby pożądana. Warto zwrócić uwagę, że dotyczy ona najważniejszej instytucji w państwie, będącej w istocie władzą nad trzema władzami; ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Do pożądanej elegancji pasowałoby wprowadzenie tak ważnego zapisu w sposób uroczysty, może nawet w ramach nowej Konstytucji RP.
Lecz nawet jeśli zmianę uchwaliłaby – a nie uchwali – zebrana na chybcika większość konstytucyjna, to istota sprawy by się nie zmieniła. Dziś bowiem wciąż obowiązuje konstytucja z art.194.1. „Trybunał Konstytucyjny składa się z 15 sędziów, wybieranych indywidualnie na 9 lat…”
Resetowa utopia
Takie jest prawo, zgodnie z którym Sejm Rzeczypospolitej prawidłowo wybierał sędziów TK – tegorocznych i starszych („pisowskich”?). I takie właśnie musi być przestrzegane przez wszystkich w państwie. Również przez Osobę Prezydenta Rzeczypospolitej, który lubi mówić o sobie w pluralis maiestatis. Jak to w monarchiach, mimo że Polska nią nie jest. Jeszcze?
Większość stanie się konstytucyjną jeśli zechce coś w konstytucji zmienić. Jej potencjalni członkowie mogą przy tym chcieć różnych zmian. Byłaby to decyzja stricte polityczna, czyli musiałaby się określonym politykom opłacać.
Według sondażu przeprowadzonego przez IBRiS na zlecenie Polskiej Agencji Prasowej (PAP), opublikowanego 10 listopada 2026 roku, 75,2 proc. Polaków uważa przeprowadzenie tzw. „resetu konstytucyjnego” w Trybunale Konstytucyjnym za niemożliwe. Nawet wśród wyborców prawicowej opozycji reset za niemożliwy uważa 72,8 proc. ankietowanych.
Kosiniakowi-Kamyszowi kalkuluje się więc wycofanie z kosztownego politycznie resetu, a Tuskowi – powtórne głosowanie, które był obiecał, aby zlikwidować dwukadencyjność samorządów, czego chce PSL. Wbrew pozorom jest to łączny rachunek na wybory 2027.
Kryzys wokół TK trwał, a premier radził był rozwiązać go w sposób prosty, chociaż, jak się okazało, niepewny. Jeśli Karol Nawrocki uważa, że od niego zależy kto jest sędzią, to niechby już tak miał, choć to niekoniecznie zgodne by było z konstytucją. Gdyby przyjął przysięgę od wszystkich ośmiu prawidłowo wybranych w tym roku sędziów cała piętnastka by przystąpiła do pracy. I po kłopocie.
Dlaczego to było niepewne pozwala zrozumieć anegdota z 1968 roku.
Wojsko sowieckie, przy udziale wojsk zależnych, w tym polskich – ale wstyd! – okupuje Czechosłowację. To był fakt. Zaś anegdota mówi, że Dubcek, pierwszy sekretarz partii komunistycznej, autor „socjalizmu z ludzką twarzą”, przedostał się do Pawła VI i pyta o sposób wydostania państwa z opresji.
Są dwa sposoby mówi papież; realistyczny i cudowny – Który wybierasz, synu? Realistyczny?
– A więc wszyscy będziemy się długo modlić czynić pokutę, leżeć krzyżem w kościołach, biczować się…
– Jeśli to jest realistyczny, to jaki jest ten cudowny?
– Że ruscy sami wyjdą.
Na co więc mógł liczyć Donald Tusk gdy udzielił radę Karolowi Nawrockiemu?
Poszło inaczej, ale i tak już jest po kłopocie.
Lege artis
Trybunałem kieruje teraz sędzia, Anna Korwin-Piotrowska, opierając przejęcie kierownictwa na podstawie art. 12 ust. 4 w związku z art. 11 ust. 2 Ustawy z roku 2016 o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przewiduje ona, że w określonych sytuacjach prezesa TK zastępuje sędzia o najdłuższym stażu sędziowskim.
Aby mogło do tego dojść, wydała najpierw zarządzenia o odsunięciu od obowiązków (zarządzeniu przerwy w czynnościach służbowych) dotychczasowego prezesa, Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa, Bartłomieja Sochańskiego, powołując się na art. 130 § 1 ustawy z roku 2001– Prawo o ustroju sądów powszechnych.
Bezpośrednim impulsem do działania było skierowanie przez Prokuratora Generalnego, Waldemara Żurka wniosków o uchylenie immunitetów prezesa TK, Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa, Bartłomieja Sochańskiego.
Sędzia wskazała, że prezes i wiceprezes nie mogą podejmować czynności procesowych i organizacyjnych w procedurach, które bezpośrednio dotyczą ich samych. Według uzasadnienia naruszałoby to powagę sądu oraz zasadę, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie. Nemo iudex in propia causa.
Obaj panowie mieli dopuścić się przede wszystkim przestępstw urzędniczych – przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków (art. 231 Kodeksu karnego), a także czynów związanych z bezprawną inwigilacją oraz naruszaniem praw sędziów.
Prokuratura skierowała łącznie sześć wniosków dotyczących prezesa (w tym jeden z wnioskiem o zgodę na zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie) oraz jeden wniosek dotyczący jego zastępcy.
Główne zarzuty wobec Bogdana Święczkowskiego to blokowanie pracy nowych sędziów TK. Przekroczenie uprawnień i niedopełnienie obowiązków poprzez niedopuszczanie do orzekania oraz wykonywania funkcji sędziowskich osób wybranych do Trybunału przez Sejm obecnej kadencji.
Prawicowa opozycja nie będzie uznawała postanowień obecnego TK. Ale rząd będzie. Więc Trybunał Konstytucyjny będzie mógł – musiał! – zastosować art. 13. Konstytucji RP:
„Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa.”
W powyższym artykule, warunkach trwającej wojny, niechby i hybrydowej, w zawarty jest opis zdrady narodowej. Stąd obowiązek władzy zatrzymania i postawienia zarzutów działaczom zdradzieckiej Korony Brauna, który już dawno powinien siedzieć, podobnie jak Rodacy Kamraci, Bąkiewicz et consortes z Ruchu Obrony Granic i inni tacy.
Skoro konstytucyjna władza wzięła się za przywracanie prawa, zaczynając od TK, to musi to zadanie doprowadzić do końca. Braun, z innymi faktycznymi agentami Putina, nie może w państwie prawa być normalnym – normalnym? – uczestnikiem polskiej polityki z możliwością prowadzenia jej w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej!

Ernest Kajetan Skalski
Ur. 18 stycznia 1935 w Warszawie) – dziennikarz i publicysta,
z wykształcenia historyk.
