13.11.2026
Stan napięcia w jakim żyjemy jest wysoki i trwa już długo, tak długo, że wielu ludzi w reakcji na stres, wytworzyło wiele mechanizmów obronnych jak selektywny dobór informacji tak, aby nie zwiększać poczucia nadchodzącej katastrofy. Krańcową postawą jest postawa całkowitego wycofania i nieuczestniczenia w życiu publicznym realizowana w formie nieoglądania telewizji, niesłuchania radia i nieczytania gazet. Taka postawa całkowitej absencji daje pozory spokoju, a jak bolesne może być przebudzenie świadczy szok jaki przeżywali wszyscy ludzie, w tym ci wycofani, gdy w piątkowe popołudnie, na Rynku w Krakowie, młody człowiek zastrzelił sześć osób a kilkanaście ranił. Dramat jaki tam się rozegrał był tak wielki, że dalsze trwanie w stanie negacji nie było możliwe. Jest prawie pewne, że szok wywołany zbrodnią popełnioną przez 24 letniego mieszkańca Ostrowca Świętokrzyskiego musiał być tym większy im dłuższa była nasza nieobecność w życiu publicznym.
Minęło już kilka dni i nadal nie znamy całościowej diagnozy tego co się stało, nadal nie wiemy dlaczego taki młody człowiek, którego życie dopiero się zaczynało, zabił swoją matkę, ojca i siostrę a nawet dwa koty, wsiadł do samochodu ojca wyładowanego bronią i amunicją i pojechał do Krakowa, by na Rynku strzelać do przypadkowych ludzi. Gdyby nie akcja dwóch policjantów, to to, co stało się na Rynku byłoby wstępem do tego, co mogło się wydarzyć w krakowskiej dzielnicy Kazimierz do której prowadziła droga, którą jechał sprawca i jadący za nim policjanci. Policjanci, mimo że ranni, zatrzymali sprawcę raniąc go, jak później się okazało, śmiertelnie.
Zamach w Krakowie wyrwał nas z takiej bańki informacyjnej, w której żyliśmy wszyscy – wierzyliśmy, że takie strzelaniny zdarzają się wszędzie, ale nie u nas, nie w Polsce. Teraz już tak myśleć nie możemy – w Polsce też takie zbrodnie są możliwe, w Polsce też mogą żyć ludzie, którzy nienawidzą ludzi, nienawidzą wszystkich ludzi – nawet tych najbliższych z matką, ojcem i siostrą. Jeżeli ktoś zaczyna swoją zemstę od tego, że zabija najbliższą rodzinę, to jest człowiekiem krańcowo zdeterminowanym, po czymś takim nie ma już powrotu do tego, co było, świat już nigdy nie będzie takim jakim był.
Nadal nie wiele wiemy o zabójcy, o jego życiu i emocjach, o tym co było ważne dla niego, a co wprost przeciwnie. Wiemy, że fascynował się śmiercią i ludźmi, którzy zadali śmierć wielu innym. To może być przesłanka do zrozumienia motywów tej zbrodni, którą popełnił w piątkowe popołudnie w Krakowie, a więc w najbardziej medialnym miejscu, w którym zawsze jest wielu ludzi, w tym turystów z całego świata. Rynek w Krakowie to miejsce dające gwarancję rozgłosu, tego że nasz czyn zostanie odnotowany na całym świecie.
I tak się stało – z całego świata popłynęły głosy wsparcia wyrażające współczucie i żal, mogliśmy poczuć, że nie jesteśmy sami.
Tym bardziej trudno jest zrozumieć niektórych polityków i niektóre media, które na tej tragedii próbowały ugrać swój polityczny interes. Zbrodnia popełniona w piątkowe popołudnie w Krakowie pokazała ogrom cynizmu i fałszu, na którym budowana jest pozycja niektórych stacji telewizyjnych i niektórych polityków. Patrząc po całości, po tym jak przebiegł Marsz Milczenia, jaki przeszedł przez krakowski rynek w sobotę można mieć pewność, że te próby sklejenia rządu i premiera Tuska ze zbrodnią popełnioną przez „samotnego wilka”, którym był ten młody człowiek nie powiodły się, ale warto zapamiętać tych wszystkich, którzy tego chcieli.
W wymiarze krajowym trwa nadal wojna o Trybunał Konstytucyjny – zawieszony prezes walczy o wejście do budynku tak, by uniemożliwić rozpatrzenie jego sprawy przez wszystkich sędziów TK . Bogdan Świeczkowski walczy nie o Trybunał, walczy o siebie. Po uchyleniu mu immunitetu może stanąć przed sądem i odpowiedzieć za wszystkie swoje zaniechania, które były przyczyną upadku sądu konstytucyjnego w Polsce. Wsłuchując się w te glosy prawników, wielu prawników opowiadających się po obu stronach sporu wiem już, że tego nie da się rozwiązać na drodze prawnej, tu liczyć się będą fakty. Faktem jest, że w Trybunale zasiada sędzia Korwin-Piotrowska jako sędzia z najdłuższym stażem sędziowskim i to ona kieruje w czasie zawieszenia w czynnościach prezesa Święczkowskiego. Wszystkie jego próby siłowego wejścia do budynku potwierdzają, że jego zawieszenie jest faktem, a jego nadzieje na siłowe przejęcie TK przez bojówki Marszu Niepodległości nie spełniły się. Warto zapamiętać, co mówił Jarosław Kaczyński dzień przed tym marszem – Jarosław Kaczyński na kolejnej „miesięcznicy” katastrofy smoleńskiej mówił wprost, że będzie przelew krwi, że będą zabijać, bo ta władza nie ma żadnych hamulców. Takie słowa, wypowiadane publicznie przez osobę będącą prezesem największej partii opozycyjnej, świadczą o jego determinacji, Kaczyński mówi nam, co on by zrobił, gdyby znalazł się w takiej sytuacji. Przekroczona została kolejna granica, to są na razie tylko słowa, ale od słów do czynów droga krótka…
Jesteśmy w matni. Ilość spraw i problemów jakie są do rozwiązania nie maleje, a rośnie. Wszystkie próby obniżenia napięcia proponowane przez Donalda Tuska spotykają się z odmową Karola Nawrockiego. Karol Nawrocki jest bardzo zainteresowany tym, aby konflikt nie wygasł. Tylko w sytuacji konfliktu jego pozycja jest większa, a to jest dla niego najważniejsze. To, co powiedział otwierając obchody święta niepodległości do generałów i oficerów Wojska Polskiego, pokazuje jak pojmuje on swoją rolę zwierzchnika sił zbrojnych. Karol Nawrocki powiedział wprost, że to on jest najwyższym dowódcą i to on odpowiada za bezpieczeństwo państwa. Mówiąc wprost – Karol Nawrocki mówił o wojskowym zamachu stanu, o tym, że to on wraz z wojskiem, powinien przejąć władzę w państwie. Od czasów słynnego obiadu drawskiego, na którym podobne sprawy omawiał z wojskiem wtedy prezydent Lech Wałęsa, nie mieliśmy tak jednoznacznie formułowanych oczekiwań wobec wojska. Przekroczona została kolejna granica – czas na reakcję rządu.
Reakcje rządu muszą być konkretem, rząd ma do dyspozycji wszystkie instytucje państwa, które mogą coś robić, a nie tylko mówić. Zapamiętałem to, co mówił ostatnio były minister kultury, a obecnie europoseł Sienkiewicz o tym, co państwo może i powinno zrobić z Krajową Radą ds. Radia i Telewizji, która nie podejmuje żadnych działań wobec telewizji Republika. Zdaniem Sienkiewicza powinno się pozbawić ich pieniędzy z budżetu, bo skoro nie pracują, to nie powinni być zasilani budżetowymi pieniędzmi. Może brutalne, ale prawdziwe…
Patrząc tak po całości – jesteśmy na wirażu, trwa krwawa wojna za naszą wschodnią granicą, wojna której końca nie widać, a widząc co robi i co zamierza zrobić przegrany Donald Trump nie możemy być pewni czy nie będzie próby zbudowania nowego porządku europejskiego, zbudowanego pod dyktando Rosji Putina.
W Polsce pogłębia się polaryzacja, w Polsce żyją dwa narody całkowicie różne i nie akceptujące się – dalsze utrzymywanie tego może skończyć się upadkiem państwa i jego niepodległości, której 108 rocznicę obchodziliśmy 11 listopada.
Czas na adekwatną reakcję tych, którzy mają realną władzę i wszystkie środki do jej egzekwowania.
Niech się stanie…

Zbigniew Szczypiński
Polski socjolog i polityk. Założyciel i wieloletni prezes Stowarzyszenia Strażników Pamięci Stoczni Gdańskiej.
