2015-12-23.
Przegląd wydarzeń z dziejów nauki i techniki w dniach 23-29 grudnia.23 grudnia
Axel Fredrik Cronstedt
1722 – Urodził się szwedzki mineralog Axel Cronstedt, który jako pierwszy – w 1751 roku – wyizolował nikiel. Jest to o tyle ważne, że nikiel był drugim w historii (po odkrytym… 2300 lat wcześnie żelazie) pierwiastkiem o własnościach magnetycznych.
1954 – Dr John P. Merrill z Peter Bent Brigham Hospital w Bostonie przeprowadził pierwszą w historii transplantację nerki. Biorca otrzymał narząd od swego brata bliźniaka.
1993 – Rzecznik Ośrodka Zwalczania Chorób Zakaźnych w Atlancie poinformował, że ostatni istniejący na Ziemi wirus ospy nie zostanie zniszczony. Ostatnie egzemplarze wirusa są przechowywane w Moskwie i Atlancie w 600 zamrożonych pojemnikach i do 31 grudnia 1993 roku miały być unicestwione. Uczeni zaprotestowali.
2012 – Według tzw. kalendarza Majów tego dnia nastąpił koniec świata. Nie nastąpił? A, to przepraszam…
24 grudnia
1851 – Pożar w Bibliotece Kongresu USA zniszczył 35.000 woluminów.
1906 – Po raz pierwszy nadano program radiowy. Prof. R. A. Fesenden (wynalazca radia AM) nadał z Brant Rock w stanie Massachusetts najpierw dwie litery CQ, potem piosenkę, jakiś wiersz, utwór skrzypcowy i krótką przemowę.


Mary i Louis Leakey
1936 W Ware w Anglii wzięli ślub słynni antropolodzy Louis i Mary Leakey. Wywołało to skandal, ponieważ Louis był świeżutkim rozwodnikiem.
Tegoż dnia w Warszawie, w rodzinie pewnego sinologa z Uniwersytetu Warszawskiego, poprzednio używającego nazwiska Johannes Leo Hugo Misch, a w wiele lat później profesora Uniwersytetu Columbia, Uniwersytetu w Montrealu oraz Piątego Bibliotekarza Nowojorskiej Biblioteki Publicznej, nazywającego się wówczas już John Lee Mish, czyli w dniu, o którym mowa – dr Jana Leona Misia, urodził się autor niniejszej rubryki. Skandalu nie było.
25 grudnia
1642 Na świat przyszło najsłynniejsze nieślubne dziecko w dziejach, uważane zresztą także za najpotężniejszy umysł w historii: późniejszy sir Isaac Newton. W wieku 3 lat został oddany przez samotną matkę na wychowanie dziadkom. Do dorosłości niczym szczególnym się nie wyróżniał… A bez niego nie byłoby ani nowoczesnej matematyki, ani fizyki.
![]()
Kometa Halleya
1758 – Jak 53 lata wcześniej przewidział Edmund Halley, w pobliże Ziemi powróciła sławna nosząca jego imię kometa. Niestety, sam astronom nie dożył potwierdzenia swoich rachunków: zmarł 16 lat wcześniej…
1906 – W Heidelbergu urodził się Ernst Ruska. W osiemdziesiąt lat później dostał Nagrodę Nobla z fizyki? Kto dziś wie, za co? Otóż za stworzenie jednego z najpotężniejszych narzędzi badawczych, mikroskopu elektronowego.
26 grudnia
![]()
Maszyna Babbage’a
1792 – Dzień urodzin wielkiego angielskiego matematyka i konstruktora maszyn liczących, Charlesa Babbage’a. Poza skonstruowaniem pierwszej uniwersalnej mechanicznej maszyny liczącej Babbage udoskonalił brytyjski system pocztowy, wynalazł oftalmoskop (do badania dna oka), sporządził też pierwsze rzetelne tablice stawek ubezpieczeniowych.
1890 – W Neapolu zmarł Heinrich Schliemann, badacz starożytnej Grecji, odkrywca Troi.
1906 – W ratuszu Melbourne w Australii odbyła się premiera pierwszego filmu długometrażowego w historii. Tytuł filmu: The Story of the Kelly Gang. Budżet filmu wynosił… 450 funtów.
27 grudnia
1571 – W Niemczech urodził się w Weil sławny astronom Johannes Kepler. Mając 3 lata ciężko zachorował na ospę i był przez całe życie niepełnosprawny. W niczym mu to nie przeszkodziło w obaleniu dogmatów ówczesnej astronomii i udowodnieniu, ż planety krążą nie po okręgach, ale po torach eliptycznych.

Dr C. W. Long
1845 – Po raz pierwszy (w Jefferson w stanie Georgia) zastosowano znieczulenie rodzącej kobiety. Dr Crawford W. Long dopomógł użyciem eteru w porodzie swojej żonie. Do dziś niektórzy idioci uważają takie działanie za niezgodne z wiarą. Wszak powiedziane jest „W bólach rodzić będziesz”… Znaczy, Long wykiwał samego Boga.
1984 – Z niemieckiego satelity IRM wystrzelono pierwszą… sztuczną kometę, która na wysokości 100 tys. km nad Ziemią zaczęła uwalniać bar, tworząc wspaniały ognisty ogon o długości 10 tys. km.
28 grudnia
1869 – Opatentowano gumę do żucia. William Finley Semple z Ohio otrzymał na to paskudztwo patent nr 98304.
![]()
Pomnik braci Lumière
1895 – W salonie hinduskim w Grand Café w Paryżu bracia Lumière zorganizowali pierwszy w dziejach seans filmowy. Wyświetlono 9 krótkich filmów, w tym sławne Wyjście robotników z fabryki.
1981 – w Norfolk w Wirginii przyszło na świat pierwsze amerykańskie „dziecko z próbówki”, efekt zastosowania metody in vitro. Była to panna Elisabeth Jordan Carr. Nic nie wiadomo jakoby specjalnie cierpiała z powodu użycia przy jej poczęciu niemoralnych metod…
29 grudnia
![]()
Charles Goodyear
1800 – Urodził się w Connecticut Charles Goodyear. Każdy, kto jeździ samochodem, musi znać to nazwisko: to twórca produkcji gumy (1839) i wulkanizacji kauczuku (1844). Na pomysł swego wynalazku wpadł w roku 1834… siedząc w więzieniu za długi. Wynalazek go jednak z długów nie wyciągnął: Goodyear wszystkie wpływy przeznaczył na kolejne badania i w efekcie zmarł także całkowicie zadłużony.
1952 – Rozpoczęto sprzedaż pierwszego tranzystorowego aparatu słuchowego. Amerykańskie urządzenie ważyło 10 dag i miało rozmiar 9,5 na 1,5 cm. Jak dzisiaj smartfon…
Tego samego dnia w Charing Cross Hospital w Londynie usunięto 80-letniej pacjentce największy kamień żółciowy w dziejach. Ważył 6,29 kg!
1967 – W trakcie posiedzenia naukowego Instytutu Badań Kosmicznych profesor J. A. Wheeler po raz pierwszy użył terminu „czarna dziura”.
Wygrzebał
Bogdan Miś


Serdeczne gratulacje i życzenia zdrowia dla jutrzejszego Jubilata!
Wszystkiego najlepszego w dniu urodzin! Zdrówka i długich lat webmasterowania!
Napisalby Pan, Panie Bogdanie, cos wiecej o swoim Ojcu? Sadzac z nekrologu w NYT nie byla to tuzinkowa postac:
http://www.nytimes.com/1983/08/24/obituaries/john-l-mish-library-official-and-language-expert-dead.html
Np. w jaki sposob w 1946 r. byl on ekspertem pracujacym dla brytyjskiego wywiadu w indiach?
Podobno znal 70 jezykow, z czego okolo polowe czynnie?
jrk
A no, nie była. Ale co się będę chwalił.
Alez tu nie chodzi o chwalenie sie! Raczej o przypomnienie tej — przynajmniej mi — nieznanej, a nieprzecietnej sadzac z zyciorysu postaci. Wyslalem link do mojej znajomej, bibliotekarki w NY Public Library, ciekawe o ona wie.
Pozdrowienia, jrk
Nieźle opisał sylwetkę ojca Olgierd Budrewicz w swojej książce „Orzeł na gwiaździstym sztandarze”; to portret ojca już z okresu pobytu w USA. Poprzednie – i polski, i potem blisko- i dalekowschodni są chyba bardziej psjonujące. A ja go osobiście niemal nie znałem: spędziliśmy ze sobą w wieku dojrzałym raptem trzy tygodnie; no i kawałek w latach 1936-39. Ale rozumieliśmy się idealnie.
PS. Nikiel byl drugim metalem o wlasnosciach _ferro_magnetycznych. Nastepnym, trzecim, byl kobalt. A pozniej wykryto te wlasnosci w tzw. pierwiastkach ziem rzadkich i najsilniejsze znane dzis magnesy trwale opieraja sie na stopach samaru i neodymu.
jrk