2016-05-24.
Dokładnie przed 75 laty, 24 maja 1941 roku, urodził się George P. Lakoff. W Polsce znany z trzech książek. Jednej wydanej w 1988 roku w cenionej piwowskiej serii plus-minus „Metafory w naszym życiu”, napisanej wspólnie z Markiem Johnsonem, drugiej, programowej dla jego koncepcji języka w 2011 przez krakowski Universitas „Kobieta, ogień i rzeczy niebezpieczne. Co kategorie mówią nam o umyśle”; i trzeciej wydanej też w 2011 roku przez Oficynie Wydawniczą ŁośGraf „Nie myśl o słoniu! Jak język kształtuje politykę”. Każda z tych książek jest inna, ale się znakomicie uzupełniają.
To moje ulubione książki. Sięgam do nich, by lepiej rozumieć język jakim sam się posługuję — i oczywiście język moich bliźnich. Ten drugi rozumiem coraz mniej, więc dlatego sięgam również do innych książek Lakoffa; zwłaszcza tych, które poświęcił językowi używanemu przez polityków.
Lakoff — nie bez racji — jest uważany za papieża językoznawstwa kognitywistycznego, a więc uczącego nie tylko rozumieć struktury języka, ale również jego znaczenie. Ale nie przez wszystkich. Jego nauczyciel Noam Chomski uważa, że Lakoff nic nie zrozumiał z jego koncepcji, a młodszy kolega Steven Pinker, że jego koncepcje wcale nie ułatwiają rozumienia świata polityki. Jeden i drugi używają ciekawych argumentów, które akurat mnie nie przekonują, ale to nie ma znaczenia. Ważna jest bowiem sama debata, którą niektórzy nazywają wręcz wojna językoznawców. Marzą mi się takie kulturalne wojny u nas — i nie tracę nadziei, że kiedyś do nich dojdzie.
Właśnie te polemiki są ciekawe i warto je poznawać może po to by samemu dojść do własnego rozumienia świata. No więc dla chętnych przypominam jego główne książki:
- 2006 Whose Freedom?: The Battle over America’s Most Important Idea.
- 2008 The Political Mind : Why You Can’t Understand 21st-Century American Politics with an 18th-Century Brain.
- 2001 (I wyd. 1996) Moral Politics: How Liberals and Conservatives Think.
Moim zdaniem te książki, to ważny kontekst dla obecnych kłótni politycznych (słuchając na przykład wystąpień republikańskiego kandydata Donalda Trumpa mam trudność w nazwaniu ich głosem w debacie) zarówno w USA jak i w Polsce.
Stanisław Obirek
