30.11.2025
Majsterkowicz
Planując w domu/mieszkaniu częściową modernizację lub wymianę starej, metalowej zakamienionej, czy też kamionkowej instalacji kanalizacyjnej warto się zastanowić nad nowoczesnymi sposobami ich rozwiązań. W montażu instalacji sanitarnej i grzewczej coraz popularniejsze stają się rury wielowarstwowe. Warstwy zapewniają przewodom rurowym długotrwałą odporność na wysoką temperaturę i wysokie ciśnienie. Takie rury nie korodują, a na ich wewnętrznych powierzchniach nie odkłada się osad.
Trwałe zespolenie poszczególnych warstw rur (polietylen sieciowy PE-X, płaszcz aluminiowy, powłoka polietylenowa) łączy w sobie cechy tworzyw sztucznych i metalu. Charakteryzują się one m. in. wysokim stopniem plastyczności, umożliwiającym wyginanie przewodów z zachowaniem ich kształtu i odpornością na ściskanie. Poprzez zastosowanie warstwy aluminium posiadają 100-procentową barierę antydyfuzyjną, która zapobiega przenikaniu tlenu do wnętrza instalacji. Dodatkowo przewody te odznaczają się minimalną rozszerzalnością pod wpływem ciepła, co znacznie upraszcza montaż instalacji.
Uniwersalność rur wielowarstwowych znanych producentów pozwala na zastosowanie jednego typu przewodów rurowych do montażu instalacji zarówno do przesyłu ciepłej i zimnej wody, jak i do centralnego ogrzewania, a także ogrzewania podłogowego. Bogaty asortyment łączników zaciskowych stwarza możliwość dowolnego rozprowadzania sieci przewodów i dostosowania jej do indywidualnych potrzeb.
Trwałe łączniki zaciskowe, produkowane z tworzywa o nazwie polifenylenosulfon (PPSU), powinny być wyposażone w tuleje ze stali szlachetnej, PPSU – to materiał charakteryzujący się m. in. odpornością na wysokie temperatury i obciążenia mechaniczne. Montaż łączników wykonuje się metodą zacisku za pomocą specjalnego narzędzia. Przez zaciśnięcie metalowej tulei uzyskuje się trwałe i szczelne połączenie z rurą.
W zasadzie rury wielowarstwowe (np. PEX/AI/PE-X) można wyginać ręcznie lub przy pomocy sprężyny do formowania ich kształtu. Stosowanie sprężyny, nawet przy małym promieniu gięcia, nie powoduje na przewodzie załamań ani zwężeń przekroju.
Przewody montowane w ścianch lub w podłogach należy prowadzić w rurach osłonowych (np. typu peszel), albo w tzw. otulinach izolacyjnych.
Instalacje wykonane z rur wielowarstwowych, przed ich zakryciem, należy poddać próbie ciśnieniowej. Przed podjęciem takiej próby jest niezbędne odłączenie dodatkowych urządzeń instalacji, np. elektrycznych podgrzewaczy przepływowych wody. Przygotowaną do takiej próby instalację należy napełnić wodą i dokładnie odpowietrzyć. W instalacji c. o. do wykonania sprawdzenia szczelności powinno się przeprowadzić test na gorąco, by przekonać się o jej hermetyczności w warunkach roboczych.
Dane techniczne niektórych typów przewodów wielowarstwowych:
parametry pracy –
● maks. ciśnienie pracy stałej – 10 barów,
● maks. temperatura pracy stałej – +950 st. C,
● maks. krótkotrwała temperatura pracy – +1100 st. C;
właściwości fizyczne –
● współczynnik chropowatości przewodu – 0.002 mm,
● współczynnik rozszerzalności cieplnej przewodu – 0,025 mm/mK,
● współczynnik przewodzenia ciepła – 0,43/WmK.
Ze względów techniczno-narzędiowych, a także prawno-odszkodowawczych w przypadku ewentualnej awarii generującej koszty materialne, wykonania takiej pracy nie polecam nawet najzmyślniejszemu majsterkowiczowi. Koniecznie trzeba powierzyć ją wyspecjalizowanej firmie, mogącej w formie dokumentu gwarancyjnego zapewnić instalacji jej długolenią sprawność. A przynajmniej podstawowa wiedza o tego rodzaju przewodach potrafi wybrać odpowiedznio sprawnego i uczciwego wykonawcę.
Andrzej Markowski-Wedelstett
