22.02.2026
Majsterkowicz
Najważniejszym elementem urządzenia grzewczego jakim jest kominek stanowi jego połączenie z przewodem odprowadzającym spaliny, od niego bowiem zależy prawidłowy, tzw. „ciąg”. Komin nie może zasysać powietrza inną drogą, niż przez palenisko. Dlatego łączenie cegieł w murze kominowym musi być szczelne.
Jednym z typowych niedomagań komina jest przesiąknięcie w jego mur substancji smolistych. Zanieczyszczenie to spowodowane zostaje parą wodną, zawartą w spalinach, która skrapla się w jego kanale. Ta woda (kondensacyjna), wraz z siarkowymi składnikami gazów, tworzy kwaśną substancję, łączącą się ze smołą, niszczącą wyprawę komina. Rozszczelniony mur przestaje działać, funkcje kominka zaczynają szwankować: spaliny wychodzą na pomieszczenie, palenisko gaśnie.
Decydując się na budowę kominka o dużych osiągach grzewczych paleniska, należy przede wszystkim albo zrealizować zaplanowany nowoczesny system odprowadzania spalin, albo przystosować stary komin do spełniania przez wiele następnych lat wszystkich jego wymogów.
Metoda przystosowania polega na wsunięciu od strony główki komina, na całą jego wysokość, ogniotrwałych, szczelnych, ceramicznych kształtek, względnie rury stalowej chromoniklowej. Ekonomiczniej jednak rozebrać zakwaszony komin i postawić nowy, zgodnie z technologią materiałów nowej generacji, produkowanych z myślą o stosowaniu ich w systemie kanałów rozprowadzających ogrzane powietrze także do innych pomieszczeń budynku.
Przy wyborze właściwego wkładu kominowego trzeba szczególnie zwrócić uwagę na jego średnicę, której wymiar uzależniony jest od mocy grzewczej i wysokości kominka. Odpowiednie dobranie średnicy zapobiegnie nadmiernemu wykraplaniu się pary wodnej i utrzymaniu temperatury wyższej od tzw. punktu rosy na całej długości komina.
Po zainstalowaniu kompletu elementów komina należy – w miarę dostępności miejsca – ocieplić wmontowane kształtki wełną mineralną lub granulatem z wełny mineralnej. Dotyczy to zwłaszcza kominów prowadzonych w bocznych ścianach budynków.
Można stosować trzy zasadnicze sposoby budowania kominków: tradycyjny, z otwartym paleniskiem, ogrzewającym tylko jedno pomieszczenie, tradycyjny, również z otwartym paleniskiem, ale rozprowadzającym kanałowo ogrzane powietrze do jednego lub więcej pomieszczeń, jednak posiadający stosunkowo małe możliwości energetyczne lub nowoczesny, spełniający wszystkie zalety estetyczne i funkcjonalne dotyczące zakresu ekonomicznego gospodarowania ciepłem. Ostatni sposób polega na zainstalowaniu żeliwnego wkładu. Rynek oferuje wiele rodzajów tego typu wkładów, produkowanych przez firmy krajowe i zagraniczne.
Na podstawie dokumentacji technicznej wkładu można określić jaki jego typ należy dobrać do kubatury danego wnętrza i jaką ilość ciepła potrafi wyemitować ze swojego paleniska, potrzebną do ogrzania jednego lub więcej pomieszczeń. Wkłady kominkowe są produkowane z żeliwa specjalnie przygotowanego na konstrukcje urządzeń cieplnych. Elementy wewnętrzne są uszczelniane kitem, odpornym na działanie wysokiej temperatury. Przewody odpływowe spalin i ogrzanego powietrza są wykonane z blachy ocynkowanej. Gorące powietrze jest rozprowadzane za pomocą odpowiednich kanałów na zasadzie promieniowania, a jego przepływ (w kierunku innych pomieszczeń) jest wzmacniany specjalnymi turbinami. Estetyczne płytki denne wkładów z rusztami są ruchome, ich żeliwo odlewane jest w ciekawych dekoracyjnie formach. Zamknięcia zewnętrzne, na stylowo zaprojektowanych fasadach wkładów, wykonane ze szkła witroceramicznego, są odporne na ogień i żar do 7500 C. Panoramiczne drzwi szklane nie brudzą się od strony wnętrza sadzą i nie pokrywają parą wodną, zapewniają dobrą widoczność paleniska. Zewnętrzna regulacja dopływu powietrza zapewnia ekonomiczne spalanie się materiału drzewnego, a konstrukcja szufladek na popiół pozwala na opróżnianie ich zawartości bez konieczności przerywania palenia. Na uwagę zasługuje wzmianka o możliwości korzystania w wielu rodzajach wkładów kominkowych z dołączonego do kompletu jego części grilla.
Aby uniknąć ryzyka pożaru, czy też niewłaściwego działania podczas eksploatacji, urządzenie wkładowe kominka z obudową, a także przewodowe odprowadzenie jego spalin i ogrzanego powietrza powinny być projektowane i instalowane zgodnie z wymaganymi normami prawa budowlanego przez osoby uprawnione
Andrzej Markowski-Wedelstett
