Hazelhard: Badania i rozwój – czy niedorozwój?

Brukselka2015-01-22.

Na początek parę liczb ilustrujących poziom rocznych wydatków na badania i rozwój (dane orientacyjne – proszę się nie czepiać szczegółów):

  • Polska: 4-5 mld € (razem z Funduszami Strukturalnymi z UE),
  • Program Unii €opejskiej Horizon2020: 11 mld €
  • Niemcy: ok 60 mld €
  • Hiszpania: ok. 14 mld €
  • Volkswagen: ok. 10 mld € (przy sprzedaży ok 160 mld €)
  • KGHM ok. 6 mln €  (przy sprzedaży 5 mld €)

Co z tych liczb wynika?

  • Ano, że państwowe i europejskie budżety na badania rozsmarowane na tysiące laboratoriów i na setki tematów są śmiesznie małe w porównaniu z dobrze ukierunkowanymi badaniami firm typu Volkswagen, Samsung, czy Pfizer.
  • W Horizonie2020 średni nakład grantowy na jedno laboratorium wynosi około stu tysięcy €, co oznacza, że fundusze rozsmarowywane są na grube tysiące laboratoriów. Dodając do tego tzw., „success rate” 10%, oznacza to, że kwiat europejskich profesorów nic innego nie robi, tylko pisze proposale, a potem sprawozdania, czyli zajmuje się tzw. metanauką, zamiast prawdziwymi badaniami. Wiem, bo sam jestem takim profesorem (w roku 2013 dostałem nawet „Kryształową Brukselkę”, nagrodę dla przedsiębiorstwa realizującego najwięcej grantów europejskich!).
  • Nakłady na B+R w KGHM są tak śmiesznie małe, że aż się wierzyć nie chce. KGHM, niestety, nie jest wyjątkiem. Procent na badania, jaki wydają w stosunku do przychodów, firmy hiszpańskie jest 10 razy większy od polskich.

Najrozmaitsi Ministrowie od badań naukowych w Polsce, których miałem przyjemność słuchać w ostatnich latach, jak jeden mąż (i żona, bo ostatnio mamy panie Ministry) powtarzali, że to za chwilę się zmieni, i polskie firmy zaczną wielkie sumy przeznaczać na B+R.

Kiedyś nawet zadałem pytanie, na które nie dostałem, niestety, odpowiedzi, było takie:

CO MA SPOWODOWAĆ, ŻE POLSKIE FIRMY ZACZNĄ PRZEZNACZAĆ 5-10% PRZYCHODÓW NA DZIAŁALNOŚĆ B+R?

Pytanie jest nadal aktualne.

Aby na nie odpowiedzieć trzeba jednak najpierw odpowiedzieć na pytanie prostsze:

DLACZEGO POLSCY PRZEDSIĘBIORCY TAK MAŁO TERAZ PRZEZNACZAJĄ NA B+R?

Moja diagnoza jest taka:

  1. Właściciele firm w ostatnich 20 latach wykorzystali proste metody rozwoju – kupno licencji, nowych urządzeń, nowe sposoby organizacji pracy. Dzięki temu z kompletnej PRL-owskiej beznadziei potrafiliśmy stać się krajem wytwarzającym przyzwoite średniozaawansowane produkty (np. pralki, czy lodówki). Niestety, żeby się dalej rozwijać, musimy mieć własne zaawansowane technologie. Powtarzają to od lat wszyscy Ekonomiści.
  2. Na czele firm stoją na ogół ludzie, którzy nigdy się z B+R nie zetknęli i pojęcia nie mają, jak to zorganizować.
  3. Polskie badania akademickie są nieskoordynowane, rozdrobnione, źle finansowane od lat, na niskim poziomie, i prawie że nie ma technologii, które można by skomercjalizować.
  4. Polska edukacja od przedszkola do doktoratu jest na żenującym poziomie.

Czyli, jak mówił towarzysz Wiesław: „Gdybyśmy mieli blachę na puszki, moglibyśmy produkować konserwy, ale nie mamy mięsa”.

Rok 2015 będzie rokiem kampanii wyborczych. Oczyma duszy widzę tematy dyskusji: in-vitro, pigułki elleOne, przekręty delegacyjne posłów, i inne równie „istotne” sprawy. Namawiałbym jednak Polityków z lewa i z prawa, aby zajęli się dziedziną życia, która jest najważniejsza dla dobrostanu naszego i naszych dzieci za lat 5, 10, 20. Dziedziną tą jest nauka i edukacja. Pytanie postawione w tym artykule czeka na odpowiedź. Także moją!

Hazelhard

Print Friendly, PDF & Email

26 komentarzy

  1. rzech 2015-01-22
  2. Aleksy 2015-01-23
  3. W. Bujak 2015-01-23
    • Aleksy 2015-01-23
  4. Kipi 2015-01-23
    • Hazelhard 2015-01-23
  5. PK 2015-01-23
    • Hazelhard 2015-01-23
      • PK 2015-01-23
        • Hazelhard 2015-01-24
        • PK 2015-01-24
  6. W. Bujak 2015-01-23
  7. Federpusz 2015-01-23
    • Hazelhard 2015-01-23
      • Federpusz 2015-01-23
  8. Hazelhard 2015-01-23
  9. Eternal 2015-01-25
    • Hazelhard 2015-01-25
  10. Eternal 2015-01-25
  11. wersy2 2015-01-26
  12. Hazelhard 2015-01-26
  13. narciarz2 2015-01-27
  14. Hazelhard 2015-01-28
  15. wersy2 2015-01-29
  16. wersy2 2015-01-29
  17. Hazelhard 2015-01-29
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com