Stanisław Obirek: Kto pyta, nie błądzi

okl2015-11-21.

Jubileuszowe teksty pojawiające się przy okazji wspomnień 50 rocznicy zakończenia Soboru Watykańskiego są często okazją do krytycznych uwag pod adresem współczesnej teologii katolickiej, której kondycja nie jest najlepsza, zwłaszcza w Polsce. Stało się niemal zwyczajem powtarzanie, prawdziwej bądź domniemanej debaty teologicznej, która w pierwszych wiekach rozgrzewała umysły „nawet handlarek na rybim targu w Aleksandrii”.

Nie były im obce subtelności rozważań trynitarnych. Lektura książki teologicznej napisanej przez specjalistę od programów komputerowych – to doświadczenie niezwykłe i poznawczo olśniewające. Oto znane z traktatów dogmatycznych prawdy rozpływają się jak misternie wyrzeźbiona w lodzie katedra pod wpływem promieni słonecznych. Pozostaje tylko wspomnienie złudnego piękna. Bob Seidensticker w książce Krzyżowy ogień. Historia niezwykłej duchowej podróży,  (przekł. Dariusz Jamrozowicz, Wydawnictwo Błękitna Kropka, Nysa 2015) nie podejmuje rozprawy z teizmem w sposób przypominający tradycyjną obronę wiary, kiedy jej przeciwnicy zostają zredukowani do zamkniętych na prawdę głupców. Wprost przeciwnie, obrońcy wiary to osoby z krwi i kości, święcie przekonane, że to właśnie wiara jest źródłem nie tylko szczęścia wiecznego, ale sprawia, że i życie doczesne nabiera głębokich sensów i zachwycających barw. Ale tylko dla nich. Sceptyk nie daje się przekonać, co więcej ma przekonujące argumenty odsłaniające słabość teistycznego wywodu, wręcz jego bezsens. Co ważne, spór i tytułowe ogniowe pytania są formułowane w bardzo określonym kontekście i przez żywych ludzi. Warto w ten spór wejść, a nawet dać mu się porwać. Z tej lektury wychodzi się naprawdę odmienionym.

Ale książka Krzyżowy ogień to nie tylko zapis zmagań z pokusami wiary bądź niewiary. To również przenikliwy wgląd w pokusy daleko wykraczające poza teologię i pytania prowokowane przez religię. Owszem, istnienie Boga, wielość religii i ich historyczne meandry, ale też problemy znacznie bardziej przyziemne i rozgrywające się przede wszystkim między ludźmi. A więc miłość, choroba, trzęsienie ziemi, polityka, potrzeba uznania i chęć dominacji. Okazuje się, że pytania religijne są znacznie bardziej splecione z naszym codziennym życiem, niż nam się to zwykle wydaje. Przecież tak naprawdę pytając o Boga, pytam o człowieka i właśnie o tym drugim dowiaduję się znacznie więcej niż o tym pierwszym.

Czy to książka zagrażająca wierze? Ależ tak! Wiara ukształtowana na teologicznych fantazjach zostaje poddana miażdżącej logice wywodu. Nie pozostaje z niej nic, jak ze wspomnień dzieciństwa rozpływających się w wirze codziennych zajęć i kłopotów. Nie jest to jednak książka wroga religii czy Bogu. Paradoksalnie może się przyczynić do oczyszczenia pojęć narosłych zarówno w historii różnych religii, jak i wokół tak czy inaczej rozumianych bóstw, w tym Boga monoteistycznego. Ta lektura nie pozostawia obojętnym ani wierzącego, ani ateisty. Ten pierwszy może na nowo przemyśleć podstawy i źródła swojej wiary. Ten drugi może pogłębić argumenty przemawiające za odrzuceniem transcendentnych uzasadnień. W pewnym sensie może jednego i drugiego do siebie zbliżyć. Bardzo polecam lekturę tej książki każdemu, komu nie jest obojętna jakość jego życiowego wyboru.

Książka Boba Seidenstickera Krzyżowy ogień to nie jest kolejna książka z serii nowego ateizmu, które w ostatnich latach zdominowały rynek amerykański, przyczyniając się do dalszej polaryzacji społeczeństwa. Jej lektura wskazuje, że istnieje trzecia droga. Konfrontacja to tylko początek kwestionowania własnych argumentów. Prawdziwa przygoda zaczyna się wtedy, gdy musimy zbudować własny świat od nowa. Ale właśnie to jest najciekawsze. Krótko mówiąc, to książka dla odważnych i poszukujących. Stanowi prawdziwe wyzwanie, znacznie poważniejsze niż nowy program komputerowy.

Stanisław Obirek

Print Friendly, PDF & Email

8 komentarzy

  1. wejszyc 21.11.2015
  2. A. Goryński 22.11.2015
  3. Obirek 22.11.2015
  4. Magog 22.11.2015
  5. Obirek 22.11.2015
  6. Magog 22.11.2015
  7. Obirek 23.11.2015
  8. Adam Naslawski 30.11.2015
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com