2016-03-26. 
Kilka dni temu zmarł – w wieku stu lat – Delmer Berg, ostatni żyjący amerykański żołnierz Brygad Międzynarodowych. Berg był „pracującym na zmywaku” związkowcem, gdy w 1937 roku zaciągnął się do ochotniczych oddziałów walczących w obronie hiszpańskiej Republiki przed buntownikami generała Franco. Berg walczył w szeregach Brygady im. Abrahama Lincolna. Po wojnie angażował się w działalność związkową i antyrasistowską, brał udział również w protestach przeciwko wojnie w Wietnamie.
Były republikański kandydat na prezydenta senator John McCain opublikował na łamach „New York Timesa” artykuł „Salut dla komunisty”, w którym odnosi się z najwyższym uznaniem dla Amerykanów walczących w obronie hiszpańskiej Republiki. McCain stwierdza w nim, że nie wszyscy Amerykanie walczący w szeregach Brygady Lincolna byli komunistami, podkreśla jednak, że wielu z nich komunistami było. Republikański senator zapewnia, że darzy ich wszystkich wielkim podziwem i uznaniem – niezależnie od różnic politycznych.
Kto jak kto, ale McCain ma prawo nie lubić komunistów. Przez kilka lat był jeńcem wojennym wietnamskich. W niewoli poddawany był torturom. Pomimo swojego osobistego doświadczenia potrafi dostrzec, że w historii XX wieku to właśnie komuniści często walczyli „po jasnej stronie mocy”, w obronie demokracji, praw pracowniczych, przeciwko dyktaturze.
To co dostrzega torturowany przez komunistów amerykański senator, nie widzi polski IPN. Czego o Dąbrowszczakach – polskich żołnierzach Brygad Międzynarodowych – dowiadujemy się na stronach IPN?
Komuniści i socjaliści narodowości polskiej – członkowie XIII Brygady Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego w czasie wojny domowej i sowieckiej interwencji w Hiszpanii w latach 1936–1939. Pojęcie niekiedy rozszerzane na innych uczestników wojny w Hiszpanii narodowości polskiej. Byli realizatorami polityki stalinowskiej na Półwyspie Iberyjskim. (…) Większość z nich dążyła do budowy w Hiszpanii państwa stalinowskiego. Rzeczpospolita Polska pozbawiła ich obywatelstwa polskiego. (…) Jako „dąbrowszczacy” stali się częścią propagandowego mitu w okresie PRL, głoszącego, iż komuniści w różnych krajach świata walczyli o wyzwolenie „narodowe i społeczne”, przy pełnym przemilczeniu ich dążeń do rozszerzenia systemu stalinowskiego i zasięgu totalitarnego ZSRS na inne kraje Europy.
Wypadałoby autorów tej notki wysłać do Waszyngtonu na korepetycje do amerykańskiego senatora. I nie chodzi tutaj nawet o różnice polityczne. Te w rozmowie o wojnie domowej w Hiszpanii będą pojawiać się zawsze. Chodzi o zwykłą ludzką empatię, o uznanie, że tysiące młodych Polaków walczyło w Hiszpanii dla wyższej idei, a nie o rozszerzenie archipelagu Gułag o Costa Brava. Pozbawienie ich obywatelstwa polskiego przez sanacyjną Polskę było aktem niegodziwości. Pozbawienie ich dobrego imienia przez współczesną Polskę jest nie mniej haniebne.
Bartosz Machalica
Warto dodać, że już za „wolności” polski rząd rozważał odebranie emerytur polskim dąbrowszczakom (mamy tradycję małostkowego draństwa). Wtedy hiszpański senat ogłosił, że jeśli cofnie się emerytury polskim dąbrowszczakom to oni przyznają im hiszpańskie.
W latach Makkartyzmu (1950 – 1954) Komisja do Badania Działalności Nieamerykańskiej nazwała Abraham Lincoln Brigade „Przedwczesnymi antyfaszystami” (sic!).
Niestety, przechodzimy w Polsce przyspieszony kurs polityki historycznej. Mam u siebie gościa, który już próbuje dzielić uczestników wydarzeń grudniowych 1970 na protestujących słusznie i protestujących niesłusznie. Serio.
Na razie wszyscy uważają go za idiotę. Na razie.