Zbigniew Szczypiński: Orwell 20184 min czytania

2018-03-05.

Marzec roku 2018 – pół wieku od tamtego Marca ’68. 

Pół wieku, to prawie dwa pokolenia, tak jak je rozumie się w socjologii (tym wszystkim, co za nic mają socjologię – patrz liczne wpisy nawet tu, w Studiu Opinii – przypomnę, że wg Auguste’a Comte’a socjologia to królowa nauk).

Kategoria pokolenia to znana kategoria badawcza, zwłaszcza w socjologii jakościowej – a więc takiej, w której nie wskaźniki rozkładów i miary korelacji, wyliczane z wielkich zbiorów danych, uzyskanych najczęściej z badań ankietowych (prowadzonych na próbach losowych lub celowych), a pogłębiona refleksja badacza nad zjawiskami życia społecznego, prowadzi do formułowania ocen i wniosków. Niech za aktualny przykład takiego podejścia posłuży badanie przeprowadzone przez zespół pod kierownictwem Macieja Gduli – raport z badań oraz książka „Nowy autorytaryzm”.

Mówimy teraz o pokoleniu Marca 68, znamy z literatury określenie – pokolenie Kolumbów – to zatem nośna kategoria pojęciowa i badawcza.

Piszę o tym dlatego, że w związku z rocznicą tamtych – wstydliwych dla wszystkich, a bolesnych dla wielu – wydarzeń, rządzący (premier Morawiecki, prezydent Duda, senatorowie i posłowie rządzącej koalicji) wielokrotnie mówili rzeczy nieprawdziwe i sprzeczne z historycznymi faktami, sprzeczne także z logiką, a nawet ze zwykłym zdrowym rozsądkiem.

Najfałszywsze są te wypowiedzi, które – uznając za prawdziwe wydarzenia marcowe – określają je jako dziejące się w pustej przestrzeni, poza polskim państwem. Najwyraźniej ujął to premier, mówiąc że państwa polskiego w marcu 1968 roku po prostu nie było. Że to nie Polacy wypędzali w marcowej nagonce innych Polaków, mających żydowskie rodowody, a jacyś straszni komuniści. Kosmici, co zjawili się nie wiadomo skąd i rządzili już od ponad dwudziestu lat.

Dwadzieścia lat to dla współczesnej historii Polski znaczący okres – dwadzieścia lat trwała II Rzeczpospolita, powstała po pierwszej wojnie światowej w wyniku decyzji zwycięskich mocarstw światowych. Przy skromnym udziale niektórych Polaków, z wybitnym działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej, Józefem Piłsudskim na czele.

Państwo polskie, powstałe po 1945 roku, po zakończeniu drugiej wojny światowej, też powstało w wyniku postanowień zwycięskich mocarstw – przy równie mało znaczącym udziale części polskich obywateli i niektórych oddziałów polskiego wojska.

Na treść traktatów w Poczdamie i Jałcie nie mieliśmy wielkiego wpływu, a wizja walki z Armią Czerwoną, toczonej przez marginalne oddziały, które nie podporządkowały się decyzji o demobilizacji, podjętej przez naczelne dowództwo Armii Krajowej – jedynych polskich sił zbrojnych reprezentujących polityczne kierownictwo polskiego rządu emigracyjnego w Londynie – to chora wizja szaleńców liczących na wybuch trzeciej wojny światowej.

To właśnie ci szaleńcy – myślę tu przede wszystkim o dowódcach, a nie szeregowych żołnierzach – wynoszeni są teraz na ołtarze chorej pamięci narodowej, to oni jako żołnierze wyklęci maja stać się wzorem dla młodych Polaków.

To więcej niż zbrodnia, to błąd!

Wróćmy do kategorii pokolenia. Jest charakterystyczne, że różne opinie o Marcu ‘68 wygłaszają ludzie, których różnicuje najczęściej wiek – ci, którzy mają tamte wydarzenia we własnej pamięci ,nie są skorzy do przyjmowania tak prostych objaśnień, że to nie my, Polacy. Że to komuniści, syjoniści albo jeszcze jacyś inni kosmici. Ci, którzy pamiętają tamte wydarzenia, którzy brali w nich udział, nie maja takich dylematów. Spierają się o przebieg wydarzeń, o źródła inspiracji, o wpływ „Wielkiego Brata” ale nie o to, kto to wszystko robił i gdzie się to wszystko działo.

Działo się to w Polsce, to Polacy Polakom zgotowali ten los! 

Póki jeszcze nowa szkoła nie wyprodukuje „nowego Polaka”, bo przecież nie nowego obywatela, trzeba mówić jak było.

Ignorancja jest siłą tyranii – zawłaszczanie przeszłości daje władzę nad przyszłością – tak było u Orwella w 1984. Czy tak będzie u nas, w roku 2018 i latach następnych?

Zbigniew Szczypiński

Gdańsk