Demokracja nie jest dana raz na zawsze2 min czytania

2018-08-11.

We współczesnym świecie nie brak przypadków, gdy totalitaryzm  dochodzi do władzy drogą parlamentarną. Mamy wtedy do czynienia z metodą  tzw. pełzającego totalitaryzmu.

Istnieje pojęcie demokracji totalitarnej. Termin ten rozpowszechniony został m.in. przez J. L. Talmona w pracy pt. „The Origins of Totalitarian Democracy”. Oznacza zdegenerowaną formę demokracji parlamentarnej. Rzeczywistą władzę sprawuje wąska elita polityczno-finansowa, zachowując jedynie fasadę demokratycznych struktur, pozory wolności słowa i wolnych wyborów.

Niebezpieczeństwo  degeneracji demokracji parlamentarnej  sformułował  już John Stuart Mill   (połowa XIX w.). Dziś nie trzeba likwidować wolnego rynku, własności prywatnej, ani wprowadzać masowego terroru i ostrej cenzury, aby kontrolować życie społeczne i indywidualne. Podstawową  bowiem cechą państwa totalitarnego jest autokratyzm – zasada wodzostwa.  I – jak dawniej – obowiązuje pełna, ścisła  kontrola nad  mediami, siłami zbrojnymi, policją oraz wymiarem sprawiedliwości.

Zbigniew Brzeziński i Carl Friedrich w tożsamości reżimu hitlerowskiego i stalinowskiego, wyróżnili pięć cech, które świadczą o totalitaryzmie w danym państwie:

1. oficjalna, przewodnia ideologia;
2. jedna, monopolistyczna, masowa partia, pod wodzą dyktatora;
3. monopol rządu na broń;
4. rządowy monopol dysponowania środkami masowego przekazu;
5. system oparty na strachu.

Doskonale znany w Polsce prof. Norman Davies w książce „Europa. Rozprawa Historyka z Historią”  wymienia następujące cechy totalitaryzmu naszych czasów:

1. pseudonauka: twierdzenie, że ideologia opiera się na „fundamentalnych prawach nauki”;
2. zasadza wodzostwa;
3. rozbudowana biurokracja;
4. propaganda; „wróg dialektyczny”;
5. psychologia nienawiści: kreowanie i podsycanie nienawiści;
6. pogarda dla liberalnej demokracji.

W Polsce mamy antytotalitarną konstytucję, w której czytamy:

Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa.

Ten zapis konstytucyjny powinien być traktowany jak przykazanie boskie. To gwoli przypomnienia. Tu i teraz.

Jerzy Klechta