15.03.2023
Program wydaje się specjalistyczny, ale — jak informują Organizatorzy — chętnych do wzięcia udziału jest sporo. W istocie bliższy wgląd w treść konferencji pozwala na wyciągnięcie pewnych wniosków, które mają charakter uniwersalny.
Chodzi o zachowanie lekarzy w czasach Holocaustu i to z obu stron barykady, tych którzy wspierali (niekiedy z entuzjazmem) nazistowski plan eksterminacji niższych ras, a zwłaszcza Żydów, i tych, którzy sami będąc ofiarami, nieśli pomoc, a nawet z narażeniem życia prowadzili badania naukowe (https://www.polin.pl/pl/wydarzenie/sesja-popularnonaukowa-o-badaniach-nad-choroba-glodowa-w-getcie-warszawskim). Jest to więc swoiste studium przypadku, a wiadomo, że nic tak nie przybliża do rozumienia historii, jak szczegółowe poznanie przynajmniej niektórych jej aspektów.
Konferencję zorganizowało w dniu 15.032023 Muzeum Polin, w ramach 80. rocznicy upamiętniającej powstanie w getcie warszawskim. Jej tytuł: „O badaniach nad chorobą głodową w getcie warszawskim” nie wyczerpuje jednak pełnego spektrum zagadnień, jakie będą na niej poruszane. To konferencja jednodniowa z dwoma plenarnymi wykładami i dwoma panelami.
Pierwszy wykład o godz. 12.30 „Badania nad chorobą głodową w getcie warszawskim i ich znaczenie dla medycyny” wygłosi prof. Abraham Ohry z Tel Aviv University. W pierwszym panelu 14.00-15.00 „Medycyna getta i współczesne wyzwania bioetyczne” głos zabiorą dwie wybitne badaczki z Izraela: „Dylematy etyczne lekarzy w getcie warszawskim ze szczególnym uwzględnieniem badań nad chorobą głodową” to tytuł wystąpienia dr Miriam Offer z Western Galilee College, Akko i The Sackler Faculty of Medicine, Tel Aviv University, i: „Medycyna czasu katastrof: lekcja z przeszłości” to temat prezentacji dr Tessy Chelouche z Department of Bioethics and the Holocaust; International Chair of Bioethics.
Po przerwie odbędzie się drugi panel od godz. 16.00 do 17.00, a jest zatytułowany: „Dziedzictwo lekarzy getta warszawskiego”; wystąpią w nim dwie badaczki z Polski: „Recepcja wyników badań nad chorobą głodową w getcie warszawskim w powojennej Polsce i na świecie” to tytuł wykładu dr hab. Marii Ciesielskiej (z Wydziału Medycznego Uczelni Łazarskiego, Warszawa) i „Wspomnienie o doktorze Juliuszu Zweibaumie, jednym z redaktorów książki „Choroba głodowa””, o którym będzie mówić – Zofia Karłowicz-Perzyńska. Konferencję zakończy wykład w audytorium Muzeum Polin Martína Caparrósa, autora głośnego reportażu „Głód”.
Przyznam, że niewiele wiem na ten temat, ale wybieram się na konferencję również dlatego, że mam prowadzić pierwszy panel. I właśnie przygotowując się do niego, trochę poczytałem na ten temat. Książka jednej z panelistek, Tessy Chelouche, jest dostępna również w polskim tłumaczeniu. Co więcej, można ją pobrać w wolnym dostępie (https://www.mp.pl/auschwitz/other-publications/210766,bioetyka-i-holokaust-studia-przypadkow). Można się z niej wiele dowiedzieć o nazistowskich lekarzach, którzy jako pierwsi na świecie łączyli studia medyczne z bardzo osobliwie pojętą etyką zawodową, która w imię ideologii pozwalała im z „czystym sumieniem” zabijać ofiary barbarzyńskich eksperymentów medycznych. Jest tam też sporo o dylematach, jakie przeżywali lekarze-więźniowie.
Moją zachętę do wzięcia udziału w konferencji zatytułowałem konferencja – ostrzeżenie. Chodzi o ostrzeżenie przed używaniem i nadużywaniem nauki do celów ideologicznych. Jak wiadomo i dzisiaj wielu lekarzy „z czystym sumieniem” podejmuje decyzje, które z przysięgą Hipokratesa nie mają nic wspólnego. Warto by właśnie oni poznali patologiczną historię własnej specjalizacji.
Prof. Obirek pisał niedawno m.in…
Kiedy pis po raz pierwszy doszedł do władzy, znajomy profesor medycyny wskazał na paranoiczne cechy przywódcy i jego najbliższego otoczenia. „Mówię o tym kolegom po fachu, psychiatrom, ale wzruszają ramionami..” dodawał rozgoryczony….