nathan gurfinkiel: czkawka2 min czytania

2014-02-28. kiedy śledzę reakcje polskich mediów (nawet w SO pobrzmiewa niekiedy ten ton) na wydarzenia wokół ukrainy, mam przed oczyma naszą sytuację sprzed dwudziestu lat.

w 1993 relacjonowałem dla „rzepy” przebieg kopenhaskiego szczytu UE, który zapoczątkował proces polskiej akcesji do Unii (sfinalizowany również w kopenhadze w 2002).

miałem wówczas swoje pięć minut. wieczorem przed rozpoczynającym się nazajutrz  szczytem duński minister spraw zagranicznych niels helveg petersen odbył konferencję prasową. zadałem mu ambarasujące pytanie, na które nie potrafił znaleźć rozsądnej odpowiedzi. po zakończeniu konferencji zostałem nagabnięty przez telewizję BBC i telewizję irlandzką. dziennikarz z „newsday”- prestiżowego kanału brytyjskiej telewizji zapytał mnie co uważam za najważniejsze w kontekscie polskich dążeń do uzyskania członkostwa w UE.

– what is most urgently needed is a mental shift in the european societies approach to poland – odpowiedziałem – nie chamy być dłużej traktowani jak ubodzy krewni, ciężko doświadczeni przez los, którym należy okazać dobroć. bez tego mentalnego zwrotu w podejściu do polaków i zrozumienia że mamy być partnerami we wspólnej europie, a nie kimś, wobec kogo przybiera  się paternalistyczną postawę w oczekiwaniu na dziękczynne hołdy, członkostwo polski w UE nie miałoby wielkiego sensu.

dziś, gdy obserwuję  polskie reakcje na rozgrywający się dramat mam natrętne déjà vu o zwielokrotnionym natężeniu. dowiaduję się z polskich mediów, że ukraińcy nie dorośli do demokracji, że powinniśmy uważać z tymi banderowcami, że po wprowadzeniu bezwizowego ruchu licząca  miliony ludzi  tania ukraińska siła robocza zaleje polskę i spowoduje masowe bezrobocie wśród polskich robotników, a tym którzy zachowają swe miejsca pracy,  obniży płace.  tysiące polskich firm zbankrutują. ukraińcy zaflancują w unii swoje obyczaje z wszechogarniającą korupcją i gangsterstwem na czele, wskutek czego  zdestabilizują europę. w dobrze pojętym interesie własnym   polska winna więc dobrze  uważać nim zaangażuje się w poparcie, a nawet gdyby nie było aż tak źle, to  absorpcja ukrainy będzie na tyle kosztowna, że odbije się  na naszej stopie życiowej.

nie są to na szczęście jedyne głosy, ale są one nader słyszalne. przebija się przez nie wyraźnie nasza pycha i pogarda dla ukraińców. podobnie argumentowano wobec następstw naszego członkostwa w unii. musieliśmy przełykać  tego typu opinie na nasz temat. dziś  odbijają się nam one czkawką, więc wyrzucamy je z siebie po dwudziestu latach, bo dzięki ukraińcom nareszcie trafił się nam ktoś, od kogo mogliśmy poczuć się lepsi.

podobno warunkiem szczęścia jest krótka pamięć i dobre zdrowie. z amnezją nie mamy zdaje się, większych kłopotów – módlmy się więc o zdrowie.

nathan gurfinkiel