Perplexity AI i Sławek: Zobaczmy, jakie to proste! (6)

13.09.2026

Odcinek 6: Szerszy świat generatywnej AI — ChatGPT, Claude, Gemini, Copilot i inne narzędzia

Sławek:

W poprzednich odcinkach korzystaliśmy przede wszystkim z Perplexity AI. Pomagała nam stawiać pytania, szukać źródeł, przygotowywać konspekty oraz redagować własne teksty. Czy oznacza to, że Perplexity jest jedynym narzędziem AI albo najlepszym do wszystkiego? Oczywiście nie.

Generatywna AI to dziś wiele usług rozwijanych przez firmy z USA, Europy i Chin. Różnią się one możliwościami, sposobem pracy, dostępem do aktualnych informacji, integracją z dokumentami i ceną.

Perplexity AI:

Najważniejsza zasada brzmi:

Nie wybieramy narzędzia dlatego, że jest najgłośniej reklamowane albo zajmuje pierwsze miejsce w czyimś rankingu. Najpierw określamy zadanie, a dopiero potem szukamy narzędzia, które może pomóc je wykonać.

Nie istnieje jeden czat AI najlepszy dla każdego i do wszystkiego. Jedno narzędzie może lepiej sprawdzić się w researchu, inne w redakcji długiego tekstu, jeszcze inne w pracy z dokumentami Google albo Microsoft 365.

Poniższe zestawienie nie jest werdyktem ani reklamowym rankingiem. Jest praktyczną mapą kilku najważniejszych narzędzi, które warto znać. Ich możliwości, ceny, plany bezpłatne i zasady korzystania zmieniają się szybko.

Najważniejsze czaty AI

Czat AI / twórca	Kraj firmy	Dlaczego warto go znać	Kiedy może być przydatny
ChatGPT — OpenAI	USA	Wszechstronne narzędzie do rozmowy, pisania, analizy, pracy z plikami, obrazami i zadań twórczych.	Szkice artykułów, redakcja tekstów, nauka, planowanie, analiza materiałów i pomoc techniczna.
Claude — Anthropic	USA	Dobrze sprawdza się w pracy z dłuższymi materiałami, analizie argumentacji i uporządkowanej rozmowie o tekście.	Redakcja artykułów, streszczanie dokumentów, analiza raportów i dyskusja nad argumentami.
Gemini — Google	USA	Jest silnie powiązany z usługami Google; zakres integracji zależy od konta i wersji usługi.	Dokumenty Google, Gmail, Dysk, Arkusze, Android, pliki, obrazy i materiały multimedialne.
Perplexity	USA	Łączy rozmowę z wyszukiwaniem informacji i zwykle podaje źródła, od których można zacząć sprawdzanie odpowiedzi.	Research, rozpoznanie tematu, punkt wyjścia do weryfikacji faktów, historia, polityka i gospodarka.
Microsoft Copilot	USA	Jest szczególnie użyteczny w ekosystemie Windows i Microsoft 365.	Word, Excel, PowerPoint, Outlook i praca w środowisku Microsoft 365.
Le Chat — Mistral AI	Francja	Ważny europejski konkurent rozwijany przez francuską firmę Mistral AI.	Teksty po polsku i angielsku, praca biurowa oraz porównywanie odpowiedzi z innymi narzędziami.

Oprócz nich istnieje wiele innych narzędzi, między innymi Grok, DeepSeek, Qwen, Kimi, Meta AI czy HuggingChat. Warto je znać przede wszystkim wtedy, gdy mamy konkretny powód, aby po nie sięgnąć.

Nie ma potrzeby poznawania wszystkich naraz.

Zacznij od zadania

Zamiast pytać:

„Który czat AI jest najlepszy?”

lepiej zadać sobie kilka prostych pytań:

Czy potrzebuję aktualnych informacji oraz odnośników do źródeł?
Czy chcę zaplanować tekst, przećwiczyć argumenty albo otrzymać kilka wersji akapitu?
Czy większość moich materiałów znajduje się w Dokumentach Google, Gmailu i na Dysku?
Czy pracuję głównie w Wordzie, Excelu, Outlooku albo PowerPoincie?
Czy mam długi dokument, który trzeba przeczytać, uporządkować lub streścić?
Czy materiał zawiera dane prywatne, cudzą korespondencję lub informacje objęte poufnością?

Odpowiedź na te pytania często podpowiada, od którego narzędzia warto zacząć.

Jeżeli najważniejsze są źródła i szybki research, naturalnym wyborem będzie zwykle Perplexity. Gdy potrzebujemy rozmowy roboczej, planu tekstu, wariantów sformułowań albo analizy argumentów, warto porównać ChatGPT i Claude.

Osoby pracujące przede wszystkim w usługach Google powinny sprawdzić Gemini. Osobom korzystającym na co dzień z Worda, Excela, PowerPointa i Outlooka może odpowiadać Copilot.

Nie chodzi o to, żeby raz na zawsze wybrać jeden program.

Kilka prostych przykładów

Mam znaleźć informacje na temat wydarzenia, które miało miejsce wczoraj, i podać źródła?

Potrzebuję przede wszystkim narzędzia dobrze pracującego z aktualnymi informacjami i źródłami.

Mam 50-stronicowy dokument i chcę szybko zorientować się, co w nim jest?

Przydatne będzie narzędzie dobrze radzące sobie z długimi materiałami.

Chcę dopracować argumentację własnego artykułu i przedyskutować z AI różne możliwości?

Przyda się narzędzie nastawione na rozmowę i pracę nad tekstem.

Pracuję codziennie w Wordzie i Excelu?

Warto sprawdzić, co oferuje Copilot w środowisku Microsoft 365.

Nie są to oczywiście sztywne reguły. To tylko przykłady pokazujące zasadę: najpierw zadanie, potem narzędzie.

Jak korzystać rozsądnie

Warto potraktować narzędzia AI jak zespół różnych pomocników.

Jeden może szybciej odnajdywać źródła, drugi lepiej porządkować długi tekst, trzeci jest pod ręką w programie, w którym właśnie pracujemy.

Nie trzeba wybierać jednego narzędzia „na zawsze”.

Dobrym ćwiczeniem jest powierzenie kilku czatom dokładnie tego samego zadania. Na przykład:

Przygotuj plan krótkiego artykułu dla Czytelników „Studio Opinii” o tym, jak odróżniać informację od opinii. Podaj pięć pytań, które warto zadać przed publikacją. Nie wymyślaj faktów ani źródeł.

Następnie porównajmy odpowiedzi:

Czy narzędzie zrozumiało temat, odbiorcę i cel tekstu?
Czy odpowiedź jest jasna, konkretna i użyteczna?
Czy podaje źródła, a jeżeli tak — czy można je otworzyć i sprawdzić?
Czy zawiera twierdzenia, których nie potrafimy potwierdzić?
Czy styl pasuje do zamierzonego tekstu?
Ile pracy wymaga poprawienie odpowiedzi?

Ćwiczenie nie ma wyłonić zwycięzcy. Ma nauczyć czegoś ważniejszego: narzędzie oceniamy po tym, czy pomaga wykonać konkretne zadanie.

Wspólne ograniczenia

Wszystkie opisane narzędzia mogą się mylić.

Potrafią tworzyć odpowiedzi, które brzmią pewnie i logicznie, choć zawierają nieprawdziwe fakty, błędne cytaty albo zbyt daleko idące wnioski. Nie należy też mylić linku z dowodem.

Jeżeli AI podaje źródło, trzeba je otworzyć, przeczytać w kontekście, sprawdzić autora i datę publikacji oraz upewnić się, że rzeczywiście potwierdza ono daną tezę.

Warto również pamiętać, że funkcje zależą od kraju, języka, rodzaju konta, wybranego planu i aktualnej wersji usługi.

Przed wklejeniem dokumentu, korespondencji lub danych dotyczących innych osób trzeba sprawdzić zasady prywatności konkretnej usługi oraz usunąć informacje, których nie powinniśmy przekazywać dalej.

Dla dociekliwych

Osobom, które chcą samodzielnie sprawdzić adresy usług i podstawowe informacje o czatach AI, może pomóc polski katalog Chatalog. Warto jednak traktować go jako punkt wyjścia. Aktualne informacje o funkcjach, cenach, limitach oraz zasadach prywatności należy zawsze sprawdzić także na oficjalnej stronie wybranego dostawcy.

Sławek:

Najważniejsza lekcja jest prosta: nie warto przywiązywać się do jednej nazwy. Warto nauczyć się dobrze określać zadanie, oceniać otrzymaną odpowiedź i sprawdzać fakty — niezależnie od tego, czy korzystamy z Perplexity, ChatGPT, Claude, Gemini, Copilota czy innego narzędzia.

Komentarze pod poprzednim odcinkiem przypomniały o czymś równie ważnym: AI może być szybkim i pomocnym drugim redaktorem, ale nie przejmuje odpowiedzialności za sens zdania, argumentację, styl ani prawdziwość tekstu. Jej sugestie należy rozważać, nie przyjmować automatycznie.

Dobre narzędzie AI nie jest tym, które mówi najwięcej albo brzmi najpewniej. Jest nim to, które w danej chwili pomaga nam pracować sprawniej, nie odbierając kontroli nad faktami, stylem, decyzją i odpowiedzialnością.