Stefan Bratkowski: Pisarze polscy lat 1939 – 1989. Wielka niespodziewanie proza polska

biblioteka2015-04-08.

Na poniższej liście znajdują się wybitni prozaicy (których liczebności nikt by się spodziewał), dziewiętnastu eseistów, obok nich – siedmiu największych, uznanych za pisarzy reporterów, oraz najwybitniejsi felietoniści (siedmiu, tych najważniejszych, słynących najlepszymi piórami). Parę tytułów – najwybitniejszych w twórczości danych autorów – pochodzi sprzed wojny, ale byłoby nieporozumieniem, gdyby ich nie zaliczyć autorom, podobnie i tych, którzy wprawdzie publikowali i po wojnie, ale należą do pokolenia czasu 1939 – 1989. Nie ma poetów, których się jednak już od czasu do czasu zauważa… Za to wśród wymienionych są nie tylko ludzie zapomniani, ale i ci zdecydowanie antypatyczni. Nie moja wina. Niestety, umieli pisać.

Dobór tytułów jest do korekt. Jest to mój dobór, z natury rzeczy – arbitralny; każdy tytuł można zastąpić innym, ale mam nadzieję, że się nie za bardzo w tym wyborze pomyliłem. To zresztą tylko lista o charakterze wywoławczym. Brakuje pewnych nazwisk – ale nie wiedziałem, co wybrać np. Ludwika Flaszena, którego znałem dobrze  tylko z jego recenzji, ale nie z książek…

Założenie programu, który chciałbym zaproponować, jest takie – autor szkicu o danym tytule i autorze (książka jako pretekst do informacji o autorze i możliwej wiwisekcji jego twórczości) pisze tekst nie dłuższy niż 8 – 10 stron maszynopisu (do mniej więcej 20 tys. znaków). Byłoby ideałem, gdyby te szkice pisało paru autorów, tak by kolejne teksty mogły się ukazywać w odstępie tygodnia jako pozycja cykliczna – w którymś czasopiśmie (mam na myśli tylko Politykę bądź Gazetę Wyborczą, przy tabloidyzacji innych to zginie) i w studioopinii.pl (bądź w czasopiśmie i w naszej gazecie internetowej równocześnie). Ale może być i tak, że jeden autor napisze jeden szkic. Chodzi o szkice pisane żywo, interesująco, lekkim językiem, nie upraszczające tematu do poziomu masówki i nie rezygnujące z ambicji literackich. Mówiąc między nami, każdy autor z poniższej listy to sam dla siebie powieść, wszyscy oni to pokolenie dramatycznych życiorysów.

Nie ma nazwisk z okresu po roku 1989. Nie jestem kompetentny. Mógłbym wymienić paru znakomitych reporterów, eseistów, czy radiowców, a i to nie wszystkich. Trzeba znaleźć kogoś, kto się na tej twórczości zna.

Stefan Bratkowski

 

  1. Jerzy Andrzejewski – Popiół i diament
  2. Halina Auderska – Ptasi gościniec
  3. Stanisław Bereś – Pół wieku czyśćca. Rozmowy z Tadeuszem Konwickim
  4. Jan Błoński – Romans z tekstem
  5. Jacek Bocheński – Boski Juliusz
  6. Tadeusz Borowski – Pożegnanie z Marią
  7. Roman Brandstaetter – Prorok Jonasz
  8. Kazimierz Brandys – Miasto niepokonane
  9. Marian Brandys – Oficer największych nadziei (lub – Kozietulski i inni)
  10. Stefan Bratkowski – Z czym do nieśmiertelności
  11. Tadeusz Breza – Urząd
  12. Andrzej Brycht – Suche trawy
  13. Leopold Buczkowski – Czarny potok
  14. Mieczysława Buczkówna – Wszystko zasypie śnieg
  15. Olgierd Budrewicz – Druga strona księżyca
  16. Karol Bunsch – Olimpias
  17. Stefan Chwin – Ludzie-skorpiony
  18. Józef Czapski – Na nieludzkiej ziemi
  19. Bohdan Czeszko – Tren
  20. Maria Dąbrowska – Noce i dnie (przedw., 1932-34)
  21. Stanisław Dygat – Jezioro Bodeńskie
  22. Kazimierz Dziewanowski – Brzemię białego człowieka
  23. Kornel Filipowicz – Romans prowincjonalny
  24. Konstanty Ildefons Gałczyński – Listy z fiołkiem
  25. Jerzy Giedroyc – Autobiografia na cztery ręce
  26. Wojciech Giełżyński – Budowanie niepodległej
  27. Janusz Głowacki – Moc truchleje
  28. Antoni Gołubiew – Puszcza
  29. Witold Gombrowicz – Transatlantyk (czy Ferdydurke?)
  30. Wiesław Górnicki – Teraz już można
  31.  Stanisław Grzesiuk – Pięć lat kacetu
  32. Julia Hartwig – Nerval (lub Apollinaire, albo razem)
  33. Józef Hen – Nikt nie woła
  34. Zbigniew Herbert – Barbarzyńca w ogrodzie
  35. Gustaw Herling-Grudziński – Inny świat
  36. Marek Hłasko – Pierwszy krok w chmurach (opowiadania)
  37. Tadeusz Hołuj – Koniec naszego świata
  38. Paweł Huelle – Weiser Dawidek
  39. Ireneusz Iredyński – Dzień oszusta
  40. Jarosław Iwaszkiewicz – Opowiadania (w tym Panny z Wilka)
  41. Krystyna Jagiełło – Po zmierzchu bogów
  42. Paweł Jasienica – Rozważania o wojnie domowej
  43. Mieczysław Jastrun – Mit śródziemnomorski
  44. Tomasz Jastrun – Zapiski z błędnego koła
  45. Aleksander Kamiński – Kamienie na szaniec
  46. Ryszard Kapuściński – Cesarz
  47. Julian Kawalec – Tańczący jastrząb
  48. Krzysztof Kąkolewski – Co u pana słychać
  49. Andrzej Kijowski – Dziecko przez ptaka przyniesione
  50. Stefan Kisielewski – Sprzysiężenie
  51. Leszek Kołakowski – Czy diabeł może być zbawiony
  52. Michał Komar – Piekło Conrada
  53. Tadeusz Konwicki – Sennik współczesny
  54. Jan Kott – Szkice o Szekspirze
  55. Anka Kowalska – Pestka
  56. Hanna Krall – Zdążyć przed Panem Bogiem (lub Sublokatorka)
  57. Janusz Krasiński – Twarzą do ściany
  58. Maria Kuncewiczowa – Tristan
  59. Andrzej Kuśniewicz – Lekcja martwego języka
  60. Stanisław Jerzy Lec – Myśli nieuczesane
  61. Stanisław Lem – Solaris
  62. Antoni Libera – Madame
  63. Zdzisław Libera – Rozważania o wieku tolerancji, rozumu i gustu
  64. Wojciech Lipoński – Narodziny cywilizacji Wysp Brytyjskich
  65. Wilhelm Mach – Życie duże i małe
  66. Hanna Malewska – Kamienie wołać będą
  67. Janusz Meissner – Żądło Genowefy (lub L jak Lucy)
  68. Adam Michnik – Kościół, lewica, dialog
  69. Czesław Miłosz – Rodzinna Europa
  70. Sławomir Mrożek – Słoń
  71. Wiesław Myśliwski – Widnokrąg
  72. Zofia Nałkowska – Granica (1935)
  73. Tadeusz Nowak – A jak królem, a jak katem będziesz
  74. Marek Nowakowski – Benek kwiaciarz i inne opowiadania
  75. Tadeusz Nyczek – Powiedz tylko słowo
  76. Włodzimierz Odojewski – Zasypie wszystko, zawieje
  77. Janusz Odrowąż-Pieniążek –Coctail u księżny Gieorgijew
  78. Kazimierz Orłoś – Cudowna melina
  79. Jan Parandowski – Niebo w płomieniach (1936) lub Dysk olimpijski
  80. Teodor Parnicki – Koniec „Zgody Narodów”
  81. Daniel Passent – Nie denerwujcie się, panowie
  82. Jerzy Pomianowski – Koniec i początek
  83. Ksawery Pruszyński – Droga wiodła przez Narvik
  84. Jerzy Putrament – Bołdyn
  85. Edward Redliński – Konopielka
  86. Tadeusz Różewicz – Śmierć w starych dekoracjach
  87. Adolf Rudnicki – Niekochana (1937)
  88. Artur Sandauer – Bez taryfy ulgowej
  89. Jan Zbigniew Słojewski (Hamilton) – Maleńka złota szubienica
  90. Antoni Słonimski – Dwa końce świata (1937), chyba, że zbiory felietonów
  91. Andrzej Szczypiorski – Msza za miasto Arras
  92. Małgorzata Szejnert – Sława i infamia
  93. Krzysztof Teodor Toeplitz – Mieszkańcy masowej wyobraźni
  94. Leopold Tyrmand – Gorzki smak czekolady Lukullus (lub – Zły)
  95. Melchior Wańkowicz – Ziele na kraterze
  96. Aleksander Wat – Mój wiek (dwa tomy, coś należałoby z tego wybrać lepszego literacko)
  97. Aleksander J. Wieczorkowski – Chłopiec gwiżdżący Mozarta
  98. Andrzej Wielowieyski – Historie alternatywne
  99. Witold Wirpsza – Polaku, kim jesteś?
  100. Piotr Wojciechowski – Czaszka w czaszce
  101. Bohdan Wojdowski – Chleb rzucony umarłym
  102. Witold Zalewski – Pruski mur
  103. Jerzy Zieleński – Stan oblężenia w raju
  104. Juliusz Żuławski – Byron nieupozowany
  105. Mirosław Żuławski – Opowieści mojej żony (miniatury)

 

Print Friendly, PDF & Email

13 komentarzy

  1. wejszyc 2015-04-08
  2. cheronea 2015-04-08
  3. j.Luk 2015-04-08
    • dawniej_kuba 2015-04-08
    • wejszyc 2015-04-08
    • StanStupkiewicz sr 2015-04-09
  4. j.Luk 2015-04-08
  5. j.Luk 2015-04-08
  6. jotbe_x 2015-04-08
  7. narciarz2 2015-04-09
  8. narciarz2 2015-04-09
  9. dawniej_kuba 2015-04-09
  10. Marjen 2015-05-14
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com