Bogdan Miś: Działo się (12)

2016-02-07.

Ciekawe rocznice w historii cywilizacji mamy w tym tygodniu… Ale czy w jakimkolwiek innym jest inaczej?

3 lutego

1690 – Po raz pierwszy w historii Ameryki wydrukowano papierowe pieniądze. Aby wypłacić żołd wojsku, które walczyło z Quebekiem, stan Massachusetts założył bank emisyjny i zaczął drukować banknoty o nominałach od szylingów do 5 funtów.

1857 – W Kopenhadze urodził się Wilhelm Johansen, który wprowadził do nauki termin „gen”. Kolejny biedny samouk, który doszedł do stanowiska profesora uniwersytetu (w Carlsbergu i Kopenhadze). To on nazwał też fenotypem zewnętrzne, zaś genotypem – wewnętrzne cechy jednostki.

luna 9

Łuna 9

1966 – Radziecki pojazd Łuna 9 jako pierwszy w dziejach łagodnie wylądował na Księżycu, na Oceanie Burz, umieszczając tam aparaturę badawczą

4 lutego

1913 – Louis Henry Perlman z Nowego Jorku otrzymał pierwszy patent na zdejmowaną z koła pojazdu felgę.

1951 – W Chicago rozpoczęła się niesamowita operacja – najdłużej trwająca (4 doby!) w dziejach medycyny. Pani Gertrude Levandowski usunięto torbiel jajnika. Przy okazji jej waga spadła z 279 kg do ledwie 140…

SomersVirend

Virend Sommers

1993 – Wyjaśniła się tajemnica uchwytnej statystycznie prawidłowości, że zawały serca zdarzają się najczęściej nad ranem. Dzieje się tak dlatego, że marzenia senne często powodują wydzielenie do krwi hormonów stresu i powodują skok ciśnienia, co sprzyja zawałowi. Prawidłowość tego dnia właśnie opisał znany periodyk New England Journal of Medicine, zaś autor odkrycia nazywa się Virend K. Somers.

5 lutego

lavoisier

Lavoisier

1790Antoine Lavoisier, jeden z najsłynniejszych chemików nie tylko swoich czasów, napisał do Benjamina Franklina, że Rewolucja Francuska już się ostatecznie zakończyła. W 1552 dni później uczonego zgilotynowano…

1840 – W stanie Maine urodził się Hiram Maxim, konstruktor pierwszego w pełni sprawnego karabinu maszynowego.

1850 – Niejaki D. D. Parmelee z New Paltz w stanie Nowy Jork otrzymał patent na maszynę do dodawania z naciskanymi klawiszami. Jago urządzenie nie był udane ani wygodne. Ale nadana przez wynalazcę nazwa – kalkulator – jakoś się przyjęła…

6 lutego

stereoskop

Stereoskop Wheatstone’a 

1802 –W Anglii przyszedł na świat fizyk (kolejny samouk!), Charles Wheatstone. A, wiemy – zawołają pilni uczniowie szkół średnich – to ten od mostka Wheatstone’a (urządzenia pomiarowego dla prądu stałego). No i będzie racja, ale uczony skonstruował także wczesną formę telegrafu, stereoskop i… harmonię, czyli akordeon.

1933 – Statek „Ramapo” zarejestrował na Pacyfiku podczas huraganu największą falę oceaniczną w historii: miała 34 m wysokości.

1959 – Z przylądka Canaveral w USA wystrzelono pierwszą międzykontynentalną rakietę balistyczną Titan.

7 lutego

mendelejew

Mendelejew

1834 –  Na Syberii, jako najmłodszy „z czternaściorga do siedemnaściorga dzieci” – biografowie nie są zgodni – przyszedł na świat człowiek, który uporządkował pierwiastki chemiczne, słynny uczony rosyjski Dymitr Mendelejew (pamiętacie tablicę Mendelejewa?)

1877 – W Anglii urodził się wielki matematyk G. H. Hardy, autor wielu niezwykle ważnych twierdzeń z teorii liczb pierwszych. Najbardziej jest jednak znany z prawa (wymyślonego wespół z Niemcem, W. Weinbergiem) z dziedziny… ekologii. Prawo to wyjaśnia dlaczego w toku ewolucji – mimo obowiązywania doboru naturalnego – przenoszone są nawet geny szkodliwe. Nasz wielki rodak, prof. Hugo Steinhaus mawiał, że matematyk to taki człowiek, który potrafi zrobić wszystko to co każdy inny uczony, tylko lepiej i szybciej…

1905 – W Sztokholmie urodził się fizjolog Ulf von Euler (nie mylić ze słynnym matematykiem, żadna rodzina!). w 1970 roku odebrał Nobla za odkrycie noradrenaliny, hormonu układu nerwowego.

8 lutego

bernoulli

Daniel Bernoulli

1700 -W Holandii urodził się wielki fizyk Daniel Bernoulli, to on stwierdził, że wraz ze wzrostem prędkości przepływu płynu malej jego ciśnienie. On też jako pierwszy ustalił związek między zachowaniem się gazu a zmianami jego ciśnienia i temperatur. A w ogóle, to rodzina Bernoullich była zupełnie niesamowita: chyba nie ma drugiej z taką liczbą matematyków i fizyków (dziewięciu!) najwyższej światowej klasy.

1866 – Tego dnia urodził się z kolei na Ukrainie wielki amerykański chemik Moses Gomberg. To on stworzył pierwszy nadający się do użytku płyn przeciw zamarzaniu chłodnic samochodowych. Ale nauka zna go przede wszystkim jako tego, który pierwszy wyizolował tzw. wolny rodnik. Przypadkiem zresztą.

1928 – Pierwszy transoceaniczny przekaz sygnału telewizyjnego między stacją 2KZ w Purley (w Anglii) a stacją w Hartsdale w stanie Nowy Jork. Obraz przedstawiał damę o nazwisku Mia Howe.

9 lutego

1910 – Dr Harveya Cushinga poproszono o skonsultowanie stanu zdrowia szefa sztabu armii USA, gen. Leonarda Wooda. Cushing zdiagnozował uważanego dotychczas za niewyleczalny raka oponowego mózgu. I… usunął go skutecznie. Nikt nigdy nie wykonał przed nim takiej operacji. Był to kolejny punkt zwrotny w dziejach medycyny. No i początke światowej kariery Cushinga, uznanego za jednego z ojców neurochirurgii.

1957 – Kanada, Rosja, USA i Japonia podpisały układ o ochronie fok i ściganiu zabijających je kłusowników.

jumbo

Jumbo jet w Krakowie

1969 – Dziewiczy lot odbył pierwszy jumbo jet – Boeing 747.

 

Wyszperał

Bogdan Miś

Print Friendly, PDF & Email

Jedna odpowiedź

  1. jrk 2016-02-09
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com