Rady dla rządzących i poddanych

2018-06-29.

Kto chce rządzić ludźmi, nie powinien ich gnać przed sobą, lecz sprawić, by podążali za nim. Zachęcać, kiedy nie należy zmuszać. Prowadzić, kiedy nie należy rozkazywać.
Lwy wielką mają siłę, ale na cóż by im się ona zdała, gdyby natura nie dała im oczu.
By dokonać wielkich rzeczy, nie trzeba wcale być wielkim geniuszem, nie trzeba być ponad ludźmi, trzeba być z nimi.
Kiedy niewinność obywateli nie jest zabezpieczona, wolność również nie jest bezpieczna.
Rządzący, którzy nieustannie krytykują opozycję mają tę nad nią przewagę, że dysponują sprawniejszymi instrumentami. Uderzają w miejsca słabe, pomijając to, co opozycja będąc u władzy dokonała pozytywnego. Tacy rządzący są jak źli dowódcy armii, którzy nie mogąc podbić kraju, zatruwają jego wody.
Nie potrzeba wiele rozumu, by wszystko zmącić, ale trzeba go mieć dużo, by wszystko uładzić.
Przestroga kierowana do wszystkich. Nie tylko do ludzi mądrych. Do wszystkich obywateli. Oto ona: zastanówcie się nad swoim położeniem. Wyciągnijcie rozsądne wnioski. Nie jest bynajmniej niemożliwe, że żyjąc pod fatalnymi rządami, wcale tego nie czujecie.
Powodzenie, jakie się zdarza nawet u głównego rządzącego, wbija go w taką pychę, iż traci on rozum. Najpierw staje się zazdrosny o swoich urzędników. Potem zazdrość przechodzi we wrogość. Staje się wrogi wobec gwardii przybocznej, wobec tych, co razem z nim rządzą. Następnie staje się zazdrosny o sam urząd, który sprawuje. I na koniec będzie wrogiem dla samego siebie.
Lud, społeczeństwo popada w nieszczęście, skoro ci, którym zawierzył, chcąc ukryć własne zepsucie, starają się go zepsuć. Aby nie dojrzał ambicji rządzących, mówią ludowi o jego wielkości. Aby lud nie dostrzegł chciwości rządzących, głaszczą chciwość ludu.
Bywa, że mnóstwo ludzi obrzydzi sobie rząd. Otóż, choć nieprzyjazne uczucia, żywione przez część obywateli, zdają się być bezsilne, jako że nie przynoszą zdecydowanych skutków, niemniej nie pozostają one bez utajonych konsekwencji, dojrzewających w ukryciu i wraz z upływem czasu – TAK RODZĄ SIĘ WIELKIE REWOLUCJE.