Demokracja nie jest dana na zawsze

23.07.2020

Przed nowymi rodzajami totalitaryzmu ostrzegają politolodzy i socjolodzy. Totalitarne ciągoty są coraz powszechniejsze. Nie wszystkie jednak narody są tą chorobą objęte ani w równym stopniu zagrożone.

Niedorzeczne jest tłumaczenie, że partia, która zwyciężyła w wyborach demokratycznym otrzymała tym samym od narodu glejt, prawo do łamania istniejącego prawa i istniejącej konstytucji. Hitler w 1933 r. objął w Niemczech władzę w wyniku wyborów demokratycznych. Jaki był tego efekt i to w skali globalnej, światowej — doskonale wiemy.

We współczesnym świecie nie brak przypadków, gdy totalitaryzm dochodzi do władzy drogą parlamentarną. Mamy wtedy do czynienia z metodą tzw. pełzającego totalitaryzmu.

Istnieje pojęcie demokracji totalitarnej. Termin ten rozpowszechniony został m.in. przez J. L. Talmona w pracy pt. „The Origins of Totalitarian Democracy. Oznacza zdegenerowaną formę demokracji parlamentarnej. Rzeczywistą władzę sprawuje wąska elita polityczno-finansowa, zachowując jedynie fasadę demokratycznych struktur, pozory wolności słowa i wolnych wyborów.

Niebezpieczeństwo degeneracji demokracji parlamentarnej sformułował już John Stuart Mill (połowa XIX w.). Dziś nie trzeba likwidować wolnego rynku, własności prywatnej ani wprowadzać masowego terroru i ostrej cenzury, aby kontrolować życie społeczne i indywidualne. Podstawową bowiem cechą państwa totalitarnego jest autokratyzm — zasada wodzostwa. I — jak dawniej — obowiązuje pełna, ścisła kontrola nad mediami, siłami zbrojnymi, policją oraz wymiarem sprawiedliwości.

Zbigniew Brzeziński i Carl Friedrich w tożsamości reżimu hitlerowskiego i stalinowskiego, wyróżnili pięć cech, które świadczą o totalitaryzmie w danym państwie:

1. oficjalna, przewodnia ideologia;
2. jedna, monopolistyczna, masowa partia, pod wodzą dyktatora;
3. monopol rządu na broń;
4. rządowy monopol dysponowania środkami masowego przekazu;
5.system oparty na strachu.

Doskonale znany w Polsce prof. Norman Davies w książce „Europa. Rozprawa historyka z historią” wymienia następujące cechy totalitaryzmu naszych czasów:

1. pseudonauka: twierdzenie, że ideologia opiera się na „fundamentalnych prawach nauki”;
2. zasadza wodzostwa;
3.rozbudowana biurokracja;
4. propaganda; „wróg dialektyczny”;
4.psychologia nienawiści: kreowanie i podsycanie nienawiści;
5.pogarda dla liberalnej demokracji.

W Polsce mamy antytotalitarną konstytucję, w której czytamy:

Zakazane jest istnienie partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu, a także tych, których program lub działalność zakłada, lub dopuszcza nienawiść rasową i narodowościową, stosowanie przemocy w celu zdobycia władzy lub wpływu na politykę państwa albo przewiduje utajnienie struktur lub członkostwa.

Słowa sobie — czyny sobie.