Ożeniony ze szlachcianką (8)

24.10.2020

Rok 1927. Mój przyszły ojciec, student politechniki Bolesław Kuszner i jego siostra, studentka stomatologii Zofia Wleklińska (polsko-żydowski mezalians w rodzinie Kusznerów), znaleźli się w obiektywie ulicznego fotografa w Warszawie.

Za trzy lata Bolek skończy wydział mechaniczny Politechniki Warszawskiej, a jednocześnie zaliczy dwa lata w SGH (Szkoła Główna Handlowa) i rok studiów dziennikarskich. Jego specjalizacją będą maszyny do obróbki drzewa. Szwajcarski fabrykant takich maszyn w Schafhausen zaoferuje praktykę świeżo upieczonemu inżynierowi. W 1930 roku moi rodzice wyjadą na rok do Szwajcarii. Opowieści o tym pobycie będą towarzyszyć mojej matce do końca jej życia.

Bronka Przedborska – Kuszner w Szwajcarii

Świeżość szwajcarskiego mleka i jajek na miękko, chrupiące bułeczki, jędrność mięsa szwajcarskich krów, kolory jarzyn, soczystość owoców i słodycz szwajcarskiej czekolady, takim w pamięci mojej matki pozostanie to małe szwajcarskie miasteczko: uosobienie zamożności, czystości, organizacji, perfekcji i ludzkiej dobroci, bo frau, u której mieszkali, w lśniącym czystością białym fartuchu, krzątała się wokół nich z nieustającym uśmiechem, traktując młodą parę jak rodzinę.

1936. Rodzice w Alejach Ujazdowskich z ciastkami od Pomianowskiego

Szczęście nie opuściło ojca po powrocie do Polski. Autor napisanego w Szwajcarii podręcznika „Jak pracować bezpiecznie na pile tarczowej”, inżynier Kuszner dostał posadę inspektora bezpieczeństwa i higieny pracy w Państwowym Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych z wysoką pensją 600 złotych miesięcznie. Dużą część czasu spędzał w tartakach na Podlasiu, gdzie wypadki przy pilach tarczowych były na porządku dziennym. Obserwując życie w ubogiej Polsce „B”, zdobywał poglądy lewicowe. Gdy wybuchła wojna domowa w Hiszpanii popierał MOPR, Międzynarodową Organizację Pomocy Rewolucjonistów. Należał do warszawskiej inteligencji żydowskiej, której świeckość zbliżała do niepraktykujących katolików, na ogół lewicowców.

Urodziłem się 12 kwietnia 1937 roku, niecałe dwa lata po śmierci  Józefa Piłsudskiego, „opiekuna Żydów”.  Na Politechnice Warszawskiej rozpoczęło się getto ławkowe:  Żydom nie wolno było siadać po tej samej stronie co Polakom.   Kolejne wydanie „Kalendarza Bezpieczeństwa i Higieny Pracy”, którego ojciec był redaktorem, nie mogło ukazać pod żydowskim nazwiskiem Bolesława Kusznera.  Jego kolega z pracy Dąbrowski użyczył mu swojego nazwiska.  Rodzice pojechali do Łęczycy, żeby pokazać mnie Kusznerom i Przedborskim. Ojciec przywiózł dziadkowi złą wiadomość:  jego wnuk nie będzie się nazywał, jak każe  żydowska tradycja, Moshe.  Żeby pozbawić go  identyfikacji  przed   zbliżającą się zagładą Żydów,  nie będzie  obrzezany,  a od imienia Najświętszej  Marii Panny — zostanie nazwany  Marian. 

Takiej dalekowzroczności nie spotykało się dwa lata przed wojną.


Mój  dziadek, dentysta z Łęczycy,  Mosze Kuszner  i jego siostra Nechama

To zdjęcie zrobione w naszym mieszkaniu w Warszawie, na ulicy Wilanowskiej 4, przeszło do rodzinnej legendy:  przyszły dziennikarz, miałem trzy lata, gdy kogoś  dzwoniącego do ojca  informowałem,  że „tatuś jest na klozeciu”
Drugie to jedyne  zdjęcie babci  Jeci,  Justyny Herman, która po wybuchu wojny mieszkała z nami w Warszawie, zanim w  roku 1940 wygnano  nas do getta

cdn

Marian Marzyński

Polski i amerykański dziennikarz, reżyser filmowy i scenarzysta. Ur. 12 kwietnia 1937. Mieszka stale w USA. Album autobiograficzny Mariana Marzyńskiego KINO-Ja. ŻYCIE W KADRACH FILMOWYCH jest do nabycia w księgarni internetowej UNIVERSITAS i w sklepach taniej książki.  

Więcej w Wikipedii

Witryna Marzyńskiego LIFE ON MARZ

Ożeniony ze szlachcianką (14)

04.12.2020 Wiosną 1945, po moim przyjeździe do Warszawy z sierocińca Braci Orionistów w Łaźniewie, matka powiedziała mi, że czekamy na powrót ojca z wojny, ale szybko zorientowałem się, że z wojny wszyscy…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (13)

27.11.2020 Inna szlachcianka, Monika Minkiewicz i jej mąż Wiktor Markowicz, sponsorzy muzeum „Polin”, są od lat naszymi przyjaciółmi. Monika jest córką aktorki Jadwigi Gosławskiej…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (12)

19.11.2020 Miałem siedem lat, gdy Niemcy przegrywali wojnę. Wycofując się z frontu, w lecie 1944 roku, rozbili obóz przed kościołem naszego sierocińca w Łażniewie pod Warszawą i częstowali nas…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (11)

16.11.2020 14.11.2020 Napisała do nas Ola: Dzień dobry kochana rodzinko!moja matka Alina Szafrańska była kuzynką Grażyny. Urodziła się 07.07.1926 r. w majątku Adamarynie, pow.…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (10)

05.11.2020 Warszawa. Wrzesień 1940. Skończyłem trzy lata. Z mieszkania na Wilanowskiej 4 przeprowadzamy się do getta — na Sienną 59. W czterech pokojach będzie nas 13 osób: ojciec,…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (9)

30.10.2020 Po powrocie z syberyjskiego zesłania rodzina carskiego leśniczego Witalisa Jankowskiego osiedliła się w Radomiu. Tam, w roku 1935 pobrali się przyszli rodzice Grażyny — Alfred Jankowski…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (8)

24.10.2020 Rok 1927. Mój przyszły ojciec, student politechniki Bolesław Kuszner i jego siostra, studentka stomatologii Zofia Wleklińska (polsko-żydowski mezalians w rodzinie Kusznerów), znaleźli się w obiektywie…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (7)

16.10.2020 Z Karpowiczów szlachcianka Aniela Mackiewicz, babcia Grażyny, nie doczekała niepodległej Polski. Tuż przed planowanym powrotem, w 1921 roku, pochowano ją na syberyjskiej wsi, pod Czelabińskiem. Dziadek Klemens…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (6)

08.10.2020 Moi żydowscy dziadkowie Hermanowie, Przedborscy i Kusznerowie, osiedlili się w staropolskiej Łęczycy. Wywodzących się z polskiej szlachty kresowej — Jankowskich, spotkał los zesłańców. Zaczęło się…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (5)

02.10.2020 Łęczyca, małe miasto pod Łodzią, jedna z siedmiu polskich prowincji po wprowadzeniu chrześcijaństwa, miejsce urodzenia żony króla Bolesława Krzywoustego, siedziba Księstwa Łęczyckiego, a potem województwa…
Czytaj dalej

Zobacz wpis

Print Friendly, PDF & Email
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com