25.01.2026
Majsterkowicz
Balkon, w polskim, typowym mieszkaniu, spełnia czasem, niestety, kilka funkcji, od użytkowej – suszarnia, podręczna przechowalnia sprzętów i różnych przedmiotów domowych, albo np. turystycznego przeznaczenia, do rekreacyjnej i estetycznej – hodowla roślin ozdobnych, wreszcie wypoczynek, w pełniejszej niż w mieszkaniu ilości powietrza.
Aby osiągnąć znaczniejszą intymność wnętrza takiego, czasem „przeźroczystego” – patrząc od strony ulicy lub sąsiadów – balkonu, warto się zastanowić nad łatwym sposobem przystosowania jego przestrzeni do naszych potrzeb.
W budynkach komunalnych, spółdzielczych, czy prywatnych czynszowych, bez zgody ich administracji, właścicieli, a często i projektantów, zgodnie z prawem budowlanym i autorskim nie wolno dokonywać przeróbek o charakterze trwałym, m. in. zmieniających uwarunkowania konstrukcyjne budynku lub też architekturę elewacji (trwale), doprowadzając do niezgodności technicznej i estetycznej z zatwierdzonym pierwotnie projektem. Wolno zastosować natomiast aranżacje tymczasowe, w rozwiązaniach technicznych nie naruszające konstrukcji budynku, umożliwiające w każdej chwili po zdemontowaniu jej elementów, przywrócenie zasadniczego stanu wyglądu elewacji.
Takim praktycznym, najbardziej prostym uzupełnieniem balkonu może być osłona od nadmiernej ilości kurzu i gwałtowniejszych podmuchów wiatru. Do tego celu nadaje się np. kolorowa folia ze sztucznego tworzywa, jaką można nabyć w sklepach chemicznych, ogrodniczych lub z materiałami budowlanymi.
Pas kolorowej folii, o szerokości odpowiadającej wysokości balustrady, przeplata się pomiędzy pionowymi prętami balkonu. Górną i dolną krawędź pasa należy na całej ich długości zagiąć na szerokość ok. 2 cm. Zakłady te, doklejone taśmą samoprzylepną, będą stanowić wzmocnienie osłony. Pionowe krawędzie pasa folii warto przymocować (np. gwoździkami) do listew drewnianych i po kilkakrotnym okręceniu ich folią przymocować do skrajnych prętów balustrady.
Innym, również prostym sposobem wykonania osłony balkonu do wysokości balustrady, mogą być ramy, zbite z drewnianych listew, obciągnięte obustronnie np. ceratą, folią lub skajem. Tak przygotowane ramy wystarczy przytwierdzić do wewnętrznych powierzchni balustrady. Takie osłony można zastosować zwłaszcza na balkonach, których balustrada jest wykonana z szyb oprawionych w metalowe obramowania.
Jednak wymienione wyżej przykłady osłon nie są urządzeniami trwałymi, dość szybko ulegają uszkodzeniu. Poza słabą przydatnością natury technicznej nie przedstawiają znaczniejszych walorów estetycznych. Na pewno lepsze pod tymi względami będą ogrodzenia wykonane z drewna.
Osłona drewniana przede wszystkim powinna być tak zaprojektowana, aby powietrze miało dostęp do wszystkich powierzchni jej elementów. Uwaga ta dotyczy sposobu jej wykonania: Miejsca styków leżących na sobie drewnianych elementów muszą być jak najmniejsze; wrębów, zagłębień i otworów, w jakich mogłaby się gromadzić woda, należy unikać. Szczególnie przydatnymi gatunkami drewna, narażonych na zmieniające się warunki atmosferyczne, a mogącymi być stosowanymi w takich konstrukcjach, są: świerk, modrzew, sosna, dąb.
Oto kilka przykładów osłon balkonowych, wszystkie na bazie konstrukcyjnej w kształcie ramy:
● przytwierdzone do ramy, naprzemiennie z zakładami, szerokie łaty z połowizn okrąglaków, okorowanych i wygładzonych ściernicą; osłona efektowna, ale zajmująca dużo miejsca, szeroka, nadająca się na duże balkony,
● wpuszczone czopami w gniazda pionowych elementów ram konstrukcyjnych (połączenia półkrzyżowe) oheblowane deski (szer. od 13 do 20 cm) z zachowanymi między sobą wąskimi szparami (do 3 cm) lub składanymi na styk, najlepiej na wpust i własne pióro; deski poprowadzone poziomo dadzą optyczne złudzenie powiększenia powierzchni balkonu,
● osłona z desek obracanych; deski zamontowane w ramie pionowo, na teowych profilach stalowych z przyspawanymi okrągłymi czopami, obracające się sposobem modnych ostatnio zasłon paskowych,
● rama drewniana, której elementy pionowe z poziomymi są połączone w narożnikach przy pomocy wzajemnie nałożonych na siebie wczepów (na klej stolarski, np. wikol) ze wzmocnieniem wkrętami; w jej środku, centralnie i pionowo, jest wmontowana (połączeniem krzyżowym) listwa o grubości ok. 1/4 wymiaru obramowania; do pionowych elementów ramy (również połączeniem krzyżowym) są mocowane deski lub prostokątne formaty wycięte ze sklejki, także o grubości ok. 1/4 wymiaru obramowania; pionowa, poprzeczna elementem poziomym ramy listwa, stanowić będzie dodatkową stabilizację desek mocowanych do niej w swoich środkach; deski są wprawiane w słupy ramy poziomo, naprzemianlegle w stosunku do jej pionowej poprzeczki, na zakłady.
Takie osłony, we własnym zakresie, może wykonać znacznie zaawansowany majsterkowicz, mający na wyposażeniu domowego warsztatu odpowiednie do takiej pracy narzędzia, albo, jako pracę zleconą, doświadczony stolarz. Gotowe, tego typu urządzenia balkonowe, w różnych wymiarach i zabarwieniach, są dostępne w handlu, w marketach oferujących materiały z surowca drewnianego, a także w ogrodniczych i budowlanych.
Natomiast ciekawą i wyjątkowo estetyczną osłoną balkonów ze szklanymi zwłaszcza balustradami, ale nie tylko, są rośliny. W zależności od wielkości balkonu rośliny, najlepiej kwiatowe, po ich zasadzeniu w specjalnie do takich celów wykonanych skrzynkach, można zawieszać na balustradzie (rośliny zwisające lub pnące), albo – zwłaszcza gdy szklany balkon posiada dużą przestrzeń – stawiać w większych donicach (kamionkowych, drewnianych) na jego podłodze, tuż przy wewnętrznej powierzchni balustrady. Na podłodze dużego balkonu lepiej jednak stawiać rośliny mniej może kwitnące, a bardziej gęsto ulistnione, rosnące wzwyż.
Zdjęcia – domena publiczna
Andrzej Markowski-Wedelstett
