Bogdan Miś: Działo się… (23)

2016-05-03.

I znowu w kalendarzu pojawiają się ważne dla historii cywilizacji człowieka, smutne, zabawne lub po prostu ciekawe wydarzenia. Oto one:

29 kwietnia

Harold Urey

1893 – Urodził się amerykański chemik, Harold Urey. Znany jest jako autor jednej z hipotez pochodzenia życia na Ziemi oraz jako odkrywca ciężkiego wodoru, za co w 1934 roku otrzymał Nagrodę Nobla z chemii.

1913 – Niejaki Gideon Soundback z Hoboken w stanie New Jersey opatentował zamek błyskawiczny (zip).

1976 – W precedensowym przypadku walki o prawo do śmierci po licznych procesach – sąd wydał zgodę na odłączenie od aparatury podtrzymującej życie leżącej w szpitalu w Denville w stanie New Jersey Karen Ann Quinlan. W stanie śpiączki przeżyła jeszcze 10 lat…

30 kwietnia

Carl Friedrich Gauss na znaczku

1777 – Przyszedł na świat w Brunszwiku (Niemcy) „Princeps Mathematicorum”, genialny matematyk Carl Friedrich Gauss.

1897 – J. J. Thomson ogłosił odkrycie elektronu.

1916 – W Gaylord, Michigan urodził się amerykański inżynier i matematyk, twórca teorii informacji, uchodzący z tego powodu za jednego z „ojców informatyki”, Claude Elwood Shannon.

1 maja

1906 – Maria Skłodowska-Curie została pierwszą kobietą w dziejach 650-letniej Sorbony, która uzyskała tytuł profesora tej uczelni.

Scott Carpenter

1925 – Urodził się w Kolorado Malcolm Scott Carpenter. Był nie tylko jednym z pierwszych astronautów (program Mercury), ale także jednym z bardziej zasłużonych badaczy głębin podwodnych (w roku 1965 wszedł w skład załogi Sealab II).

1958 – Poinformowano publicznie o odkryciu przez Jamesa A. Van Allena pasów promieniowania, okalających Ziemię – odtąd nazwanych jego imieniem.

2 maja

Szkic Leonarda

1519 – W Cloux we Francji zmarł w wieku 67 lat Leonardo da Vinci – malarz, uczony, inżynier, badacz anatomii człowieka. Ponieważ jego badania anatomiczne (sekcje zwłok) były potępione przez Kościół, więc notatki z nich sporządzał specjalnym szyfrem. Z tego powodu były przez wiele lat niedostępne dla innych uczonych, co miało zdecydowanie negatywny wpływ na postąp nauki. Niejedyna to „zasługa” Kościoła…

1939 – Po raz pierwszy w swej błyskotliwej karierze słynny piłkarz Lou Gehrig nie wziął udziału w meczu swej drużyny. Nigdy już nie wyszedł na boisko: chorował na straszną chorobę, znaną w świecie jako „choroba Gehriga” (po polsku: stwardnienie zanikowe boczne).

1993 – Zakończył się jeden z najdziwniejszych i najtragiczniejszych w historii przypadków zbiorowej choroby umysłowej o charakterze religijnym. FBI po 51 dniach oblężenia przypuściło w Waco w Teksasie ostateczny szturm na posiadłość, w której żyła tzw. wspólnota Koresha. W wyniku ataku zginął sam „prorok” David Koresh i 75 jego zwolenników, w tym 25 dzieci. Większość z rąk członków sekty.

3 maja

1830 – W Kent w Anglii zainaugurowano działalność pierwszej regularnej pasażerskiej linii kolejowej. Pierwszy odcinek miał 1600 m.

1892 – Urodził się sir George Paget Thomson, syn odkrywcy elektronu. Sam był tez wielkim fizykiem: wraz z C. J. Davissonem dostał w 1937 roku Nagrodę Nobla za odkrycie zjawiska dyfrakcji elektronów na kryształach. Tym samy udowodniono, że elektron może się zachowywać jaj cząstka i jak fala – jednocześnie.

Murray Gell-Mann – jeden z twórców teorii kwarków, autor słowa „kwark”

1974 – Amerykańscy uczeni uzyskali po raz pierwszy fotograficzny dowód na istnienie pewnego rodzaju ów (mianowicie tzw. kwarków powabnych), z których zbudowane są inne cząstki, uważane dotychczas za „elementarne”.

4 maja

1626 – Holenderski podróżnik Peter Minuit wylądował na amerykańskim brzegu w miejscu, w którym dziś znajduje się Manhattan.

Louis Jacques Thénard

1777 – Urodzi się francuski chemik Louis Jacques Thénard. W wyniku niełatwej kariery osiągnął stanowisko rektora Sorbony. W 1799 roku odkrył tzw. błękit Thenarda, stosowany w przemyśle ceramicznym, zaś w roku 1818 – odkrył wodę utlenioną.

1780 – W Bostonie zarejestrowano pierwsze w USA towarzystwo naukowe – American Academy of Arts and Sciences. Pierwszym prezesem został James Bowdoin.

5 maja

1881 – Pod nadzorem samego Louisa Pasteura zaszczepiono przeciw wąglikowi kilkadziesiąt sztuk bydła. Eksperyment okazał się wielkim sukcesem.

1925 – John T. Scopes został aresztowany za nauczanie w stanie Tennessee teorii ewolucji. W wyniku głośnego i kompromitującego dla chrześcijańskich fundamentalistów słynnego „Małpiego procesu” został skazany na 100 dolarów grzywny. W wyniku apelacji ten wyrok uchylono. Zabawne zaś w tym jest to, że Scopes… wcale nie wykładał teorii Darwina w dniu, w którym mu to zarzucono. Zgłosił się jako oskarżony na ochotnika – cała akcja miała doprowadzić do rozprawy przed Sądem Najwyższym i uznania wszystkich stanowych zakazów nauczania ewolucji za nielegalne. Uwzględnienie apelacji spowodowało, że trwało to jeszcze wiele lat.

Załoga Apollo 14; Shepard w środku

1961 – Pierwszy Amerykanin w Kosmosie: Alan B. Shepard jr. Odbył króciutki lot suborbitalny, trwający 15 minut i 22 sekundy. W ten sposób ustanowiony został rekord… krótkotrwałości lotu kosmicznego.

Wyszperał

Bogdan Miś