2016-06-23.
I znowu w kalendarzu pojawiają się ważne dla historii cywilizacji człowieka, smutne, zabawne lub po prostu ciekawe wydarzenia. Oto one:
17 czerwca
Sir William Crookes
1832 – Jako najstarszy syn z szesnaściorga (!) dzieci londyńskiego krawca urodził się sir William Crookes. W 1861 roku odkrył tal, w 1875 zbudował ciemnię, dzięki której później Rentgen odkrył swoje promieniowanie. Nawiasem mówiąc, Crookes też widział skutki promieniowania X, ale nie próbował ich wyjaśnić.
1894 – Pierwsza oficjalnie stwierdzona w USA epidemia paraliżu dziecięcego (choroby Heinego-Medina) W stanie Vermont zarejestrowano 123 przypadki zachorowań.
1950 – Dr Richard Harold Lawler przeprowadził w Chicago pierwszą transplantację nerki u człowieka.
18 czerwca
1799 – W Anglii urodził się William Lasell, astronom. Odkrył księżyce Neptuna, Saturna i Urana dzięki zrobionym przez siebie soczewkom. Z zawodu jednak był… piwowarem.
1908 – „Nature” opublikowało notę A. A. Campbella Swingtona Odległe widzenie elektryczne. Zawarte w niej były podstawy teoretyczne telewizji, uruchomionej w 16 lat później.
Sally Ride
1983 – W dwadzieścia lat po Tierieszkowej w Kosmos ruszyła pierwsza astronautka amerykańska. Była nią 32-letnia Sally Ride na pokładzie wahadłowca Challenger.
19 czerwca
Pascalina, czyli słynny arytmometr Pascala
1623 – We Francji urodził się Blaise Pascal. Podobno będąc dzieckiem samodzielnie odkrył i udowodnił pierwsze 32 twierdzenia Euklidesa. Potem dokonał wielkich odkryć z zakresu geometrii, hydrodynamiki i nauki o ciśnieniu. Skonstruował także arytmometr. Zmarł młodo – w wieku 39 lat, przy czym ostatnie 10 lat życia poświęcił rozważaniom teologicznym. Jego pisma filozoficzne (zwłaszcza Myśli) też wniosły znaczący wkład w rozwój filozofii.
1783 – Urodził się niemiecki aptekarz Friedrich Wilhelm Adam Sertürner, odkrywca morfiny. Wyniki jego doniesień na temat jej właściwości zakwestionowano, zaczął więc eksperymenty na sobie i trzech swoich przyjaciołach. Osiągnął uznanie – ale postradał zmysły i umarł mając 57 lat.
1907 – W Pittsburghu otwarto Nickelodeon, pierwsze kino na świecie. Miało 96 foteli, ustawiono je w pustym sklepie. Interes okazał się przedni: nakłady zwróciły się niemal natychmiast, tylko w pierwszym tygodniu właściciel – niejaki Harry Davis – zarobił 1000 dolarów.
20 czerwca
1895 – Caroline Willard Baldwin jako pierwsza Amerykanka otrzymał tytuł doktorski (z fizyki) na Cornell University of Ithaca w stanie Nowy Jork.
Wirus mozaiki tytoniowej
1920 – W Rostowie nad Donem zmarł w wieku 55 lat mikrobiolog Dmitrij I. Iwanowski, który w 1890 roku dostał zlecenie wykrycia przyczyny choroby roślin, która niszczyła na Krymie plantacje tytoniu. Odkrył… pierwszego wirusa, czyli nieznaną do tego momentu formę życia. On sam myślał, że znalazł bardzo maleńką bakterię. Samego wirusa wykrystalizowano wiele lat później – wyizolowano go i oczyszczono w roku 1930, w 1935 roku wykrystalizował wirusa Wendell Stanley..
1963 – ZSRR i USA podpisały umowę o utworzeniu specjalnej „gorącej linii” do wzajemnej natychmiastowej wymiany informacji między przywódcami obu państw.
21 czerwca
Kombajn McCormicka
1834 – Cyrus Hall McCormick opatentował „urządzenie do zbierania zboża”, czyli kombajn. Zrewolucjonizował rolnictwo, ale pierwszą maszyną sprzedał dopiero w roku 1841. Cóż – włościanin jest konserwatywny…
1913 – Pierwszy skok ze spadochronem w wykonaniu kobiety. Była nią 18-letnia Georgina Broadwick, skok odbył się nad parkiem Griffitha w Los Angekles. Panna Broadwick wylądowała szczęśliwie w polu jęczmienia.
1948 – Peter Goldmark z CBS Laboratories zademonstrował wynaleziona przez siebie płytę długogrającą.
22 czerwca
Galileo Galilei
1633 – Kardynał Robert Bellarmin odczytał w Rzymie wyrok Świętej Inkwizycji (jej następczynią jest dziś Kongregacja Doktryny Wiary), uznający Galileusza za heretyka – z powodu jego przekonania, że Ziemia nie jest środkiem świata. Ten wyrok (uchylony dopiero po 359 latach) jest jedną z większych kompromitacji katolicyzmu, ale .wiele się hierarchowie z tej historii nie nauczyli i wciąż się usiłują wymądrzać w sprawach nauki. Tyle że teraz z powodu ich opinii nikogo się nie pali na stosie (kto nie pamięta: Galileusza tylko potężnie upokorzono, zniszczono jego dzieła i skazano uczonego na areszt domowy, ale Giordano Bruno za podobną „przewinę” spłonął…).
1864 – Na Litwie, w okolicy dzisiejszego Kowna, przyszedł na świat świetny matematyk, Hermann Minkowski, który opisał Wszechświat jako przestrzeń czterowymiarową (czwartym wymiarem jest czas). Teorię tę potem znakomicie wykorzystał w swych rewolucyjnych rozważaniach Albert Einstein, ale Minkowski tego nie doczekał.
1937 – W Mashpee w stanie Massachusetts schwytano i zaobrączkowano samicę nietoperza. W 24 lata później schwytano ją ponownie w stanie Vermont. Jest to najstarszy znany nietoperz.
23 czerwca
Typewriter Sholesa
1868 – Niejaki Christopher L. Sholes opatentował pierwszą nadającą się do użytku maszynę do pisania. Wymyśliła także jej angielską nazwę – typewriter.
1912 – W Londynie urodził się jeden z najsłynniejszych matematyków świata, współtwórca informatyki – Alan Turing. Do dziś największe osiągnięcia informatyczne honorowane są medalem jego imienia. Sam Turing – który położył kolosalne zasługi dla obronności Aliantów w czasach II Wojny w dziedzinie deszyfracji niemieckich depesz – po wojnie stanął przed sądem jako homoseksualista. W wyniku groteskowego procesu poddał się ryzykownej kuracji hormonalnej i popełnił samobójstwo.
1955 – Światowa premiera pierwszego w historii pełnometrażowego panoramicznego filmu rysunkowego. Był to Zakochany kundel Walta Disneya.
Wyszperał
Bogdan Miś
