Eugeniusz Noworyta: Grzech zaniechania

24.05.2020

Film Seweryna Latkowskiego „Nic się nie stało” sugeruje winę opiniotwórczych środowisk III RP za ukrywanie pedofilów w swoich szeregach, gdy tymczasem o seksualnych przestępstwach w sopockim klubie Zatoka Sztuki, czego dotyczy film, już przed kilku laty pisała m.in. „Gazeta Wyborcza”, próbując bezskutecznie zainteresować sprawą media publiczne i organy ścigania. Teraz, ta sama władza, z wielkim szumem odkrywa opisaną wcześniej „wielką aferę pedofilską” z wyraźnym zamiarem odwrócenia uwagi od dokumentalnych filmów braci Sekielskich o pedofilii w polskim Kościele, zwłaszcza ich ostatniej produkcji: „Zabawa w chowanego”.

Głównym tematem filmu Sekielskich jest zaniechanie i brak jakichkolwiek rzeczywistych działań ze strony władz i Kościoła, zmierzających do zwalczenia plagi pedofilii wśród duchownych. Również zapowiadana przed rokiem państwowa komisja powstaje dopiero teraz, a ustalone przez Kościół procedury okazały się nieskuteczne. Więcej, zamiast krytycznego spojrzenia na własne środowisko, co postulują także konserwatywni dziennikarze, np. Tomasz Terlikowski, publicysta „Do Rzeczy”, można usłyszeć biskupów, którzy kierują oskarżenia na ofiary księży pedofilów, lekceważą traumy osób skrzywdzonych i bagatelizują okoliczność, że zazwyczaj ich sytuacja jest następstwem manipulacji i wykorzystania autorytetu Kościoła przez księży.

Obronie kościelnej instytucji za wszelką cenę służy też obliczona na profity polityczne oportunistyczna polityka państwa, której istotę określa instrukcja w sprawie postępowania wobec księży pedofilów, zezwalająca udostępniać kurii dokumenty prokuratury do wykorzystania w postępowaniu kanonicznym, dowodząc odwrócenia ról i patologicznego charakteru stosunków między państwem i Kościołem.

Nadzieją na uzdrowienie sytuacji był Watykan i papież Franciszek, który wykazał skuteczność w rozwiązywaniu podobnych problemów w Irlandii, Chile, Australii, a nawet w Stanach Zjednoczonych, natomiast w przypadku Polski stawał się bezradny, o czym świadczy brak jakichkolwiek efektów kontrolnej wizyty specjalnego wysłannika papieskiego i — jak można założyć — krytycznych raportów nuncjatury.

Jakkolwiek by było, zasadne staje się pytanie: gdzie jest bariera blokująca naprawę sytuacji w polskim Kościele? W tym kontekście uwaga licznych watykanistów koncentruje się na osobie Jana Pawła II. Pod adresem polskiego papieża kierowane są oskarżenia, że swym postępowaniem umożliwił podtrzymywanie kryzysu związanego z wykorzystywaniem seksualnym, faworyzował założyciela Legionu Chrystusa, notorycznego przestępcę seksualnego, Maciela Delgado, a wyjaśnienia wymaga też sprawa powiązań JPII z byłym kardynałem Waszyngtonu, McCarrickiem, pozbawionym zaszczytów z powodu ukrywania takich przestępstw.

Zwraca się też uwagę na to, że skład polskiego episkopatu został ukształtowany przez JPII i to wzajemne uwikłanie tworzy układ zamknięty, który cechuje powszechna zmowa milczenia na temat przestępstw seksualnych wobec nieletnich w polskim Kościele. W tle pojawia się sprawa pospiesznej kanonizacji polskiego papieża i postulaty ewentualnej jej rewizji grożącej destrukcją jego świętości stanowiącej fundament autorytetu kościelnej władzy, która odpowiada tylko przed sobą. Czynnikiem skłaniającym do uników i pomniejszania wagi problemu nadużyć seksualnych kleru mogą też być roszczenia o odszkodowanie dla ofiar od Kościoła, a nie od indywidualnych sprawców.

Czy jest jakaś szansa na zmianę, gdy hierarchowie bagatelizują problem, wymiar sprawiedliwości unika zdecydowanych działań, a papież Franciszek nie robi porządku i wszystko zostaje po staremu? Bracia Sekielscy podpowiadają dwie rzeczy: presję opinii publicznej i oddzielenie prokuratury od polityki. Lecz to drugie będzie możliwe po zmianie władzy.


Eugeniusz Noworyta

Polski dyplomata i polityk


Ur. 25 grudnia 1935 w Krakowie. Ambasador w Chile (1971–1973), Hiszpanii (1977–1981) i Argentynie (1996–2001). 
Stały przedstawiciel PRL przy ONZ (1985–1989). 
Wykładowca stosunków międzynarodowych na uczelniach w Warszawie i Łodzi.

Print Friendly, PDF & Email
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com