Ożeniony ze szlachcianką (32)

08.04.2021

Pierwsi polscy Żydzi  przybyli do Argentyny w roku 1883 na pokładzie statku  „Veser”, który urósł  w legendę żydowskiego „Mayflower”. Nazwano ich Gauchos Juedos, „żydowskimi kowbojami”. Osiedlali się na nieuprawianych ziemiach w prowincji Santa Fé.  Założyli tam miasteczko Moisés Ville . Na początku 20 wieku mieszkało w Argentynie 200000 Żydów ze wschodniej Europy.  W 1938 dołączyła do nich córka siostry  mojego dziadka Moshe Kusznera, Sonia Kantorowicz -Tunik.  Argentyna była dla niej  krajem przejściowym. W latach sześćdziesiątych  Tunikowie zaczęli  emigrować do Izraela. Poznałem tę rodzinę, dzięki synowi Sonii – Chelo, który opisał jej dzieje. Przed opuszczeniem  Buenos Aires Chelo ożenił się z Diną.

Po przyjedzie do Izraela Chelo i Dina wstąpili do kibucu Hatzerim założonego w roku 1946 przez żydowskich imigrantów z Polski, położonego na pustyni Negev, koło miasta Beersheba, 40 kilometrów od granicy ze strefą Gazy.

Zdjęcie „kibucników” Hatzerim, z lat 60. W sąsiedztwie jest izraelska baza lotnicza z amerykańskimi samolotami F-151, N-345 i F-161, i tarczą antyrakietową. Kibuc zbudował schrony na wypadek ataków z Gazy.

Kibuc przydzielił Tunikom mały domek.

Chelo i jego siostry-bliźniaczki w przerwie nauki hebrajskiego w ulpanie.

1967. Wybucha wojna sześciodniowa z Egiptem. Chelo jest wcielony do armii izraelskiej.

Z Diną, która dalej uczy się hebrajskiego, spotykają się w koszarach wojskowych.

Po wojnie, w roku 1969, urodził się im syn Hagai.

Nowa wojna wybucha w roku 1973. Zaatakowali nas w święty dzień YomKipur, podpisuje to zdjęcie Chelo.

Wojna Yom-Kipur. W oczekiwaniu na egipski atak pisze Chelo.

To zdjęcie ma podpis: Po całonocnej wymianie ognia. Przerażające!

Podpis Chelo: Na pozycji 101 km od Kairu.

Gorzkie zwycięstwo po wojnie Yom-Kipur. Podpis Chelo: 1974. Dina i ja na wycieczce z kibucem w Egipcie.

Rok 1975. Mają już troje dzieci, które, jak wszystkie inne, mieszkają na kibucowej kolonii, niedaleko domku Tuników.

Lata 80. Chelo pracuje w kibucowej fabryce, gdzie produkuje się systemy irygacji, które zrewolucjonizowały uprawy pól. Kibuc odwiedza premier Izraela Shimon Peres, któremu Chelo objaśnia technologię irygacji.

Rok 1990. Dzieci opuszczają dom rodziców. Ich syn Hagai zostanie elektronikiem i zamieszka 25 kilometrów od kibucu Hatzerim. Córka Inbal bedzie pracować w kibucu Bein Govrin (50 km od Hatzerim), jako instruktorka jogi. Córka Yifat, będzie konsultantem biznesu. Ostatnie zdjęcie rodziny z roku 2017 Chelo tak podpisuje: Wnukowie – dar życia!

Lista moich bliższych i dalszych kuzynów, potomków Nechamy Kuszner — Kantorowicz ze Stołpców, sięga 60 osób, trzy generacje Izraelczyków.

Cztery rodziny mieszkają w kibucach. Jedna kuzynka, zamężna z ortodoksyjnym Izraelczykiem, na zachodnim brzegu Jerozolimy, otoczonym murami i drutem kolczastym. Są wśród tych moich izraelskich Kusznerów: psychoanalityczka, troje nauczycieli, architekt, saksofonista, grafik komputerowy i ogrodnik. Ideologicznie podzieleni jak całe społeczeństwo, ale większość z nich to przeciwnicy rządu izraelskiego i jego polityki wobec Palestyńczyków. Jak ja.

W autobiograficznej książce Chelo znalazło się również zdjęcie niszczejącego w Stołpcach, domu Nechamy Kuszner – Kantorowicz, w którym mieściły się przed wojną, najlepszy w mieście hotelik, restauracja i kawiarnia.

To ten sam dom, przy którym w czasie naszej wizyty w Stołpcach, kuzynka mojego ojca, Rywka Kantorowicz, opowiadając o zagładzie Kusznerów, nie mogła opanować łez. Wszyscy mamy nadzieje, że podobna tragedia nigdy się już nie powtórzy, ani w żydowskiej diasporze, ani w Izraelu.

Ewie Markowicz dzięki za tłumaczenie z hebrajskiego

Marian Marzyński

Polski i amerykański dziennikarz, reżyser filmowy i scenarzysta. Ur. 12 kwietnia 1937. Mieszka stale w USA. Album autobiograficzny Mariana Marzyńskiego KINO-Ja. ŻYCIE W KADRACH FILMOWYCH jest do nabycia w księgarni internetowej UNIVERSITAS i w sklepach taniej książki.  

Więcej w Wikipedii

Witryna Marzyńskiego LIFE ON MARZ

Ożeniony ze szlachcianką (32)

08.04.2021 Pierwsi polscy Żydzi  przybyli do Argentyny w roku 1883 na pokładzie statku  „Veser”, który urósł  w legendę żydowskiego „Mayflower”. Nazwano ich Gauchos Juedos, „żydowskimi kowbojami”. Osiedlali się na nieuprawianych…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (31)

08.04.2021 Odnaleziona po latach kuzynka mojego ojca, Rywka, wprowadziła mnie w świat jej matki, siostry mojego dziadka Moshe Kusznera, Nechamy Kuszner – Kantorowicz, . Działo się…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (30)

16.03.2021 Pisze do mnie Anna Moskal, aktorka warszawskiego Teatru Dramatycznego: Marianku, inspirujesz mnie każdym swoim wpisem, moja matka Zofia jest z domu Kierznowska, herbu…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (29)

10.03.2021 W roku 1955 Grażyna rozpoczęła studia architektoniczne na Politechnice Gdańskiej. Poprosiłem jej bliską koleżankę Krystynę Szczypińską – Anders, żeby podzieliła się ze mną wspomnieniami z tych…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (28)

05.03.2021 Poprosiłem Mirka Śmiłowicza, mojego bliskiego kolegę z Liceum Batorego, późniejszego wybitnego chirurga – ortopedę, żeby napisał coś o naszej przyjaźni z tych lat. Przysłał mi rozdział…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (27)

22.02.2021 Car Rosji przedstawiał się jako Najjaśniejszy, Wszechmogący, Umiłowany, Wielkorządca Absolutny Całej Rosji. Na jego rozkaz zesłano na Syberię pradziadków Grażyny po Powstaniu Styczniowym 1863-1864.…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (26)

17.02.2021 Opuszczając Stołpce, miasto rodzinne Kusznerów, rodziny mojego ojca, oglądamy z Rywką przywiezione przez nią z Izraela zdjęcia jej matki, sióstr i kuzynek – nad Niemnem. Rywka, najmłodsza,…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (25)

13.02.2021 Mieczysław Starkiewicz był bratem ciotecznym Zofii Jankowskiej, matki Grażyny. Oboje urodzeni na zesłaniu w Czelabińsku, wrócili do Wilna w roku 1921. Mieczysław miał siostrę Jadwigę…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (24)

08.02.2021 Nechama Kuszner i jej mąż Abram Kantorowicz, rodzice Rywki, siostrzenicy mojego ojca Bolka, mieli w Stołpcach, miasteczku na przedwojennej granicy polsko-rosyjskiej, duży dom –…
Czytaj dalej

Ożeniony ze szlachcianką (23)

05.02.2021 Na zdjęciu poniżej babcia Grażyny, szlachcianka Aniela Karpowiczówna, która po Powstaniu Styczniowym, w roku 1865 zesłana była z rodzicami do Czelabińska, gdzie wyszła za mąż za szlachcica z Litwy, Klemensa…
Czytaj dalej
Print Friendly, PDF & Email
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com