2018-06-26.
Kolejny tydzień (tym razem 26.06-2.07) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.
Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.
Oto te fakty:
26 czerwca
1870 – W Monachium odbyła się prapremiera opery Walkiria Richarda Wagnera.
Yoshirō Nakamatsu w kwietniu 1957
1928 – Urodził się Yoshirō Nakamatsu, japoński naukowiec i wynalazca. W japońskim biurze patentowym zarejestrował do tej pory 3368 patentów m.in.: na latające buty, fotel relaksacyjno-masujący poprawiający pracę mózgu, samochód na wodę, podwodny notes, elektroniczny zegarek z wyświetlaczem, bilet z paskiem magnetycznym, syntezator muzyczny, silnik na światło i silnik na ciepło. Twierdzi, że ma najwięcej patentów w dziejach, ale jednak inny jego rodak – Shunpei Yamazaki ma ich więcej, bo 12 561.
1940 – W ZSRR zniesiono kalendarz radziecki. Mało kto dziś wie, że coś takiego w ogóle było. Bardzo to był dziwny i skomplikowany (a w dodatku często modyfikowany) kalendarz. Na przykład każdy miesiąc miał 30 dni. Pozostałe 5 lub 6 dni określano jako „bezmiesięczne wakacje”. Nie wchodziły one w skład żadnego miesiąca ani tygodnia, posiadały za to własne nazwy: następny dzień po 30 stycznia – Dzień Lenina, 2 kolejne dni po 30 kwietnia – Dni pracy, 2 kolejne dni po 7 listopada – Dni przemysłowe; w roku przestępnym dodatkowy dzień – dzień przestępny następował po 30 dniu lutego.
27 czerwca
Abraham Pineo Gesner
1854 – Kanadyjski lekarz i geolog Abraham Pineo Gesner (1797-1864) uzyskał amerykański patent na naftę wytwarzaną z węgla pod nazwą handlową kerosene. Jest uznawany za jednego z ojców przemysłu petrochemicznego. W 1842 Gesner założył „Gesner’s Museum of Natural History” w Saint John w Nowym Brunszwiku – pierwsze publiczne muzeum w Kanadzie, które dało początek obecnemu New Brunswick Museum.
1898 – Kanadyjczyk Joshua Slocum (1844-1909) zakończył w Newport w stanie Rhode Island pierwszy samotny rejs dookoła świata. W listopadzie 1909 r. wyruszył w rejs z rzeki Orinoko w kierunku Morza Karaibskiego, podczas którego zaginął.
1923 – Przeprowadzono pierwsze w historii tankowanie w powietrzu (amerykańskiego bombowca Airco DH.4).
28 czerwca
1859 – W angielskim Newcastle upon Tyne odbyła się pierwsza w historii wystawa psów rasowych.
1886 – Pierwszy pociąg osobowy wyruszył z Montrealu i 4 lipca dotarł do Port Moody w Kolumbii Brytyjskiej nowo zbudowaną Koleją Transkanadyjską.
Tyson w 2011 roku
1997 – Mike Tyson w czasie pojedynku bokserskiego z Evanderem Holyfieldem w Las Vegas odgryzł rywalowi kawałek ucha. Nie ma to oczywiście nic wspólnego z nauką ani kulturą, ale jest jednym z dziwactw dzisiejszej cywilizacji, stąd ta informacja w tym dziale. Takie mamy czasy, że ten incydent trafił do Wikipedii…
29 czerwca
1534 – Francuz Jacques Cartier (1491 (?)-1557) jako pierwszy Europejczyk wylądował na Wyspie Księcia Edwarda w Kanadzie.
Replika Boeinga Model 1, znajdująca się dziś w Seattle
1916 – Dokonano oblotu Boeinga Model 1 (B&W Seaplane), dwupłatowego, jednosilnikowego wodnosamolotu, pierwszego zbudowanego w zakładach Boeinga.
1961 – Z Cape Canaveral na Florydzie wystartowała pierwsza amerykańska rakieta (Thor-Able-Star Omicron 1), która wyniosła na orbitę jednocześnie trzy satelity: Transit 4A,. Injun i Greb 3. W poprzednim roku podobna rakieta wyniosła 2 satelity. Umieszczenie 8 satelitów na orbicie jedną rakietą miało miejsce 9 marca 1965 roku.
30 czerwca
1859 – Francuski linoskoczek Charles Blondin (1824-1897) po raz pierwszy przeszedł nad wodospadem Niagara. Przejście przez wodospad okazało się dla niego niezmiernie łatwe, więc próbował sobie potem skomplikować ten wyczyn np. idąc z zasłoniętymi oczyma, nosząc innych „na barana” lub wożąc na taczkach. Przy tym wszystkim zmarł śmiercią naturalną.
Albert Einstein w roku 1921. Już był sławny.
1905 – Albert Einstein opublikował na łamach „Annalen der Physik” artykuł Zur Elektrodynamik bewegter Körper, będący pierwszą publikacją szczególnej teorii względności. Chyba właśnie tego dnia zaczął się XX wiek… Termin teoria względności został wprowadzony przez Plancka i Bucherera, a nazwa szczególna teoria względności pojawiła się później, kiedy Einstein pracował nad teorią ogólną.
1963 – Odbyła się ostatnia w historii koronacja papieska (Pawła VI), dawna uroczysta ceremonia inauguracji każdego nowego pontyfikatu papieża, podczas której na głowę nakładano mu potrójną koronę papieską – tiarę. Pierwsza potwierdzona koronacja odbyła się za Mikołaja I w 858 r. Koronacja została ostatecznie zniesiona na mocy konstytucji apostolskiej Universi Dominici Gregis z 1996 roku.
1 lipca
1650 – W Lipsku ukazało się pierwsze wydanie najstarszego dziennika na świecie „Einkommende Zeitungen” („Nadchodzące Wiadomości”). Strony miały format 13,5 x 17 cm. Ówczesne wydanie miało cztery strony i liczyło nie więcej niż 200 egz. Od 1734 gazeta ukazywała się jako „Leipziger Zeitungen”, od 1810 jako „Leipziger Zeitung”.
1881 – Wykonano pierwsze międzynarodowe połączenie telefoniczne pomiędzy miejscowościami St. Stephen (Nowy Brunszwik) w Kanadzie a Calais (Maine) w USA.
Most Oresund
2000 – Otwarto most nad Sundem (Most Oresund) łączący Szwecję z Danią, wantowy most drogowo-kolejowy o długości 7845 m, przebiegający nad cieśniną Sund, łączący stolicę Danii – Kopenhagę ze szwedzkim Malmö. Najdłuższy na świecie most łączący dwa państwa. Budowę obiektów wchodzących w skład przeprawy rozpoczęto 18 października 1995, a zakończono 14 sierpnia 1999.
2 lipca
1698 –Thomas Savery (1650-1715) – angielski inżynier wojskowy i wynalazca opatentował jeden z pierwszych silników parowych. W 1698 Savery zbudował parowy podnośnik wody, jeden z pierwszych na świecie silników parowych. Ulepszył urządzenia sterowe statków. Wprowadził jednostkę mocy koń parowy, która po wprowadzeniu układu SI zastąpiona została kilowatem.
1937 – Nad Oceanem Spokojnym zaginął samolot z Amerykanką Amelią Earhart na pokładzie, która próbowała okrążyć Ziemię wzdłuż równika. Była pierwszą kobietą, która w 1928 roku przeleciała nad Atlantykiem (jako pasażer) i pierwszą kobietą, która już jako pilot uczyniła to samotnie w 1932 roku (jako druga samotna osoba na świecie).
Steve Fossett
2002 – Amerykański miliarder i podróżnik, którego hobby było bicie różnego typu rekordów – na swoim koncie miał około 115 pobitych rekordów – Steve Fossett (1944-2007) jako pierwszy człowiek na świecie okrążył balonem Ziemię bez międzylądowania. Zginął w katastrofie swojego prywatnego samolotu.
A tu jest przegląd rocznicowych wydarzeń z całego ostatniego roku
Wyszperał
Bogdan Miś
Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.
