03.11.2022
Czynności związane z wymianą, czy montażem miski ustępowej przestały być zadaniem dla fachowca. Poza tym koszt zlecenia takiej usługi firmie hydraulicznej nie jest bez znaczenia. Montaż, zabudowa i zmontowanie urządzenia mogą wydrenować kieszeń o 350 do – nawet – 500 zł. Znormalizowana konstrukcja, proste sposoby mocowania i łączenia z różnego rodzaju spłuczkami, nie nastręczają wiele kłopotów. Posiadając kilka podstawowych narzędzi można szybko, sprawnie ustawić taką miskę oraz dokonać jej podłączeń do podejścia kanalizacyjnego i przewodu wodociągowego.
Przemysł produkuje głównie dwa rodzaje misek ustępowych: płytkie i głębokie. Coraz bardziej rozpowszechnił się ten drugi rodzaj, wymaga bowiem mniej wody do spłukiwania i jest łatwiejszy do utrzymania w czystości. W handlu dają się jeszcze zauważyć miski produkowane w wersji tradycyjnej, spłukiwane wodą ze zbiorników (rezerwuarów) zawieszanych na ścianie, nisko lub wysoko, ale przede wszystkim widać kompakty: spłuczka połączona jest konstrukcyjnie z sedesem, „stoi” bezpośrednio na jego tylnej półce. Ostatnio rynek właśnie tym typem opisywanych niniejszym urządzeń sanitarnych jest zdominowany.
W zależności od kierunku odpływu ścieków z miski sedesy dzielą się na tzw. warszawskie, z króćcem skierowanym ku dołowi i ukrytym wewnątrz obudowy, i tzw. poznańskie – z króćcem wychodzącym ku tyłowi. Pojawił się również nowy typ misek ustępowych: przewidzianych do zawieszenia na ścianie. Ich króciec, bez jakiegokolwiek łącznika, bezpośrednio wchodzi do wylotu podejścia kanalizacyjnego ukrytego całkowicie w ścianie. Najczęściej spłuczka tego typu miski również jest schowana w ścianie. Montaż takiego urządzenia sanitarnego wymaga budowy systemu podejścia instalacji kanalizacyjnej na konstrukcji dostawionej ścianki i można go zlecić do wykonania tylko fachowcom.
Dawniej produkowane były jeszcze miski z króćcami skierowanymi na boki i na ukos, dzisiaj nie są już dostępne. Jednak bogaty asortyment kolanek z tworzyw sztucznych zawsze może zaradzić dowolnemu podłączeniu do aktualnego podejścia.
Przed wyborem nowej miski należy sprawdzić możliwości podłączenia jej do istniejącej kanalizacji. Sedes typu „warszawskiego” musi stanąć dokładnie na miejscu poprzedniego, jego budowa nie daje swobody wyboru. Króćcem odpływowym musi bowiem trafić dokładnie na wylot istniejącego podejścia. Miskę typu „poznańskiego” można mocować prawie w dowolnym miejscu, sytuując ją – w stosunku do ściany lub innych urządzeń sanitarnych wodno-kanalizacyjnych w najbardziej wygodny sposób, oczywiście, jak najbliżej podejścia kanalizacyjnego. Zbyt długi łącznik między sedesem a wlotem do kanalizacji nie dodaje pomieszczeniu walorów estetycznych.
Budowa spłuczki kompaktu (sedesu „poznańskiego”, konstrukcyjnie scalonego ze spłuczką) umożliwia założenie do niej łącznika, giętkiego przewodu, doprowadzającego wodę od pionu wodociągowego z jej prawej lub lewej strony. Posiada ona, na każdej bocznej ściance, blisko górnych krawędzi, po jednym otworze. Wspomniany giętki przewód montuje się w tym otworze, który po ustawieniu kompaktu będzie znajdować się od strony pionu wodociągowego. Przeciwległy otwór zaślepia się – najczęściej plastikowym – korkiem.
Pokrywy sedesu produkowane są z drewna, ale w największej ilości z tworzywa sztucznego. Ich forma — w fazie produkcji – jest na ogół kształtowana anatomicznie. Z tworzywa są również zawiasy, podkładki do śrub, niektóre rodzaje nakrętek. Pewne, bardziej luksusowe pokrywy, są zaopatrzone w zawiasy zatrzaskowe, umożliwiające ich łatwe zdjęcie do dokładnego, częstego mycia, a także bywają wyposażone w mechanizmy gwarantujące powolne, łagodne ich opuszczanie.
Po dokładnym ustawieniu urządzenia w miejscu stałego usytuowania, przez otwory w jego podstawie należy odwzorować na podłodze rzuty ich przelotów. Przez te otwory zostaną przeprowadzone w strop śruby przytwierdzające sedes do podłogi.
Wykonawszy tę czynność, trzeba odłączyć kompakt od podejścia kanalizacyjnego oraz od przewodu wodociągowego i odsunąć całe urządzenie.
W zaznaczonych uprzednio na podłodze miejscach należy wywiercić otwory do wprowadzenia kołków rozporowych (kołki i wkręty najczęściej w komplecie urządzenia). Średnica wiertła musi być równa wymiarom przekroju kołka.
Otwór w płytce można wykonać wiertarką o szybkich obrotach, wiertłem o końcówce diamentowej lub widiowej. W drugim przypadku, bardzo delikatnie dociskając narzędzie – poprzez naklejony kawałek plastra (powierzchni np. 5×5 cm). Uniknie się wtedy ewentualnego pęknięcia glazury. Udaru można użyć dopiero po przewierceniu płytki, w stosunku tylko do jej podłoża betonowego.
Kołek wbija się w wykonany otwór młotkiem. Ostatnie fazy tej czynności lepiej wykonać za pośrednictwem kawałka deski. Bez zastosowania takiego amortyzatora grozi uszkodzenie płytki glazury metalową główką młotka.
Po ustawieniu kompaktu otworami w jej podstawie nad wprowadzonymi w strop kołkami można go przytwierdzić śrubami do podłogi. Oczywiście otwory w podstawie sedesu należy zabezpieczyć dostarczonymi w komplecie urządzenia podkładkami kielichowymi, amortyzującymi nacisk łbów wprowadzonych wkrętów na kruchą strukturę fajansowej powierzchni.
Na łby dokręconych wkrętów nakłada się (na wcisk) kapturki, element estetyczny, maskujący wkręty, ale i funkcjonalny: kapturki zabezpieczają stalowe mocowania przed ich ewentualnym skorodowaniem.
W zakończeniu czynności montażowych należy ponownie, już ostatecznie podłączyć sedes do podejścia kanalizacyjnego i wodociągu. Teraz można dokonać próby szczelności zbiornika i łącznika do podejścia.
O sercu spłuczki klozetowej, mechanizmie spłukującym (zaworze spustowym), i kłopotach z nim związanych w kolejnej instrukcji.
Andrzej Markowski-Wedelstett
