01.07.2026
W 1988 roku arcybiskup Marcel Lefebvre, założyciel bractwa Piusa X (znanego ze skrótu SSPX) i czterech biskupów, których konsekrował bez zgody Jana Pawła II, zostali ekskomunikowani. W 2009 roku, Benedykt XVI, który miał wyraźna słabość do tego schizmatyckiego bractwa zniósł ekskomunikę. Bractwo Piusa X (SSPX), założone w 1970 roku w szwajcarskiej miejscowości Ecône w celu przeciwstawienia się liberalizującym reformom w Kościele katolickim, wyświęciło w środę 1 lipca w swoim seminarium czterech nowych biskupów.
Prawo kościelne stanowi, że takie święcenia stanowią akt, który może wywołać schizmę – celowe zerwanie jedności Kościoła – i może prowadzić do automatycznej ekskomuniki nowo wyświęconych biskupów oraz biskupa, który dokonuje konsekracji. „Błagam was i proszę was z całego serca: proszę, nawróćcie się!” – napisał Leon w liście skierowanym do ks. Davide Pagliarani, przełożonego generalnego Bractwa Piusa X. „Nalegam, abyście rozważyli uważnie duchowe dobro wiernych, ponieważ schizmatycki akt, którego zamierzacie dokonać, pozbawiłby ich legalnego, a w niektórych przypadkach nawet ważnego, przyjmowania sakramentów, które kochają i pragną dla swojego uświęcenia”. Leon dodał: „Modlę się za was, ponieważ rozdarcie szaty Chrystusa jest grzechem o najwyższym ciężarze”. W odpowiedzi Marc-André Mabillard, dyrektor ds. mediów stowarzyszenia, powiedział agencji AP, że SSPX nie zmieni „absolutnie niczego” w swoich planach, wyrażając „wielki smutek z powodu braku zrozumienia ze strony naszego przywódcy”. I tak się stało, 1 lipca 2026 święcenia biskupie otrzymali Pascal Schreiber ze Szwajcarii, Pascal Schreiber z USA oraz dwaj Francuzi: Michel Poinsinet de Sivry i Marc Hanappier.
Bractwo, który zyskało znaczną rzeszę zwolenników w Stanach Zjednoczonych (gdzie ma duże centrum w Kansas), a także we Francji, Argentynie i innych krajach, skupia blisko 1500 księży, seminarzystów i innych członków o powołaniu zawodowym. W Polsce działa 33 kapłanów, z czego 26 to członkowie Bractwa, a pozostali to kapłani stowarzyszeni. Wśród nich znajduje się 24 Polaków, a także księża z Litwy (dwóch), Niemiec (dwóch) oraz po jednym z Estonii, Łotwy, Rosji, Szwecji i Szwajcarii. Nie ma dostępnych danych na temat członkostwa osób świeckich, choć niektórzy publicyści i politycy deklarują bliskość z założeniami tego stowarzyszenia.
Wszystko wskazuje na to, że stara schizma powstała w 1988 roku i zniesiona w 2009, stanie się nową 1 lipca 2026 roku, bo święcenia biskupie bez zgody papieża oznaczą automatycznie popadnięcie w ekskomunikę. Tak stało się za Jana Pawła II i tak dzieje się za Leona XIV.
