Działo się (136)

 

2018-06-17

[dropcap]K[/dropcap]olejny tydzień przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

12 czerwca

1817 – Niemiec Karl Drais odbył pierwszą jazdę na skonstruowanym przez siebie drewnianym pierwowzorze roweru.

1913 – Pokazano pierwszy w dziejach animowany film krótkometrażowy The Artist’s Dream znany też jako The Dachshund and the Sausage. Twórcą był John Randolph Bray.

Gossamer Albatross, widok kabiny

Gossamer Albatross, widok kabiny

1979Gossamer Albatross przeleciał nad kanałem La Manche, zdobywając w ten sposób nagrodę Kremera. Był pierwszym samolotem napędzanym wyłącznie siłą mięśni człowieka. „Aero-rowerzysta” Bryan Allen pedałował. Albatrosa można obejrzeć na wystawie w Smithsonian Institution.

13 czerwca

1842 – Królowa brytyjska Wiktoria jako pierwsza głowa państwa odbyła podróż pociągiem.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/33/Igor_Stravinsky_LOC_32392u.jpg

Igor Strawiński

1911 – W Paryżu odbyła się premiera baletu Pietruszka Igora Strawinskiego (1882-1971, kompozytor, pianista i dyrygent polskiego pochodzenia, urodzony w carskiej Rosji, zm. w USA).

1985 – Oficer CIA i radziecki agent Aldrich Ames przekazał KGB nazwiska wszystkich znanych mu oficerów radzieckich oraz innych wschodnich agencji wywiadowczych, którzy współpracowali z CIA. Jedna z największych wpadek amerykańskiego wywiadu. Aresztowany w roku 1944 po kilkuletnim śledztwie, został skazany na dożywocie. W sumie otrzymał od Rosjan za swe usługi blisko 3 mln dolarów.

14 czerwca

1770 – Francuski astronom Charles Messier odkrył Kometę Lexella (nazwaną tak na cześć szwedzko-fińskiego astronoma i matematyka Andersa Johana Lexella, który obliczył jej orbitę). 1 lipca tego roku minęła ona Ziemię odległości 0,0151 j.a. (ok. 2,259 mln km), co do tej pory jest najbliższym udokumentowanym przejściem komety obok Ziemi.

Flaga olimpijska

Flaga olimpijska

1914 – Międzynarodowy Komitet Olimpijski zaprezentował flagę olimpijską.

1966 – Watykańska Kongregacja Doktryny Wiary z upoważnienia papieża Pawła VI ogłosiła, że Indeks ksiąg zakazanych nie ma już mocy wiążącej i czytanie zakazanych dzieł nie skutkuje już karą (natomiast Indeks zachowuje swoją wartość moralną jako ostrzeżenie przed treściami szkodliwymi dla wiary i dobrych obyczajów, a przestrzeganie Indeksu odtąd jest kwestią sumienia wiernych). Indeks obowiązywał od 1559 roku i miał 16 oficjalnych edycji; ostatnią w roku 1948.

15 czerwca

1219 – Według legendy w czasie krucjaty króla Waldemara II Zwycięskiego do Estonii spadła z nieba późniejsza flaga Danii (Dannebrog). Legenda jak legenda, ale to najstarsza obecnie używana flaga w Europie. A to już fskt.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Goodyear-Charles-LOC.jpg/800px-Goodyear-Charles-LOC.jpg

Charles Goodyear

1844Charles Goodyear (amerykański wynalazca i przedsiębiorca, twórca podstaw współczesnego przemysłu gumowego) opatentował metodę wulkanizacji kauczuku. Mimo swoich wielu ważnych wynalazków zmarł w nędzy.

1982 – Podczas piłkarskich Mistrzostw Świata w Hiszpanii padł najwyższy rezultat w historii turniejów finałowych (Węgry-Salwador 10:1). Nie spodziewamy się pobicia tego rekordu na tegorocznym Mundialu, ale kto wie?

16 czerwca

1829 – Urodził się Geronimo (właściwie Goyahkla lub Goyathlay (w języku apache Ten, który ziewa, zm. 17 lutego 1909) –wódz Indian Chiricahua. Geronimo stał się jednym z najbardziej znanych historycznych wodzów indiańskich, bohaterem licznych legend, powieści i westernów. Jego imieniem nazwano m.in. amerykański okręt (USS Geronimo, zbudowany w 1943 roku) i serwer aplikacji sieciowych z firmy Apache Software Foundation.

1904James Joyce nawiązał znajomość ze swą późniejszą żoną Norą Bernacle. Data ta stała się tłem największego dzieła pisarza – Ulissesa. Ulisses jest obszerną powieścią: obliczono, że składa się z 267 000 słów (w tym 30 000 różnych). W większości wydań ma od 800 do 1000 stron i jest podzielona na 18 rozdziałów. Książka była przedmiotem wielu kontrowersji, oskarżano ją o nieprzyzwoitość. Dziś jednak – dzięki docenieniu techniki strumienia świadomości, eksperymentów z prozą, żartów, parodii i aluzji oraz bogatych charakterystyk – Ulisses uznawany jest za arcydzieło modernizmu. Dzień 16 czerwca jest świętowany na całym świecie przez fanów Joyce’a jako Bloomsday (od nazwiska głównego bohatera Ulissesa).

Zdjęcie Shenzhou 9

Załoga Shenzhou 9. Pierwsza z prawej Liu Yang.

2012 Rozpoczęła się chińska misja kosmiczna Shenzhou 9. Wśród trzyosobowej załogi była pierwsza chińska astronautka Liu Yang. Przy okazji namawiam: uczcie się chińskiego. Jest więcej niż pewne, że się przyda.

17 czerwca

Statua Wolności, gwiaździsty fort Wood i Liberty Island

1885 – Do Nowego Jorku przybyła z Francji (we fragmentach) Statua Wolności. To informacja dla tych, którzy sądzą, że stoi tam wiecznie. Ten monumentalny, neoklasycystyczny obiekt, został wzniesiony w latach 1884–1886 według projektu Frédérica Auguste’a Bartholdiego, Gustawa Eiffla (konstrukcja) i Richarda Morrisa Hunta (postument). Jest to dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych.

1925 – Podpisano Protokół genewski o zakazie używania na wojnie gazów duszących, trujących lub podobnych oraz środków bakteriologicznych. Przy okazji: co ostatnio słychać u prezydenta Syrii, niejakiego dr Asada?

1967 – Władze Chińskiej Republiki Ludowej przeprowadziły pierwszy próbny wybuch bomby wodorowej. Aha, przypominam: uczcie się chińskiego. Nie zaszkodzi.

18 czerwca

1178 – Pięciu mnichów z Canterbury było świadkami eksplozji wywołanej prawdopodobnie upadkiem meteorytu na obrzeżu niewidocznej strony będącego tuż po nowiu Księżyca. Śladem po uderzeniu może być krater Giordano Bruno.

Sally Ride

1983Sally Ride (1951-2012) została pierwszą Amerykanką (i trzecią kobietą w historii, po dwóch Rosjankach) w przestrzeni kosmicznej jako członek załogi wahadłowca Challenger w ramach misji STS-7. W 1973 uzyskała na Uniwersytecie Stanforda licencjaty z dwóch fakultetów – anglistyki i fizyki. Na tejże uczelni otrzymała jeszcze dwa dyplomy w dziedzinie fizyki – magisterski w 1975 i doktorski w 1978. W Kosmosie była raz jeszcze w następnym roku. Rozmaitym ortodoksom wycięła swoim życiorysem niezły numer: okazało się, że przez długie lata miała stałą partnerkę, Ale była również jakiś czas mężatką. W sumie – dzielna, miła i mądra pani.

2014 – Zmarła Stephanie Louise Kwolek (ur. 31 lipca 1923) – amerykańska chemiczka polskiego pochodzenia. Stała na czele zespołu, który w 1965 roku wynalazł polimer, z którego wytwarzany jest kevlar. Jej rodzice, John Kwolek (zniekształcona forma „Chwałek”) i Nellie Zajdel Kwolek, wyemigrowali z Polski w wieku kilkunastu lat. Za wynalezienie kevlaru, a także późniejszych syntetyków, takich jak lycra i spandex, otrzymała w 1999 roku nagrodę za całokształt dokonań: Lemelson-MIT Lifetime Achievement Award. Była posiadaczką 28 patentów

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

 

Print Friendly, PDF & Email

2 komentarze

  1. PIRS 2018-06-17
  2. j.Luk 2018-06-17
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com