Bogdan Miś: Działo się (141)5 min czytania

2018-07-17.

Kolejny tydzień (17-23 lipca) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

24 lipca

Gottlieb Daimler

1886 – Gottlieb Daimler skonstruował czteroosobowy pojazd stylizowany na karocę, z jednocylindrowym silnikiem o mocy 1,1 KM montowanym pod tylnym siedzeniem. Automobil rozwijał szybkość maksymalnie 16 km/h.

1946 – Amerykanie przeprowadzili koło atolu Bikini pierwszy podwodny test bomby atomowej.

1969 – Kapsuła statku Apollo 11 wraz z trzema astronautami bezpiecznie wodowała na Oceanie Spokojnym. Symulację lądowania i poruszania się po nieznanym gruncie przeprowadzono w stanie Arizona i na Islandii. Jak rzadko w historii ludzkości – wszystko poszło zgodnie z planem.

25 lipca

1794 – W Paryżu został ścięty na gilotynie poeta i dziennikarz André de Chénier. Poeta jest głównym bohaterem werystycznej opery Umberto Giordano zatytułowanej Andrea Chénier. Ruchy rewolucyjne na ogół nie przepadają za intelektualistami, zresztą zazwyczaj z wzajemnością.

1909 – Francuz Louis Blériot dokonał pierwszego przelotu samolotem nad kanałem La Manche.

Słynna „Marsjańska twarz”

1976 – Amerykańska sonda Viking 1 po raz pierwszy sfotografowała tzw. Marsjańską Twarz. Oczywiście, to tylko takie przypadkowe ukształtowanie terenu.

26 lipca

1609 – Angielski astronom Thomas Harriot (ok. 1560-1621) jako pierwszy (4 miesiące przed Galileuszem) przeprowadził obserwację Księżyca za pomocą sześciokrotnie powiększającej lunety. Jeszcze przed Galileuszem przeprowadził też obserwacje plam słonecznych korzystając z teleskopu. Jego obserwacje posłużyły do wykonania pierwszej mapy Księżyca. Kto z nas zna jego nazwisko? A Galileusza znamy wszyscy. Może dlatego, że Galileusza nie lubił Kościół, a ta instytucja jest dość przeciwskuteczna w zwalczaniu nielubianych intelektualistów.

1803 – Na trasie Wandsworth-Croydon w Wielkiej Brytanii uruchomiono pierwszą publiczną konną kolej żelazną.

SS „Great Britain” w suchym doku w Bristolu (2005 r.)

1845 – Pierwszy transatlantycki parowiec pasażerski SS Great Britain wypłynął z Liverpoolu do Nowego Jorku w swój dziewiczy rejs. W momencie budowy był uważany za cud techniki. Miał szereg innowacyjnych rozwiązań technicznych jak: stalowy kadłub, napęd śrubą zamiast kół łopatkowych, czy największy pod względem mocy silnik parowy – 1000 KM. Wyremontowany, od 1970 stoi w suchym doku w Bristolu jako muzeum.

27 lipca

1890 – Vincent van Gogh, usiłując popełnić samobójstwo, strzelił sobie z rewolweru w pierś. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł 2 dni później.

1921 – W Szkole Medycznej Uniwersytetu w Toronto dr Frederick Banting wraz z asystentem Charlesem Bestem po raz pierwszy ekstrahowali insulinę, co okazało się przełomem w walce z cukrzycą i przyniosło mu Nobla. Razem z nim wyróżniono nagrodą jego zwierzchnika z instytutu, Johna Macleoda, natomiast pominięto Besta. W tej sytuacji Banting dobrowolnie podzielił się premią pieniężną z Nagrody Nobla ze swoim asystentem.

Citroën 2CV- model Dolly

1990 – Zakończono po 41 latach produkcję „najbrzydszego samochodu świata”, czyli Citroëna 2CV. Powstało łącznie 3 868 634 takich aut. Proszę sobie wyobrazić, że przed kilkunastu dniami widziałem w Warszawie egzemplarz na chodzie – dokładnie taki, jak wyżej. Samochód był oczywiście bardzo tani. Miał moc zaledwie 9 KM (pod koniec produkcji – 12), silnik chłodzony był powietrzem, miał pojemność od 374 do 425 ccm, ostanie modele – 601 ccm. Dziś to naturalnie auto kolekcjonerskie. Ceny wolę sobie nie wyobrażać.

28 lipca

1794 – Rewolucja francuska: zostali zgilotynowani przywódcy jakobinów, w tym Maximilien de Robespierre. To chyba od tego czasu mawia się, że rewolucja – z reguły przez rewolucjonistów nazywana dobrą zmianą, czy jakoś tak – w końcu pożera własne dzieci. Niekiedy również ojców.

Großglockner

1800 – Dokonano pierwszego wejścia na najwyższą (o wysokości 3798 m n.p.m.) austriacką górę Großglockner. Dziś stopień trudności tej wycieczki określa się jako PD+ (peu difficile – nieco trudne). Wtedy to był wyczyn. Pierwszy Polak stanął na wierzchołku w roku 1884 lub 1885.

1851 – Całkowite zaćmienie Słońca (pierwsze sfotografowane) widoczne nad Kanadą, Grenlandią, Islandią, Skandynawią, Polską, Białorusią i zachodnią Rosją.

29 lipca

Kerstin „Kiki” Hakansson, pierwsza w historii Miss World

1951 – W Londynie odbyła się pierwsza edycja konkursu Miss World, którego zwyciężczynią została Szwedka Kiki Håkansson (zm. 2011 w wieku 82 lat). Zaczęła się historia damskich konkursów piękności, dziś coraz częściej uważanych za fatalny seksizm i źle widzianych.

1958 – W Waszyngtonie założono Narodową Agencję Aeoronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA). Tego dnia zaczął się na dobre wyścig radziecko-amerykański o prymat w Kosmosie.

2015 – Premiera komputerowego systemu operacyjnego Windows 10. Był już kilkakrotnie udoskonalany i nadal będzie, ale zgodnie z decyzją firmy Microsoft – nie powstanie wersja o wyższym numerze. Ta jest więc „ostatnia w historii”; jak widać, niektóre słowa znaczą to… co mają na myśli ludzie ich używający. W ten sposób do nauki wszedł obyczaj, właściwy dotychczas tylko niższej rasie ludzkiej, zwanej politykami.

30 lipca

1619 – W Jamestown w Wirginii utworzono pierwszą Radę Mieszkańców na kontynencie północnoamerykańskim. Tego samego dnia wybuchł tam strajk polskich rzemieślników, pierwszy strajk na kontynencie północnoamerykańskim.

1733 – W Bostonie powstała pierwsza amerykańska loża masońska. O ile wiemy, Polaków w niej nie było. Ale jeśli ktoś z Czytelników wie coś innego na ten temat – prosimy nas zawiadomić.

ZX Spectrum. Pierwszy komputer osobisty autora niniejszego tekstu. Nadal działa.

1940 – Urodził się Clive Sinclair, brytyjski przedsiębiorca, informatyk, wynalazca, znany przede wszystkim z konstrukcji komputerów domowych serii Sinclair: ZX80, ZX81 i ZX Spectrum. Ta ostatnia konstrukcja ujrzała światło dzienne w kwietniu 1982 i podbiła świat. Za ten projekt w 1983 roku Clive Sinclair otrzymał z rąk królowej brytyjskiej tytuł szlachecki. Należał mu się jak psu micha.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Ostatni rok – wydarzenia