Bogdan Miś: Działo się (143)

 

2018-08-07.

[dropcap]K[/dropcap]olejny tydzień (7 sierpnia – 13 sierpnia) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

7 sierpnia

Ilustracja

Lewis Leakey przy pracy

1903 – Urodził się Louis Seymour Bazett Leakey (zm. 1 października 1972) – kenijski archeolog i paleoantropolog pochodzenia brytyjskiego. Jego odkrycia dostarczyły dowodów, że człowiek jest gatunkiem znacznie starszym, niż sądzono. W 1931 rozpoczął badania w wąwozie Olduvai w Tanzanii. W 1933 poznał, już jako człowiek żonaty, swą późniejszą towarzyszkę życia, Mary. W 1944, w Kenii, urodził się ich syn, Richard. W 1959 Mary Leakey znalazła w Olduvai fragment czaszki wczesnego hominida zaliczonego przez nią do rodzaju Zinjanthropus (obecnie Paranthropus), szacowany na 1,75 mln lat. W 1964 również w Olduvai Leakey odkrył szczątki Homo habilis – wraz z wykonanymi przezeń narzędziami.

1912 – Austriacki fizyk Victor Franz Hess w czasie lotu balonem odkrył promieniowanie kosmiczne.

1962Frances Oldham Kelsey, urzędniczka amerykańskiej Agencji Żywności i Leków, została wyróżniona „President’s Award for Distinguished Federal Civilian Service” za niedopuszczenie do wprowadzenia do obrotu na terenie USA szkodliwego dla ludzkich płodów talidomidu. Był on sprzedawany bez recepty w latach 1957–1961 jako lek usypiający ogólnego stosowania, a w większych dawkach jako lek przeciwbólowy dla kobiet, których ciąża przebiegała z powikłaniami. Preparat został zarejestrowany w ponad 50 krajach. Pod koniec roku 1960 udowodniono, że talidomid ma silne działanie teratogenne (czyli powoduje uszkodzenia płodu). Zanim wykryto ten aspekt jego działania, ofiarami tego specyfiku zostało około 15 tysięcy ludzkich płodów, z czego 12 tysięcy zostało donoszone i urodzone jako dzieci z głębokimi wadami rozwojowymi.

8 sierpnia

1576 – Wmurowano kamień węgielny pod budowę pierwszego na świecie publicznego obserwatorium astronomicznego Uranienborg na wyspie Hveen, leżącej w cieśninie Sund między Zelandią (Dania) a Skanią, wzniesionego w latach 1576–80 przez duńskiego astronoma Tycho Brahe.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/52/Figure_de_la_Barque_invent%C3%A9e_en_1709_par_Laurent_de_Gusman%2C_Chapelain_du_Roi_de_Portugal%2C_pour_s%27%C3%A9lever_et_se_diriger_dans_les_Airs_-_Biblioth%C3%A8que_nationale_de_France.png

Tak miała wyglądać Passarola, latający statek pana de Gusmão

1709 – Portugalski duchowny i wynalazca Bartolomeu de Gusmão zaprezentował królowi Janowi V Wielkodusznemu swoje urządzenie latające z napędem śmigłowym: kulę ze śmigłem latającą aż pod sufit. Król nagrodził wynalazcę ofiarując mu katedrę profesorską w Coimbrze.

1786 – Francuzi Jacques BalmatMichel-Gabriel Paccard dokonali pierwszego wejścia na Mont Blanc, najwyższy szczyt Alp i Europy (4810 m n.p.m.)

9 sierpnia

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/3e/Lilienthal_in_flight.jpg

Lot Lilienthala

1896 – W wypadku swego szybowca został ciężko ranny (złamał kręgosłup) niemiecki pionier szybownictwa Otto Lilienthal. W wyniku odniesionych obrażeń zmarł następnego dnia. Wedle dostępnych źródeł był on pierwszym człowiekiem, który wzbił się w powietrze za pomocą skonstruowanego przez siebie szybowca.

1907 – Zakończył się zorganizowany przez Roberta Baden-Powella obóz na angielskiej wyspie Brownsea, który został uznany za początek skautingu, czyli po polsku harcerstwa.

1961 – Wielka Brytania złożyła pierwszy wniosek o przyjęcie do Wspólnot Europejskich, który został zawetowany przez Francję. Swoją drogą – komu to wypominać, zwolennikom czy przeciwnikom Brexitu?

10 sierpnia

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/43/Nao_Victoria.jpg/1024px-Nao_Victoria.jpg

Replika karaki Victoria, jednego z pięciu żaglowców Ferdynanda Magellana

1519 – Wyprawa pięciu okrętów dowodzona przez portugalskiego żeglarza i odkrywcę w służbie hiszpańskiej Ferdynanda Magellana wypłynęła z Sewilli w pierwszą w historii wyprawę dookoła świata.

1675 – Król Anglii Karol II Stuart założył obserwatorium astronomiczne w Greenwich. Na ścianie obserwatorium oznaczono przebieg południka zerowego, nazywanego także „południkiem Greenwich” (The Greenwich Meridian). Czas południka zerowego – Greenwich Mean Time (GMT) – do 1986 uznawano za standardowy czas uniwersalny. W jego budynku mieści się obecnie muzeum astronomiczne. Obserwatorium znajduje się w Parku Greenwich.

1897 – Niemiecki chemik Felix Hoffmann uzyskał w laboratorium kwas acetylosalicylowy, który wszedł do handlu i zrobił światową karierę jako lek przeciwbólowy i przeciwzapalny Aspiryna. Kwas salicylowy zawarty w korze wierzby znany był ludzkości od zarania dziejów: właściwości kory wierzbowej opisują po raz pierwszy egipskie zwoje z okresu około 1550 roku p.n.e., była ona też środkiem leczniczym zalecanym przez na przykład Hipokratesa,

11 sierpnia

Panorama Alcatraz

Panorama Alcatraz

1934 – Na wyspie Alcatraz (znanej też jako Wyspa Głuptaków) pod San Francisco otwarto więzienie federalne. Jedno z najsłynniejszych więzień w historii. Zamknięto je w 1963 roku, głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania oraz błędów konstrukcyjnych, które ułatwiały ucieczki. Podczas najsłynniejszej próby ucieczki w dniu 11 czerwca 1962 roku trzech uciekinierów (Frank Morris oraz bracia John i Clarence Anglinowie) zdołało wydostać się za mury więzienia.

1949 – Amerykańska pisarka Margaret Mitchell („Przeminęło z wiatrem”) została potrącona przez samochód prowadzony przez pijanego taksówkarza na przejściu dla pieszych w Atlancie. W wyniku odniesionych obrażeń zmarła 5 dni później.

1984 – Prezydent USA Ronald Reagan, podczas próby głosu przed przemówieniem radiowym wypowiedział zdanie: „Rodacy, miło mi oznajmić, iż podpisałem ustawę na zawsze delegalizującą Związek Radziecki. Za pięć minut rozpoczynamy bombardowanie”. Trudno się dziwić, że paru obecnych w studiu podobno zasłabło. Miał dziadek poczucie humoru dość swoiste.

12 sierpnia

1281 – Tajfun nazwany Kamikaze („boski wiatr”) zniszczył po raz drugi (poprzednio w 1274) flotę mongolską, która miała dokonać inwazji na Japonię. Na dno poszło prawdopodobnie 4 tys. okrętów, wraz z ok. 100 tys. żołnierzy. Teraz wiecie, skąd wywodzi się nazwa japońskich żołnierzy-samobójców w II Wojnie?

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Singer_sewing_machine_detail1.jpg/1024px-Singer_sewing_machine_detail1.jpg

Maszyna do szycia Singer Corporation

1851 – Nowojorski mechanik Isaac Singer opatentował maszynę do szycia z napędem pedałowym. Moja babcia miała taką.

1915 – Brytyjski bombowiec Short Type 184 przeprowadził pierwszy w historii atak torpedowy z powietrza, zatapiając turecki statek na Morzu Egejskim.

13 sierpnia

1553 – Hiszpański teolog antytrynitarski (nurt doktrynalny występujący w wielu różnych wyznaniach chrześcijańskich, nieuznający nauki o Trójcy Świętej i nie uznający boskości Jezusa Chrystusa) Miguel Servet został podczas przejazdu przez Genewę rozpoznany przez kalwinistów i… wtrącony do więzienia pod zarzutem bluźnierstwa. Dziś, kiedy wielu z nas wydaje się, że świat zgłupiał – warto pomyśleć z jakich nonsensownych powodów torturowano i skracano ludzi o głowę kilkaset lat temu…

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Berlinermauer.jpg

Mur Berliński

1961 – NRD obstawiła wojskiem granicę z Berlinem Zachodnim i zamknęła przejścia graniczne. Rozpoczęła się budowa Muru Berlińskiego. Był to system umocnień o długości ok. 156 km (betonowy mur, okopy, zapory drutowe, miny). Mam w domu kawałek tego pomnika hańby naszej cywilizacji. Niestety, jest i kilka innych.

2008 – Amerykański astronauta Gregory Chamitoff, członek załogi Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS), wygrał pierwszą w historii partię szachów rozegraną między zawodnikami przebywającymi na Ziemi i w Kosmosie. Co z tego dla nas wynika? Zupełnie nic, ale ciekawostka.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email

2 komentarze

  1. Stary outsider 2018-08-07
    • BM 2018-08-07
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com