Bogdan Miś: Działo się (189)

25.06.2019

Kolejny tydzień (66 czerwca — 2 lipca) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

26 czerwca

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/fa/Pied_piper.jpg

Szczurołap z Hameln, kopia witrażu z kościoła Marktkirche w Hameln (według Reisechronik Augustina von Moersperga z 1592 r.)

1284 – Według legendy szczurołap z Hameln wywabił z tego niemieckiego miasteczka wszystkie dzieci, mszcząc się za odmowę zapłaty za normalne usługi. To podanie ludowe, spisane między innymi przez braci Grimm, przetłumaczone na 30 języków świata. Wśród racjonalnych tłumaczeń pochodzenia legendy jest między innymi hipoteza związana z epidemią dżumy, choroby roznoszonej przez szczury, ponieważ niedaleko Hameln odkryto masowy grób z połowy XIV wieku zawierający kilkaset szkieletów dzieci.

1906 – Na torze w Le Mans odbył się pierwszy wyścig samochodowy o Grand Prix Francji.

1936 — Ewald Rohlfs odbył pierwszy w historii swobodny lot helikopterem (Focke-Wulf Fw 61). Tak, tak: Niemiec: śmigłowiec nie jest wynalazkiem amerykańskim wbrew powszechnemu sądowi. Prof. Heinrich Focke i inżynier Gerd Achgelis rozpoczęli pracę nad Fw 61 w 1932 r. Lot trwał zaledwie 28 sekund, ale lot numer cztery już 16 minut. 10 maja 1937 roku śmigłowiec po raz pierwszy wprowadzono w autorotacje i wykonano na nim lądowanie autorotacyjne. W lutym 1938 roku śmigłowiec zaprezentowano po raz pierwszy przed publicznością. Wybudowano dwa egzemplarze maszyny. Obydwa zostały zniszczone podczas II wojny światowej podczas bombardowań Berlina.

27 czerwca

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Benjamin_West_005.jpg/1024px-Benjamin_West_005.jpg

Śmierć generała Wolfe’a, malował Benjamin West (1770).

1759 – Brytyjski generał James Wolfe wydał rozkaz oblężenia miasta Québec. Pokonał Francuzów, doprowadzając do tego, że Kanada dołączyła do grona prowincji brytyjskich. Zapłacił za to życiem: trzykrotnie ranny w bitwie, zmarł.

1854 – Kanadyjski lekarz i geolog Abraham Gesner uzyskał amerykański patent na naftę wytwarzaną z węgla pod nazwą handlową Kerosene.

1898 – Kanadyjczyk Joshua Slocum zakończył w Newport w stanie Rhode Island pierwszy samotny rejs dookoła świata. Rejs na 11-metrowej rybackiej łodzi typu jol o nazwie Spray trwał trzy lata. W listopadzie 1909 Slocum wyruszył na Spray w rejs z rzeki Orinoko w kierunku Morza Karaibskiego, podczas którego zaginął.

28 czerwca

1834 – W Paryżu ukazał się pierwodruk Pana Tadeusza Adama Mickiewicza.

1838 Wiktoria Hanowerska została koronowana na królową Zjednoczonego Królestwa. Panowała 63 lata. Jej czasy noszę nazwę epoki wiktoriańskiej, co wiele mówi o roli Wielkiej Brytanii w tym okresie. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Ilustracja

Zamach w Sarajewie

1914 – Austriacki następca tronu arcyksiążę Franciszek Ferdynand Habsburg i jego żona Zofia von Chotek zostali zastrzeleni w Sarajewie przez serbskiego zamachowca Gawriła Principa, co stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu I wojny światowej.

29 czerwca

1881 – Papież Leon XIII wydał encyklikę Diuturnum illud o pochodzeniu władzy cywilnej. Wszystko, co najgorsze – to, zdaniem papieża, reformacja i Oświecenie. Papież stwierdził, że tylko chrześcijański pogląd o boskim pochodzeniu władzy gwarantuje państwu znakomite podstawy stałości i porządku, a zwłaszcza posłuszeństwo ze strony obywateli i egzekwowanie ich obowiązków. W obszernym wywodzie papież wykazywał, że Kościół, począwszy od czasów apostolskich, nauczał doktryny o posłuszeństwie wobec władzy i o świętym autorytecie panujących i że tylko oparcie się monarchów na nauce Kościoła da ich władzy mocne fundamenty. Zaznaczył też — łaskawca! — że w pewnych wypadkach lud może wybierać panujących, ale jest to tylko wskazanie osoby, podczas gdy prawo panowania pochodzi od Boga.

Replika w Museum of Flight

Replika B&W Seaplane w Museum of Flight

1916 – Dokonano oblotu Boeinga Model 1 (B&W Seaplane), dwupłatowego, jednosilnikowego wodnosamolotu, pierwszego samolotu zbudowanego w zakładach Boeinga.

1971 – Trzej kosmonauci zginęli podczas powrotu na Ziemię kapsuły radzieckiego statku kosmicznego Sojuz 11. Pojazd, z kosmonautami Wołkowem, Dobrowolskim i Pacajewem na pokładzie, wystrzelono z kazachskiego kosmodromu Bajkonur 6 czerwca 1971. W kabinie doszło podczas lądowania do gwałtownej dekompresji. W ciągu 212 sekund doszło do spadku ciśnienia od 920 mm Hg do zera. Załoga leciała bez skafandrów kosmicznych. Lądownik wylądował poprawnie, ale załoga była martwa. W wyniku tej tragedii zmniejszono obsadę statku do 2 osób i nakazano cały czas używać skafandrów.

30 czerwca

1859 – Francuski linoskoczek Charles Blondin po raz pierwszy przeszedł nad wodospadem Niagara. Przejście przez wodospad było dla niego drobiazgiem, więc próbował sobie skomplikować ten wyczyn, np. idąc z zasłoniętymi oczyma, nosząc innych „na barana” lub wożąc na taczkach. Po wyczynach nad wodospadem Charles zamieszkał w Anglii, gdzie zmarł w wieku 72 lat. Dziwne rzeczy ludzie robią; często nie wiadomo, po co.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d6/Diamant_Excelsior_Croquis_Streeter%27s_Precious_Stones_1899.jpg

Excelsior (1898). Dość niepozorny, prawda?

1893 – W kopalni Jägersfontein w dzisiejszej Republice Południowej Afryki znaleziono niebieskawy diament Excelsior o masie 995,2 karata. Do 1905 roku był największym znanym diamentem świata. W 1904 podzielono go na części w amsterdamskiej firmie braci Asscher. Uzyskano 11 brylantów, które stanowią 37,5% masy początkowej Excelsiora:

1937 – W Londynie uruchomiono pierwszy na świecie numer alarmowy.

1 lipca

Zobacz obraz źródłowy

Einkommende Zeitungen. Niezbyt efektowna gazeta, ale ważna

1650 – W Lipsku ukazało się pierwsze wydanie najstarszego dziennika na świecie Einkommende Zeitungen . Strony miały format 13,5 x 17 cm. Ówczesne wydanie miało cztery strony i liczyło nie więcej niż 200 egz. Od 1734 gazeta ukazywała się jako Leipziger Zeitungen, od 1810 jako Leipziger Zeitung z podtytułem Hervorgegangen aus den Leipziger Post-Zeitungen. W 1921 gazetę zlikwidowano.

1867 – Wszedł w życie akt Konfederacji Kanady. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day. Dokładnie 6 lat później do Konfederacji dołączyła Wyspa Księcia Edwarda.

1956 – Prasa radziecka opublikowała utajniony do tej pory, choć wcześniej znany na Zachodzie, fragment testamentu Włodzimierza Lenina ostrzegający przed samowładztwem Józefa Stalina. Lenin w swoich zapiskach charakteryzował pod kątem predyspozycji do kierowania RKP(b) sześciu czołowych przywódców bolszewickich: Trockiego, Zinowjewa, Kamieniewa, Bucharina („ulubieńca partii”), Piatakowa i Stalina. Nie wskazał jednoznacznie swojego następcy, dostrzegając w każdym z wymienionych zarówno zalety, jak i wady; „testament” koncentruje się głównie na Trockim, którego Lenin nazywa najwybitniejszym (jednak zarzuca mu niebolszewizm) i Stalinie (wobec którego Lenina największy zarzut dotyczy zbytniej brutalności, braku ogłady). To już była mniejsza sensacja niż lutowy tajny referat Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR. Ale i tak wielu komunistów przecierało oczy ze zdumienia.

2 lipca

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/cf/Thomas_Savery.gif

1698 – Anglik Thomas Savery opatentował jeden z pierwszych silników parowych. Właściwie był to parowy podnośnik wody. Ulepszył też urządzenia sterowe statków. Wprowadził jednostkę mocy koń parowy, która po wprowadzeniu układu SI zastąpiona została kilowatem.

1900 – Nad niemieckim Friedrichshafen wzniósł się w powietrze pierwszy sterowiec.

1947 – Niedaleko miejscowości Roswell w amerykańskim stanie Nowy Meksyk rzekomo rozbiło się UFO. Do dziś są tacy, którzy w to wierzą. Kilka niezłych filmów science-fiction wykorzystało z powodzeniem ten motyw.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com