Bogdan Miś: Działo się (221)7 min czytania

04.02.2020

Kolejny tydzień (5-11 lutego) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

5 lutego

1887 – W operze La Scala w Mediolanie odbyła się premiera „Otella” Giuseppe Verdiego. Operę dyrygował Franco Faccio, śpiewali: Francesco Tamagno (Otello), Romilda Pantaleoni (Desdemona), Victor Maurel (Jago); warto zaznaczyć udział w orkiestrze młodego wówczas wiolonczelisty Artura Toscaniniego. To był kolejny sukces Verdiego, zgotowano mu wielką owację.

1949 – Kapitan chilijskiej armii Alberto Larraguibel ustanowił obowiązujący do dziś rekord świata w skoku na koniu przez przeszkodę (2,47 m).

2009 — W Kolumbii odkryto skamieniałe szczątki ogromnego węża Titanoboa sprzed 60 mln lat. Długość ciała 12-15 m, masa ok. 1140 kg, średnica ciała ok. 1 m w najszerszym miejscu. Ponieważ był on większy od dzisiejszych węży, naukowcy doszli do wniosku, że w tym czasie w tropikach na terenie Ameryki Południowej musiała panować temperatura wyższa niż obecne 28°

6 lutego

1508 — Maksymilian I ogłosił się cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego. To wydarzenie jest ważne głównie dlatego, że był pierwszym cesarzem, którego nie koronował papież. Świecka potęga Kościoła zaczęła się zmniejszać.

1971 — Alan Shepard, jeden z astronautów amerykańskich z załogi „Apollo 14” stal się pierwszym (i chyba ostatnim dotychczas) człowiekiem, który wykonał na Księżycu strzał piłeczką golfową.

1946 – Węgierski fizyk Zoltán Bay po raz pierwszy odebrał echo radarowe Księżyca, dając tym początek astronomii radarowej.

7 lutego

1301 – Przyszły król Anglii Edward II otrzymał jako pierwszy angielski książę tytuł księcia Walii.

1984 – Astronauta Bruce McCandless, członek załogi wahadłowca Challenger, odbył pierwszy spacer kosmiczny bez stałego połączenia ze statkiem kosmicznym.

1992 – Podpisano traktat z Maastricht powołujący do życia Unię Europejską. TUE wszedł w życie 1 listopada 1993 roku po przeprowadzonych referendach w 12 krajach członkowskich. Został zmieniony postanowieniami umów z Amsterdamu, Nicei i Lizbony.

8 lutego

1865 – Prekursor genetyki Gregor Mendel (austriacki przyrodnik, zakonnik, opat zakonu augustianów w Brnie na Morawach) podczas posiedzenia lokalnego towarzystwa naukowego w Brnie, zaprezentował sformułowane przez siebie reguły przekazywania cech dziedzicznych. Za jego życia znacznie większym rozgłosem cieszyły się meteorologiczne badania Mendla, które były wielokrotnie publikowane, natomiast badania nad zmiennością przeszły bez echa.

1915 – Premiera amerykańskiego filmu Narodziny narodu w reżyserii Davida Warka Griffitha. Ze względu na zastosowanie pionierskich technik kinematograficznych użytych po raz pierwszy w tym filmie, w 1992 roku dzieło Griffitha zostało umieszczone w amerykańskim National Film Registry jako warte zachowania, pomimo zawartego w nim rasizmu. Film przyczynił się do odrodzenia Ku Klux Klanu, ale uznano, że „jest częścią historii narodu od której nie można uciec”

1971 — Na giełdzie w Nowym Jorku został uruchomiony NASDAQ — pierwszy na świecie elektroniczny system obrotu papierami wartościowymi. W pierwszych latach istnienia handlowano głównie akcjami przedsiębiorstw związanych z nowoczesną techniką informatyczną. W 1999 obroty NASDAQ jako całości przekroczyły obroty największej na świecie giełdy kapitałowej NYSE.

9 lutego

1855 – W nocy z 8 na 9 lutego na pokrywie śnieżnej w angielskim hrabstwie Devon pojawiły się tzw. odciski stóp diabła przypominające kształtem odciski podkowy. Trop miał 40-100 mil (65-170 km) długości i tworzył kręte linie. Ślady zostały tak nazwane, ponieważ niektórzy ludzie wierzyli, że zostawił je sam diabeł i pod taką nazwą weszły do folkloru Anglii. Do dziś nie wyjaśniono tego fenomenu. Przyjmujemy jednak każdy zakład, że przyczyna jego jest naturalna.

1910 – Urodził się Jacques Lucien Monod (zm. 31 maja 1976) – francuski biochemik, laureat Nagrody Nobla z dziedziny fizjologii i medycyny w 1965 roku za odkrycie mechanizmów genetycznej kontroli działania komórek.

1996 — W Instytucie Badań Ciężkich Jonów w niemieckim Darmstadt po raz pierwszy uzyskano copernicium (Cn) — należący do grupy metali przejściowych pierwiastek chemiczny o największej zaobserwowanej liczbie atomowej (112).

10 lutego

1891 – Zmarła Sofja Wasiljewna Kowalewska (ur. 1850) – rosyjska matematyczka polskiego pochodzenia (z domu Korwin-Krukowska). Żona paleontologa Władimira Kowalewskiego. W 1874 r. została pierwszą Europejką z doktoratem w dziedzinie matematyki. W 1884 jako jedna z pierwszych kobiet na świecie uzyskała tytuł profesora na Uniwersytecie w Sztokholmie, w 1885 r. objęła funkcję dziekana Wydziału Matematyki. Była również utalentowaną pisarką. Opublikowała kilka powieści i dramatów, pisywała do gazet.

1906 – W stoczni w Portsmouth został zwodowany brytyjski pancernik o rewolucyjnej konstrukcji HMS „Dreadnought”. Tak mocno zaznaczył się w rozwoju okrętów, że od jego nazwy pochodzi określenie rodzaju pancerników – drednotów. Wszystkie okręty, które były oparte na wcześniejszych projektach, stały się po jego wejściu do służby przestarzałe. W momencie ukończenia budowy był najszybszym pancernikiem na świecie. W roku 1920 został zdemontowany.

1996 — Ważny dzień w historii komputerów i… szachów. Tego dnia komputer firmy IBM Deep Blue pokonał po raz pierwszy aktualnego mistrza świata, Gary’ego Kasparowa.

11 lutego

660 p.n.e. – Legendarny Jimmu Tennō wstąpił na tron Japonii. To wydarzenie uważa się za początek państwa japońskiego.

1482 – Hiszpański dominikanin Tomás de Torquemada (1420 –1498) otrzymał nominację na inkwizytora. Odpowiada za śmierć i męczeństwo tysięcy ludzi. Stał się najbardziej rozpoznawalną personą świętej inkwizycji Kościoła katolickiego w jednej z najohydniejszych zbrodniczych kart jego historii. Był zwolennikiem bezkompromisowej walki z „kryptojudaizmem” oraz wyeliminowania z Hiszpanii religii żydowskiej. W 1490 objął osobistym nadzorem proces przeciwko grupie Żydów oraz żydowskich konwertytów oskarżonych o bluźnierstwa, kradzież hostii i mord rytualny. Wszystkich spalono na stosie.

1949 – Zmarł Axel Martin Fredrik Munthe (ur. 31 października 1857) – szwedzki lekarz i psychiatra, pisarz. Był nadwornym lekarzem szwedzkiej rodziny królewskiej. Wycofał się z życia dworskiego i osiadł w zakupionej przez siebie willi San Michele na Capri. Pod koniec życia powrócił do Szwecji, gdzie powstało dzieło jego życia Księga z San Michele (wyd. ang. 1929, wyd. szwedz. 1930, wyd. pol. 1933). Niegdyś była to jedna z najpopularniejszych lektur młodzieżowych.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.