11.02.2020
Kolejny tydzień (12-18 lutego) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.
Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.
Oto te fakty:
12 lutego
1772 – Bretoński żeglarz Yves Joseph de Kerguelen-Trémarec odkrył Wyspy Kerguelena na południowym Oceanie Indyjskim.
1924 — W Aeolian Hall w Nowym Jorku odbyła się premiera „Błękitnej Rapsodii” George’a Gershwina.
1947 — Francuski projektant mody Christian Dior (1905-1957) zaprezentował swoją pierwszą kolekcję. Prawdziwa nazwa kolekcji to Corolle, lecz wszyscy znają ją pod nazwą New Look jaką nadała linii Carmel Snow, ówczesna redaktorka naczelna Harper’s Bazaar. Kreacje od Diora wzbudziły wiele kontrowersji nie tylko ze względu na nowy styl, lecz także ze względu na odmienność od dotychczasowej mody na suknie o pudełkowym kroju, których szycie dyktowały powojenne racje tkaniny.
13 lutego
1935 – 34-letni niemiecki emigrant Bruno Hauptmann został skazany na karę śmierci za porwanie i zamordowanie 1,5-rocznego syna amerykańskiego lotnika Charlesa Lindbergha. Jedna z najgłośniejszych afer kryminalnych w historii.
1945 — Tzw. burza ogniowa, powstała wskutek dywanowego bombardowania Drezna przez samoloty alianckie, spustoszyła miasto, zabijając ok. 22 000 ludzi. Akcja, która niebezpiecznie ociera się o zbrodnię wojenną.
1960 — Na algierskiej Saharze Francja przeprowadziła swój pierwszy próbny wybuch jądrowy. Ogółem w Algierii Francuzi przeprowadzili 4 próby atmosferyczne i 13 prób podziemnych, ostatnią 16 lutego 1966. (próby odbywały się dalej nawet po uzyskaniu przez Algierię niepodległości w 1962). Następnie głównym ośrodkiem prób stały się francuskie wyspy na Pacyfiku, atole Mururoa i Fangataufa. Ostatnia, kontrowersyjna seria wybuchów została tam przeprowadzona w 1995, ostatni francuski wybuch nastąpił 27 stycznia 1996.
14 lutego
44 p.n.e. – Gajusz Juliusz Cezar został obwołany przez senat Republiki Rzymskiej dyktatorem wieczystym, najwyższym kapłanem, imperatorem i ojcem ojczyzny. W miesiąc i dzień później już nie żył. Żaden z wykonawców zamachu nie zmarł z przyczyn naturalnych.
1849 – W Nowym Jorku wykonano po raz pierwszy w historii zdjęcie amerykańskiemu prezydentowi (Jamesowi Knoxowi Polkowi).
1946 — Na Uniwersytecie Pensylwanii został zaprezentowany komputer ENIAC, zbudowany w latach 1943-45 przez Johna P. Eckerta i Johna W. Mauchly’ego. Przez długie lata uchodził on za pierwszy komputer w historii. To jednak nieprawda: wyprzedziły go zarówno konstrukcje Niemca Konrada Zusego, jak i seria tajnych brytyjskich maszyn Colossus.
15 lutego
1953 – Szwedzkie przedsiębiorstwo ASEA wyprodukowało pierwszy syntetyczny diament.
1971 – Wprowadzono podział funta szterlinga na 100 pensów. Do tej pory dzielił się on na 240 pensów bądź na 20 szylingów. Część Anglików jednak narzekała na koniec tradycji, ale — prawdę mówiąc — jak oni przedtem robili zakupy bez kalkulatorów?
1994 — Dokonano oblotu lekkiego śmigłowca wielozadaniowego Eurocopter EC135 (obecnie Airbus Helicopters H135). To uniwersalna maszyna do transportu pasażerskiego, przewozu VIP-ów, śmigłowiec dyspozycyjny dla firm, lotniczego ratownictwa medycznego (HEMS) i służb publicznych (np. w Niemczech użytkowany przez policję, w Polsce stanowi od chwili wprowadzenia w 2010 roku, podstawową maszynę lotniczego pogotowia ratunkowego).
16 lutego
1848 — Urodził się Hugo Marie de Vries (zm. 21 maja 1935) – holenderski botanik i genetyk, który rozpoczął badania nad dziedzicznością i zmiennością oraz powstawaniem nowych ras i gatunków w procesie ewolucji. Zasłynął jako twórca teorii mutacji, zajmował się ponadto fizjologią komórki (plazmoliza i osmoza). Był on jednym z odkrywców prac Mendla w roku 1900.
1923 – Howard Carter i George Herbert dokonali otwarcia komory grobowej faraona Tutanchamona. Grobowiec odkrył 4 listopada 1922 roku angielski archeolog Howard Carter.
1937 — Dr Wallace Carothers, chemik zatrudniony w firmie DuPont, wynalazca nylonu, otrzymał patent na to syntetyczne włókno. Patent jednak został wystawiony nie na niego imiennie, ale na zatrudniającą go firmę.
17 lutego
1600 – W Rzymie za herezję został spalony na stosie Giordano Bruno. Wiem, wiem: ciągle o tym przypominamy, co roku. Pewne zbrodnie jednak nigdy nie zostaną zapomniane ani wybaczone.
1863 – Grupa znanych obywateli Genewy powołała Międzynarodowy Komitet Pomocy Rannym, który przekształcił się później w Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża.
1933 – Ukazało się pierwsze wydanie amerykańskiej edycji tygodnika „Newsweek”.
18 lutego
3102 p.n.e. – Początek Kalijugi, ery żelaznej, czwartej i ostatniej (najgorszej) epoki w dziejach obecnego świata według wierzeń Hindusów, zapoczątkowanej bitwą na polu Kuru opisaną w Mahabharacie. Kalijuga jest określana jako wiek kłótni i hipokryzji. Ma trwać 432 tys. lat, więc trochę czasu przed nami. Ale te kłótnie się jakoś źle zapowiadają…
1930 — Pluton (planeta karłowata) został odkryty przez amerykańskiego astronoma Clyde’a Tombaugha (1906-1997). Od odkrycia do 2006 roku Pluton oficjalnie był uznawany za dziewiątą planetę Układu Słonecznego. 24 sierpnia 2006 roku Międzynarodowa Unia Astronomiczna odebrała Plutonowi status planety, co oznacza, że Układ Słoneczny liczy 8 planet. Ciekawostka: Tombaugh był w momencie odkrycia amatorem. Dopiero w 1932 r. podjął studia w University of Kansas, które ukończył w 1936 r. Potem został profesorem astronomii. Jego prochy zostały umieszczone na pokładzie sondy New Horizons.
1979 – Pierwszy raz w historii na Saharze (w południowej Algierii) odnotowano opady śniegu. Co najmniej 40 lat coraz większych dziwów w przyrodzie, a wciąż mnóstwo ludzi uważa, że nic z klimatem nie trzeba robić, bo widać Bóg tak chce…
Wyszperał
Bogdan Miś
Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.
Parę słów o Kali-judze i innych epokach.
Kosmos, o czym wiedzieli starożytni Hindusi, przejawia się, potem znika, znów się przejawia itd. Ma też różne epoki. Każda epoka poprzedzona jest świtem a kończy się zmierzchem. Podaję za „Encyklopedią mądrości Wschodu”:
Cztery juga to:
1. Kryta-juga lub satja-juga (liczy 1.728.000 lat ludzkich)
2. Treta-juga (1.296.000 lat)
3. Dwapara-juga (864.000 lat)
4. Kali-juga (432.000 lat)
Łączna suma 4.320.000 lat ludzkich (12.000 lat boskich) daje jedną maha-juga, „wielką epokę kosmosu”, a 2000 maha-juga stanowi jeden dzień i jedną noc Brahmy. [Kiedy Brahma „budzi się” i nastaje dzień Brahmy, wyłania się z niego wszechświat, a kiedy następuje noc Brahmy – wtedy wszechświat jest weń wchłaniany. Brahma żyje sto boskich lat, potem panuje Wisznu itd., oczywiście cykl się powtarza w nieskończoność]
W Mahabharacie epoki te są opisane następująco:
Kryta jest idealnym czyli złotym wiekiem. Nie ma w tym okresie ani nienawiści, ani zazdrości, trosk, lęków czy zagrożeń. Istnieje tylko jeden bóg, jedna weda, jedno prawo i jeden obrządek. Kasty mają różne zadania i bezinteresownie wypełniają swe obowiązki.
W Treta zaczyna się składanie ofiar; uczciwość spada o jedną czwartą. Składanie ofiar wymaga rytuału i ceremonii. Ludzie postępują rozważnie i oczekują wynagrodzenia za ryty i dary, spada zaś poczucie obowiązku.
W Dwapara uczciwość jest ograniczona do połowy. Istnieją cztery Wedy, lecz tylko niewielu je studiuje. Ryty biorą górę, a tylko niewielu ludzi trzyma się prawdy. Pojawiają się pragnienia i choroby, a nieprawość przybiera na sile.
W Kali pozostaje już tylko jedna czwarta uczciwości. Wysiłki duchowe są w uśpieniu, umiejętności popadają w zapomnienie, zło dominuje, choroby, wyczerpanie, złość, głód, lęk i zwątpienie kłębią się, a ludzie nie mają celu.
[Z moich obserwacji wynika, że już na początku Kali-jugi narody durnieją, pojawiają się chamscy politycy, a rozum jest w zaniku]