24.07.2022
Prosty przykład na nieuctwo Ziobry
Kilkanaście lat temu zderzyłem się z Ziobrą w telewizji. Dyskusja dotyczyła pomysłów przywrócenia kary śmierci. Ziobro, że tak trzeba, bo rzekomo w Stanie Floryda po przywróceniu kary śmierci spadła przestępczość. Twierdził, że występuje tu korelacja statystyczna.
Zacznijmy od tego stwierdzenia.
Po pierwsze, jest to nieprawda. Zmalała owszem, ale na krótko. Z większej perspektywy, lat, a nie dni, przestępczość wzrosła.
Po drugie, to żaden dowód. Nie dowodzi się za pomocą jednego przypadku. Wyjątek nie jest regułą.
Po trzecie, takie zjawiska, jak przestępczość mają wiele przyczyn. Nie można udowodnić prawdziwości tezy manipulując jednym parametrem. Nawet, jeśli takie zjawisko wystąpiło, to nie wiadomo, z jakiego powodu. Może wcale nie z tego.
Po czwarte, nie jest dowodem na nic wypowiedź jednego eksperta. Nauka zna takie pojęcie jak zdanie odosobnione. Odosobnione, to nie znaczy, że nieprawdziwe, tylko niepodzielane przez większość. Nauka nie posługuje w procesie dowodzenia poglądem jednego naukowca lub wynikiem jednego pomiaru. Zresztą w ogóle nauka nie posługuje się wypowiedziami (nawet najmądrzejszymi), jako „dowodami”. Aby uznać fakt za udowodniony, potrzeba wielu badań, nie jednego. Nie wolno udowadniać ogółu szczegółem.
Po piąte, korelacja statystyczna nie jest wystarczającym dowodem na istnienie przyczynowości, a tym bardziej jej kierunku. Na przykład: w maju kwitną kasztanowce i odbywają się matury. Pełna korelacja statystyczna. A jednak nie jest prawdą, że kwitnienie kasztanowców jest przyczyną egzaminów maturalnych. Mamy zdanie: słońce zachodzi i robi się ciemno. Nie jest prawdą, że słońce zachodzi, bo robi się ciemno, ale jest prawdą, że przyczyną nastawania ciemności jest zachód słońca. Aby udowodnić, że przyczyną zapadania ciemności jest zachód słońca, trzeba opisać cały przebieg zjawiska. Akurat w tym przypadku jest to dość proste (ruch obrotowy Ziemi, Ziemia jest kulą, światło rozchodzi się po liniach prostych itd.).
Słowem, nie wystarczy stwierdzić jednoczesność tych zjawisk. Trzeba przedstawić dowód na istnienie przyczyny, w tym przypadku trzeba opisać cały przebieg zjawiska. Tym bardziej że przestępczość ma wiele przyczyn, np. poziom wykształcenia społeczeństwa, obowiązujące prawo, wzorce obyczajowe, religia, nawet pogoda (na przykład, gdy pada deszcz, jest mniej bójek na ulicy).
W procesie dowodzenia nie wolno dobierać faktów pod tezę. Ziobro powołuje się jako dowodami, zbiorem faktów wybranych pod tezę. Trzeba uwzględniać wszystkie fakty, także te, które nam nie pasują. Dziś rano, jedna z czytelniczek chciała mi udowodnić wielkie zagrożenie ze strony nieletnich, bo dziecko jej znajomej zostało pobite przez równie młodych chłopców. To jest właśnie dobieranie faktów pod tezę i udowadnianie tezy fałszywej.
Dla przykładu: w 2022 roku doszło na razie do 656 zabójstw. Większości z nich dopuścili się mężczyźni w wieku od 18 do 25 lat. Nie mam danych co do nieletnich sprawców w 2022 roku, ale mam za lata wcześniejsze: rok 2005 – 11, 2006 – 19, 2007 – 11, 2008 – 9, 2009 – 12. Wbrew powszechnemu przekonaniu, przestępczość nieletnich jest znikoma na tle wszystkich grup wiekowych. W przypadku zabójstw wynosi ona ok. 0,15%. Mniej niż dwa promile.
Ziobro jest nieukiem, o czym wiadomo od dawna, ale ten sposób myślenia jest bardzo rozpowszechniony.
Krzysztof Łoziński
Emeryt
Ur. 16 lipca 1948 r., aktywista wydarzeń marca 68. Były działacz opozycji antykomunistycznej z lat 1968-1989, wielokrotnie represjonowany i dwukrotnie za tę działalność więziony.
Członek Honorowy KOD i NSZZ „Solidarność”
Pan Ziobro zastosował podejście do sprawy jak kosmolog w pewnej anegdocie.
Otóż kiedyś trzech naukowców – kosmolog, fizyk i matematyk – podróżowało przez Szkocję. W pewnym momencie zobaczyli łąkę, na której pasła się czarna owca. Kosmolog zawołał: – O, w Szkocji wszystkie owce są czarne!
Na to fizyk: – Trzeba raczej stwierdzić, że niektóre owce w Szkocji są czarne.
Matematyk: – Należy stwierdzić, że w Szkocji jest co najmniej jedna owca, która co najmniej z jednego boku jest czarna.
„Ziobro jest nieukiem, o czym wiadomo od dawna, ale ten sposób myślenia jest bardzo rozpowszechniony.”
*
To jest szersze zjawisko – budowanie popularności i poparcia przez cynicznych polityków na stereotypach „rozpowszechnionych” w szerokich kręgach społecznych. Jeden fałsz napędza drugi i w ten sposób JK, Ziobro i podobni troglodyci psują polską teraźniejszość i przyszłość. najgorsze, ze robią to w sposób zaplanowany i świadomy lansując swoje nieuctwo jako jedynie słuszne rozwiązania.