28.07.2025
Majsterkowicz
Przepisy określające jakość żywności określają także właściwości wody wypływającej z naszych kranów. Taka woda musi być pozbawiona koloru, zapachu, charakteryzować się sterylnością i wymaganą twardością oraz odpowiednią zawartością składników mineralnych.
Istnieją trzy sposoby polepszenia jakości domowej wody: za pomocą filtrów z węglem aktywowanym, odwróconej osmozy i destylacji. Każdy z nich działa na innej zasadzie i usuwa innego rodzaju zanieczyszczenia.
W filtrach z węglem aktywowanym woda jest filtrowana poprzez warstwę granulowanego węgla, absorbującego zanieczyszczenia, głównie pochodzenia organicznego, także chlor i jego pochodne. Wadą tej metody jest konieczność częstej wymiany wkładów filtrujących, ponieważ dochodzi w nich do szybkiego rozwoju bakterii. Zaletą jest powszechna do nich dostępność. Umieszczony na początku domowej instalacji wodnej duży filtr węglowy może stanowić pierwsze ogniwo centralnego, miejscowego systemu uzdatniania.
W urządzeniach działających na zasadzie odwróconej osmozy woda, po wstępnym oczyszczeniu, przechodzi przez półprzezroczystą membranę o porowatości zatrzymującej zanieczyszczenia. Takie filtry skutecznie usuwają prawie wszystkie zbędne elementy, łącznie z metalami ciężkimi. Niestety, jednocześnie pozbawiają wody soli mineralnych. Poza tym są drogie i również wymagają – choć rzadziej – wymiany wkładów filtrujących.
W procesie destylacji można uzyskać wodę o znacznej czystości. Metoda ta jednak należy do najkosztowniejszych. Ogrzewana do temperatury wrzenia woda zamienia się w parę, a ochłodzona w systemie rur para skrapla się i wpływa do odpowiedniego pojemnika. Otrzymana w ten sposób jej substancja jest pozbawiona rozpuszczonych w niej gazów, w tym m. in. chloru, radonu1) oraz zanieczyszczeń nieorganicznych, np. metali ciężkich, ale także soli mineralnych, przez co zostaje pozbawiona smaku. Nie jest wskazane, aby na ciągu wodnym w domu lub mieszkaniu instalację filtrującą tego typu zakładać we własnym zakresie. Ten typ armatury powinien być montowany tylko przez uprawnionych specjalistów – ze względu na jej zasadniczą charakterystykę: urządzenie elektryczne. Handel oferuje jednak niewielkie, stołowe filtry destylujące wodę, podłączane do gniazdek elektrycznych naściennych.
Zaleca się, aby również woda przeznaczona do mycia była przeprowadzana przez filtr. Zawarte w niej zanieczyszczenia są bowiem wchłaniane w postaci oparów. W ten sposób do organizmu przedostaje się więcej zanieczyszczeń niż z wody używanej do celów spożywczych.
Przed podjęciem decyzji o zakupie domowego sprzętu uzdatniającego wodę warto zbadać jej skład, może się bowiem okazać, że jego instalowanie nie będzie potrzebne. Jeżeli jednak jakość wody wskaże na konieczność jej filtrowania, po takiej analizie łatwiej można dobrać odpowiednie urządzenie, najbardziej skuteczne dla danego rodzaju wody.
Badania jakości wody są przeprowadzane w stacjach sanitarno epidemiologicznych. Należy jednak zdawać sobie sprawę, że wynik badania obrazuje jedynie sytuację, jaka występuje w danej chwili zewnętrznych okoliczności jej poboru i przesyłu, dlatego testy jakościowe wody trzeba wykonywać regularnie, przynajmniej raz w roku. A korzystając z filtrów do wody znacząco się wpływa na poprawę środowiska naturalnego. Rezygnując np. z wody w jednorazowych butelkach nie obciąża się go zbędnym plastikiem. Poza tym produkcja jednej butelki BPA, o pojemności 1 litra zużywa aż 3 litry wody. Znaczy to, że kupując jedną butelkę wody, korzystanie z jej jednego litra marnuje te 3 litry.
1) Radon – promieniotwórczy pierwiastek chemiczny. Powstaje w niektórych źródłach mineralnych.
Andrzej Markowski-Wedelstett
