Bogdan Miś: Działo się… (9)4 min czytania

2016-01-07.

6 stycznia

1639 – Po raz pierwszy w historii wydano polecenie zniszczenia nadwyżek płodów rolnych. Zgromadzenie Ogólne Wirginii zarządziło „przegląd tegorocznych zbiorów tytoniu przez przysięgłych taksatorów, spalenie zgniłego i nie nadającego się na sprzedaż oraz połowy dobrego”.

Popiersie Braille’a

1851 – Louis Braille, twórca pisma dla niewidomych, zmarł w Paryżu na gruźlicę, dwa dni po 41. Urodzinach, Swoje pismo wynalazł mając 15 lat, kiedy utracił wzrok po wypadku w dzieciństwie.

1949 – Należący do Pan American Airways „Pacific Clipper” wylądował w Nowym Jorku, kończąc pierwszy lot samolotu liniowego dookoła Ziemi.

7 stycznia

1610 – Wielki Włoch, Galileusz, odkrył tego dnia trzy księżyce Jowisza, a po kilku tygodniach – czwarty. Rok wcześniej zbudował swój słynny teleskop. Był to pierwszy pośredni dowód, że – wbrew ówczesnemu zdaniu Kościoła – Ziemia nie jest centrum Wszechświata.

Jean Pierre Blanchard

1785 – Francuski lotnik balonowy (i wynalazca spadochronu) Jean-Pierre Blanchard dokonał pierwszego przelotu nad Kanałem La Manche. Towarzyszył mu amerykański lekarz, John Jeffries. Lotnicy przewieźli worek listów – pierwszą w historii przesyłkę lotniczą.

1871 – Rosyjski chemik Dymitr Mendelejew przedstawił poprawioną wersję swego układu okresowego pierwiastków. Tym razem przewidział istnienie i właściwości pierwiastków dotychczas nieznanych.

8 stycznia

1642 – Po spędzeniu 8 lat w areszcie domowym za utrzymywanie, że Ziemi krąży dookoła Słońca w Arcetri we Włoszech zmarł Galileusz.

1656 – W  holenderskim Haarlemie opublikowano pierwszy numer „Weeklycke Courante van Europa”, pierwszej gazety w dziejach. Egzemplarz z pierwszego nakładu zachował się do dziś.

Wahadło Foucaulta

1851 – O drugiej w nocy w swym paryskim mieszkaniu fizyk Jean Foucault uzyskał dowód ruchu obrotowego Ziemi. Użył urządzenia, zwanego dziś wahadłem Foucaulta – zawieszonego na długim sznurze ciężaru, który wahając się w stałej płaszczyźnie zaznaczał na piasku linie, przesuwające się wskutek ruchu Ziemi. Ogromne wahadło Foucaulta (67 m długości) znajduje się w paryskim Panteonie.

9 stycznia

1793 – Francuski lotnik Jean-Pierre Blanchard – ten sam, co przeleciał jako pierwszy Kanał – jako pierwszy przeleciał balonem nad Ameryką – między Filadelfią a Woodbury w stanie New Jersey.

Har Gobind Khorana

1922 – w Rajpurze w Indiach urodził się indyjski biochemik Har Gobind Khorana. W 1968 roku został laureatem Nobla za wyjaśnienie przekazywania informacji z DNA do białka komórki.

1950 – Albert Einstein wypowiedział słynną myśl, wartą zapamiętania: „Głównym celem nauki jest wyjaśnienie jak największej liczby faktów na podstawie logicznego wnioskowania, opartego na najmniejszej możliwie liczbie hipotez oraz aksjomatów”.

10 stycznia

1864 – Tego dnia Alfred Nobel sformułował swój wniosek patentowy na dynamit.

Londyńskie metro

1863 – Otwarto pierwszą kolej podziemną na świecie: londyńskie metro.

1946 – Po raz pierwszy w historii doszło do odbicia sygnału radarowego od Księżyca. Kierowany przez ppłk Johna H. DeWitta zespół US Army Signal Corps wysłał z Belmar w stanie New Jersey krótki sygnał w kierunku Księżyca i odebrał echo po 2,4 sekundy.

11 stycznia

1770 – Do Ameryki dotarł z Europy… rabarbar. Benjamin Franklin przesłał partię tej rośliny do mieszkającego w Filadelfii Johna Baretrama.

Charles Wilkes

1840 – Morska ekspedycja Charlesa Wilkesa (1798-1877) – pierwsza ekspedycja naukowa, sponsorowana przez rząd USA – dotarła do lądolodu Antarktydy. Stwierdzono, że Antarktyda jest kontynentem. Nazwę nadał jej właśnie Wilkes.

1993 – zmarło dziecko, które w restauracji w Seattle jadło hamburgera. W wyniku śledztwa stwierdzono, że przyczyną była bakteria E. coli, której nie zabił nieodpowiedni proces przygotowywania potrawy. Po tym wypadku analogicznie zatruły się setki ludzi, co doprowadziło do ustanowienia niezwykle restrykcyjnych przepisów higienicznych – obowiązujących do dziś.

12 stycznia

1896 – Dr Henry Louis Smith, profesor fizyki i astronomii w Davidson College w Kalifornii wykonał pierwszą w USA fotografię rentgenowską: strzelił w rękę zwłok z rewolweru, a następnie przez 15 sekund naświetlał ją promieniami X. Po wywołaniu pocisk okazał się dokładnie widoczny.

1899 – urodził się Szwajcar Paul Hermann Mueller, który odkrył, że DDT jest doskonałym środkiem owadobójczym, za co w 1948 roku dostał Nagrodę Nobla z medycyny. DDT szybko opanował cały świat, lecz w 25 lat później tego specyfiku zakazano – jako wyjątkowo szkodliwego dla środowiska i powodującego liczne groźne skutki uboczne.

Plakietka dr. Diaza

1986 – Wylądował prom Columbia, na pokładzie którego znajdował się pierwszy astronauta pochodzenie latynoskiego, dr Franklin R. Chang-Diaz.

Wyszperał

Bogdan Miś