Bogdan Miś: Działo się… (52)

2016-11-15.

[dropcap]W[/dropcap]chodzimy w drugi rok ukazywania się tej rubryki! Wszystkim z tego powodu zadowolonym – dziękuję; pozostałym ślę wyrazy współczucia. Znowu w kalendarzu pojawiają się ważne dla historii cywilizacji człowieka, smutne, zabawne lub po prostu ciekawe wydarzenia. Oto one:

11 listopada

 1licLicyniusz

308Licyniusz (czyli Flavius Galerius Valerius Licinianus Licinius) został cesarzem rzymskim. Że co, że poza specjalistami nikt o nim nie pamięta? Właśnie dlatego go tu przypominamy. Przecież był augustus, czyli boski! A w 313 roku podpisał z Konstantynem edykt mediolański, wprowadzając wolność wyznania w Cesarstwie Rzymskim; od tej pory chrześcijanie mogli swobodnie wyznawać swoją religię! Inna rzecz, że Licyniusz się z tego w kilka lat potem wycofał. Pośrednio za to zapłacił głową.

1572Tycho Brahe zaobserwował w swoim duńskim obserwatorium nową gwiazdę. Moment ten, to odkrycie gwiazd supernowych, które zaprzeczyło mniemaniu Arystotelesa o niezmienności Wszechświata.

1729 – W Paryżu urodził się Louis Bouganville. Jako oficer marynarki poprowadził pierwszą francuską wyprawę dookoła świata. W jej trakcie odkrył na Pacyfiku… no naturalnie: Wyspy Bouganville’a.

12 listopada

2scoScott

1912 – Na Lodowcu Szelfowym Rossa (Antarktyda) znaleziono zamrożone ciało Roberta Falcona Scotta i pozostałych członków jego wyprawy na Biegun Południowy.

1962 – W Polsce: premiera filmu dla dzieci O dwóch takich co ukradli Księżyc. Komentarza nie będzie.

1966 – Satelita Gemini 12 (USA) wykonał pierwsze w historii zdjęcie zaćmienia Słońca w Kosmosu.

13 listopada

3henHenryk Żeglarz

1460 – Zmarł w Portugalii w wieku 66 lat Henryk Żeglarz (Dom Henrique o Navogador), trzeci syn króla Portugalii Jana I. Wbrew przydomkowi, sam mało żeglował – podobno nigdy nawet nie płynął statkiem. Ale był protektorem żeglarzy i odkrywców. Sfinansował wiele wypraw. Legenda portugalska głosi, iż król polski, Władysław III Warneńczyk przeżył bitwę pod Warną, by następnie pod mianem Henrique Alemao – rycerza św. Katarzyny z góry Synaj – osiąść w posiadłości Madalena do Mar na portugalskiej Maderze, którą miał mu podarować właśnie książę Henryk Żeglarz. Tam miał się ożenić, doczekać syna i zginąć na morzu w wieku ponad 40 lat.

1775 – Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych: wojska amerykańskie pod wodzą gen. Richarda Montgomery’ego zdobyły Montreal. Czy Kanadyjczycy wspominają ten dzień mile? Oto jest pytanie…

1957 – Gordon Gould zlecił notariuszowi przejrzenie swego notesu. Były w nim obliczenia, które doprowadziły do… skonstruowania lasera.

14 listopada

1732 – Młody francuski imigrant Louis Timothee został zatrudniony przez Towarzystwo Biblioteczne w Filadelfii. W ten sposób stał się pierwszym etatowym bibliotekarzem w Ameryce Północnej. USA się do niego też przyznają, choć powstały znacznie później…

4bruBruce

1770 – James Bruce, szkocki podróżnik i pisarz dotarł do źródła Nilu Błękitnego.

1922 – Tego dnia BBC zaczęła nadawać regularny program radiowy.

15 listopada

5albAlbert Wielki

1280 – W Kolonii w wieku 87 lat zmarł Albert von Bollstadt, zwany Wielkim (Albertus Magnus) – dominikani9n, teolog, filozof scholastyczny, doktor Kościoła. Wszystko to dość mało ważne, ale miał on też ogromną wiedzę przyrodniczą, zwłaszcza botaniczną; podobno zajmował się też alchemią. Był niewątpliwym intelektualistą swoich czasów, bardzo wszechstronnym. M. in. to on wysunął hipotezę (prawdziwą), że plamy na Księżycu są wgłębieniami.

1955 – Zwodowano pierwszy polski drobnicowiec dziesięciotysięcznik MS Marceli Nowotko.

1989Lech Wałęsa jako trzeci w historii niepełniący funkcji głowy państwa bądź szefa rządu cudzoziemiec (po markizie Marie Jospephie de La FayetteWinstonie Churchillu) wygłosił przemówienie do połączonych izb Kongresu Stanów Zjednoczonych. Tłumaczem był Jacek Kalabiński.

16 listopada

1901 – Po raz pierwszy w USA samochód pokonał barierę szybkości 1 mili (czyli 1609 m) na minutę. Podczas wyścigu na Ocean Parkway A. C. Bostwick kierował 40-konnym Wintonem. W kilkunastu następnych minutach ten rekord został pobity jeszcze dwukrotnie przez dwóch innych kierowców. Ale pierwszy jest pierwszy…

1904 – W Warszawie uruchomiono pierwszą centralę telefoniczną.

6camDonald Campbell

1955 – Po raz pierwszy łódź motorowa przekroczyła prędkość 200 mil na godzinę (313,8 km/h). Dokonał tego Brytyjczyk Donald Campbell na łodzi Bluebird na jeziorze Mead w Nevadzie. Osiągnął 216,2 mi/h. Campbell ośmiokrotnie ustanawiał rekordy prędkości na lądzie i na wodzie. Jest jedyną osoba która w jednym roku ustanowiła rekord zarówno na lądzie jak i na wodzie. Jego ojciec, sir Malcolm, też był posiadaczem 13 rekordów prędkości w latach 20. I 30. ubiegłego wieku. Donald zginął w trakcie próby przekroczenia 300 mil na godzinę.

17 listopada

1820 – Amerykański kapitan Nathaniel Palmer jako pierwszy dostrzegł z pokładu swego statku Półwysep Antarktyczny (leży w zachodniej części Antarktydy, jest jej jedyną częścią, wychodzącą poza koło biegunowe południowe).

2007 – W Finlandii po raz pierwszy sfotografowano tzw. łuk Kerna, bardzo rzadkie atmosferyczne zjawisko optyczne, wywoływane przez płatkowe kryształy lodu o podstawie prawie trójkątnej.

7banTablica ku czci Banachiewicza

1954 – Zmarł w Krakowie w wieku 72 lat Tadeusz Banachiewicz, polski astronom, matematyk i geodeta. Spoczywa na krakowskiej Skałce, w krypcie zasłużonych. Do jego największych osiągnięć należy opracowanie tzw. krakowianów (w 1925 r.), czyli specjalnego typu macierzy, stosowanych w geodezji oraz mechanice nieba, znacznie ułatwiających obliczenia przy użyciu stosowanych za jego czasów ręcznych arytmometrów. Dzięki nim 1 marca 1931 r. zaprezentował pierwsze obliczenia orbity Plutona.

Wyszperał

Bogdan Miś

Print Friendly, PDF & Email

2 komentarze

  1. Ernest Skalski 2016-11-15
  2. StanStupkiewicz sr 2016-11-16
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com