Bogdan Miś: Działo się (75)

2017-04-20.

[dropcap]K[/dropcap]olejny tydzień przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach po prostu ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

18 kwietnia

Charles Fefferman

1949 – Urodził się Charles Fefferman, matematyk amerykański, laureat Medalu Fieldsa w roku 1978, za analizę Fouriera równań różniczkowych cząstkowych i teorii wielu funkcji zmiennych zespolonych. Tytuł profesora otrzymał na uniwersytecie w Chicago jako najmłodszy w USA, już w roku 1971. Ale wykładał w Princeton już jako 19-latek. Studia matematyczne – z najwyższym wyróżnieniem – ukończył w wieku 17 lat.

1950 – Pierwszy międzynarodowy lot odrzutowego samolotu pasażerskiego w Kanadzie i USA – z lotniska Malton w Toronto w Kanadzie na międzynarodowe lotnisko w Nowym Jorku Trzyosobowa załoga przewiozła trzech pasażerów i 15 000 listów lotniczych (które stały się pierwszymi listami lotniczymi przewożonymi w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie samolotem odrzutowym). Lot trwał godzinę.

2002 – Zmarł Thor Heyerdahl, norweski etnograf i podróżnik, zajmował się także antropologią i archeologią, organizator i uczestnik dwóch wypraw transoceanicznych na tratwie „Kon-Tiki” w 1947 roku i papirusowej łodzi „Ra” w latach 1969–1970. W 2011 roku archiwum Thora Heyerdahla zostało wpisane na międzynarodową listę UNESCO Pamięć Świata. Był aktywnym działaczem ruchu „Zielonych”. Otrzymał liczne medale i nagrody, jak również 11 doktoratów honoris causa. Autor niniejszego miał zaszczyt poznać Go osobiście.

19 kwietnia

1795 – Urodził się Christian Gottfried Ehrenberg, niemiecki przyrodnik, zoolog, lekarz i geolog. W 1827 roku został mianowany profesorem medycyny na Uniwersytecie w Berlinie. W 1829 roku towarzyszył Humboldtowi w wyprawie przez wschodnią Rosję do granicy chińskiej. Po powrocie koncentrował się na badaniach mikroskopijnych organizmów, które do tego czasu nie były systematycznie badane. Jest uważany za ojca mikropaleontologii. W 1877 był pierwszym laureatem medalu Leeuwenhoeka. Po jego śmierci (w 1876 roku)  jego zbiory mikroskopijnych organizmów zostały zdeponowane w Muzeum Historii Naturalnej w Berlinie. Jego kolekcja zawiera 40 000 preparatów mikroskopowych, 5000 próbek surowca, 3000 rysunków ołówkiem i tuszem i blisko 1000 listów.

Pierre Curie

1906 – Zginął tragicznie pod kołami konnego wozu transportowego wielki fizyk francuski, mąż Marii Skłodowskiej (z którą otrzymał w 1903 roku Nagrodę Nobla), Pierre Curie.

1993 – Podczas szturmu FBI na oblężone ranczo sekty Gałęzi Dawidowej Davida Koresha w Waco w Teksasie wybuchł pożar zabudowań, w wyniku którego zginęło 80 osób, w tym wiele kobiet i dzieci oraz przywódca sekty. Potworna tragedia niestety niewiele ludzkość nauczyła: obłędne sekty religijne istnieją i działają nadal, zaś niezbyt mądrzy ludzie wciąż sobie znajdują jakichś Mesjaszy czy guru…

20 kwietnia

Tak powstaje dziwna krzywa Peana

1932 – W wieku 73 lat zmarł włoski matematyk, Giuseppe Peano. Opracował stosowaną dziś powszechnie aksjomatykę arytmetyki liczb naturalnych (tzw. Aksjomatyka Peana). Skonstruował też przykład funkcji ciągłej przekształcającej odcinek domknięty na kwadrat domknięty, co jest sprzeczne z powszechną intuicją. Odwzorowanie to jest zwane krzywą Peana. Peano był również twórcą międzynarodowego sztucznego języka latina sine flexione.

1964 – Dziś użytkowników Skype i wielu innych komunikatorów nie zachwyca ani nie dziwi prowadzenie rozmowy z możliwością oglądania obrazu rozmówcy. Oczywiście, nie zawsze tak było. Tego dnia właśnie zadebiutowała z wielką sensacją usługa Picturephone, dzięki której przeprowadzono pierwszą rozmowę wideo pomiędzy Nowym Jorkiem a Anaheim w Kalifornii. Koszt rozmowy był wysoki – od 16 do 27 dolarów za trzy minuty. Usługa nie zrobiła jednak kariery i w zasadzie słuch o niej zaginął… No, ale my jesteśmy właśnie od przypominania takich rzeczy.

1993 – Powstał w Kioto Międzynarodowy Zielony Krzyż, międzynarodowa organizacja Jest to w zaałożeniu ekologiczny odpowiednik Międzynarodowego Czerwonego Krzyża i ma na celu zapobieganie katastrofom ekologicznym i niesienie pomocy ich ofiarom. Założycielem był były prezydent ZSRR Michaił Gorbaczow. Siedzibą organizacji jest Genewa.

21 kwietnia

1909 – Urodził się dr Rollo May, amerykański psycholog i psychoterapeuta, czołowy przedstawiciel tzw. psychologii egzystencjalnej, laureat Złotego Medalu Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. Żył 85 lat, zdobył międzynarodową sławę.

Logo Światowej Biblioteki Cyfrowej

2009 – Oficjalnie otwarto Światową Bibliotekę Cyfrową pod patronatem UNESCO i Biblioteki Kongresu Stanów Zjednoczonych. Zadaniem jej jest promowanie międzynarodowego i międzykulturowego zrozumienia oraz powiększanie objętości i różnorodności treści kulturowych w Internecie. Jednym z celów jest rozpowszechnianie treści nieanglojęzycznych oraz treści spoza obszaru kultury zachodniej. Materiały umieszczane na stronach biblioteki są darmowe i są dostępne w wielu językach. Wśród nich znajdują się manuskrypty, mapy, rzadkie książki, zapisy nutowe, nagrania, filmy, fotografie, szkice architektoniczne i inne znaczące kulturowo materiały. Zajrzyjcie, warto!

2013 – Zmarła w wieku 83 lat Shakuntala Devi, kobieta – komputer. Potrafiła wykonywać w pamięci niesłychanie złożone rachunki – na przykład momentalnie obliczyła pierwiastek sześcienny z 188 132 517 czy powiedzieć jaki dzień przypada na dowolną datę. Co ciekawe, wcale nie miała dobrej pamięci do faktów ani obrazów. Właściwości jej umysłu trzeba uznać raczej za chorobę, niż przejaw geniuszu. Nie umiała wytłumaczyć w jaki sposób dokonuje obliczeń.

22 kwietnia

Tak wyglądała Bastylia

1370 – W Paryżu rozpoczęto budowę Bastylii. Budowano ją 13 lat. Od XVII wieku twierdza – pomyślana jako obronna – stała się ciężkim więzieniem. 14 lipca 1789, w czasie zamieszek rozpoczynających rewolucję francuską, zamek został zdobyty przez lud paryski i jako symbol ucisku w czasie późniejszym zburzony.

1724 – Urodził się Immanuel Kant, wielki filozof niemiecki, profesor logiki i metafizyki na Uniwersytecie Królewieckim. Jest twórcą tzw. filozofii krytycznej. Żył 80 lat. Jego głównym wkładem w filozofię zachodnią było zniesienie opozycji pomiędzy racjonalizmem a empiryzmem Jedna z jego głównych wskazówek i jedyna zasada moralna (słynny imperatyw kategoryczny) jest taka: Postępuj wedle takich tylko zasad, co do których możesz jednocześnie chcieć, żeby stały się prawem powszechnym.

2014Teddy Houlston stał się najmłodszym dawcą narządów w Wielkiej Brytanii, w wieku zaledwie 100 minut. Wczesna śmierć dziecka po porodzie była przewidywana, ponieważ w czasie ciąży wykryto rzadką nieprawidłowość. Bliźniak Teddy’ego urodził się zdrowy, ale było wiadomo, że życie Teddy’ego byłoby bardzo krótkie. Przeszczepy rozpoczęły się trzy minuty po jego śmierci w University Hospital of Wales w Cardiff. Dwie nerki Teddy uratowały życie dorosłego.

23 kwietnia

1853 – Zmarł na gruźlicę w wieku 45 lat Auguste Laurent, francuski chemik, który stworzył chemię organiczną jako odrębną dyscyplinę naukową

Max Planck

1858 – Urodził się Max Karl Ernst Ludwig Planck (zm. 4 października 1947), wielki niemiecki fizyk, teolog luterański, autor prac z zakresu termodynamiki, promieniowania cieplnego, energii, dyspersji, optyki, teorii względności, a przede wszystkim teorii kwantów. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki z 1918 roku. W roku 1900, pracując nad teorią promieniowania emitowanego przez ciało doskonale czarne, zmodyfikował prawo Wiena, wprowadzając do wzoru nową stałą fizyczną, nazwaną następnie jego nazwiskiem. Jeden z „ojców” mechaniki kwantowej.

1970 – Po raz pierwszy zastosowano znieczulenie elektryczne w położnictwie. Profesor Aime Limoge zastosował tę technikę w szpitalu Rothschilda w Paryżu.

24 kwietnia

1815 – Urodził się Anthony Trollope (zm. 6 grudnia 1882) – jeden z najważniejszych pisarzy angielskich ery wiktoriańskiej. Do dzisiaj jest jednym z najpopularniejszych pisarzy angielskich. W miejscowości Guersey – gdzie mieszkał – można zobaczyć odlaną z żelaza skrzynkę pocztową. Mało kto wie, że to właśnie on ją  wynalazł. Jak głosi napis, jest to pierwsza skrzynka pocztowa w Anglii i została w 1852 roku zainstalowana właśnie przez Anthony’ego Trollope’a.

1942 – Zmarł w wieku 58 lat w niemieckim obozie jenieckim Leonid Kulik  rosyjski mineralog, który zajmował się badaniem meteorytów. W 1927 roku zorganizował pierwszą wyprawę mającą na celu zbadanie słynnej katastrofy tunguskiej z 1908 roku. Badania nad tym meteorytem prowadził do 1939 roku, w tym czasie zorganizował i uczestniczył w 6 ekspedycjach.

Teleskop kosmiczny Hubble

1990 – Teleskop kosmiczny Hubble  został wyniesiony na orbitę przez prom kosmiczny Discovery podczas misji STS-31 i jest jednym z najważniejszych przyrządów w historii astronomii. Hubble to jedyny teleskop serwisowany przez astronautów w przestrzeni kosmicznej. Dotychczas odbyło się pięć misji serwisowych.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje pochodzą z zasobów Wikipedii.

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com