Bogdan Miś: Działo się (152)

09.10.2018

Kolejny tydzień (9-15 października) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

Aby obejrzeć wydarzenia dotyczące wybranego dnia tygodnia – wybierz odpowiednią zakładkę.

9 października

1776 – Franciszkanin Francisco Palóu założył klasztor Mission San Francisco de Asís, który stał się podwaliną dzisiejszego San Francisco w Kalifornii.

1873 – Urodził się Karl Schwarzschild (zm. 11 maja 1916) – niemiecki fizyk i astronom, uważany za pioniera współczesnej astrofizyki. Opracował metodę pomiaru natężenia światła gwiazd zmiennych, przyczynił się do rozwoju teorii ewolucji gwiazd. Zajmował się również spektroskopią, teorią kwantów i ogólną teorią względności.


Parowy samolot Adera w locie

1890 – Francuski inżynier i wynalazca Clément Ader (1841-1925) odbył 50-metrowy, niekierowany lot samolotem o napędzie parowym. Był to zresztą pierwszy start przy użyciu cięższego od powietrza aparatu z napędem. Ale pamiętamy tylko o braciach Wright. Czemu?

10 października


Wahadło Foucaulta w Musée des Arts et Métiers

1794 – W Paryżu założono Conservatoire National des Arts et Métiers, najstarsze na świecie muzeum typu technicznego. Twórcy placówki stawiali przed tą instytucją cele edukacyjne, co przejawiało się wyraźnie w już samej nazwie. Miała to być uczelnia służąca kształceniu młodzieży, zwłaszcza rzemieślniczej, dla której gromadzone zbiory były pewnego rodzaju pomocą naukową, a równocześnie przykładami godnych naśladowania osiągnięć sztuki, rzemiosła i przemysłu. Profil instytucji, nadany w XVIII stuleciu dotrwał w zasadzie do czasów nam współczesnych, z tym że rozwijające się zbiory spowodowały wyodrębnienie muzeum techniki Musée des arts et métiers.

1889 – Rozpoczęto budowę pierwszego nowojorskiego drapacza chmur New York World Building. Zaprojektował go George B. Post, a w dniu ukończenia budowy (trwała nieco ponad rok, niezłe tempo!) miał 20 pięter i mierzył 106 metrów. W 1955 roku podjęto decyzję o jego zburzeniu, by zrobić miejsce dla powiększenia wjazdu na Brooklyn Bridge.

1913 – Prezydent USA Woodrow Wilson wysadzając zaporę Gamboa symbolicznie zakończył budowę Kanału Panamskiego.

11 października

1852 – Zainaugurował działalność Uniwersytet w Sydney, najstarsza uczelnia wyższa w Australii.

1962 – Papież Jan XXIII otworzył II sobór watykański. To jedna z ważniejszych dat w dziejach Kościoła katolickiego. Odbyły się cztery sesje soborowe – Jan XXIII przewodniczył pierwszej, zaś jego następca papież Paweł VI trzem kolejnym. Sobór zapoczątkował reformę Kościoła –  przez uruchomienie i nadanie kierunku reformie liturgicznej zakrojonej na ogromną skalę, przez odnowienie rozumienia natury i misji Kościoła, a także przez otwarcie go na dialog z innymi wyznaniami. Krytycy obarczają sobór odpowiedzialnością za niepowodzenia w misji ewangelizacji w postaci narastającego ateizmu i sekularyzacji społeczeństw, które przed nim były uważane za katolickie. Generalnie krytyka konserwatywna sprowadza się do zarzutu, że zmiany dokonane przez Sobór nie były konieczne, ponieważ należało się trzymać zasad dotychczasowych, ewentualnie, że zmiany szły zbyt daleko. Z drugiej strony zwolennicy nowoczesności uznali zmiany w Kościele za zbyt małe i że pozostał on instytucją niedemokratyczną, zbyt mało zależną od wiernych.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/Sullivan_Views_the_Earth_-_GPN-2000-001082.jpg/1024px-Sullivan_Views_the_Earth_-_GPN-2000-001082.jpg

1984 – W ramach misji STS-41-G wahadłowca Challenger Kathryn Sullivan (ur. 1951) jako pierwsza Amerykanka odbyła spacer kosmiczny. Jest ona z wykształcenia doktorem geologii, uczestniczyła w trzech misjach promów kosmicznych. Po odejściu z NASA pełniła wiele ważnych funkcji naukowych i politycznych, m. in. od 28 lutego 2013 roku pełniła do końca kadencji Obamy obowiązki podsekretarza handlu ds. oceanów i atmosfery i administratora Amerykańskiej Narodowej Służby Oceanicznej i Meteorologicznej (NOAA). Świetna pani.

12 października

1492 – Krzysztof Kolumb dopłynął do archipelagu Bahamów. Jest to oficjalna data odkrycia Ameryki. Jakąś trzeba było przyjąć… Zaś dokładnie w 300 lat potem w Nowym Jorku po raz pierwszy obchodzony był Dzień Kolumba (Columbus Day).

1810 – W Monachium odbył się pierwszy Oktoberfest. Bawarska para królewska zaprosiła mieszkańców miasta do wspólnego świętowania godów weselnych księcia Ludwika I. Do roku 1871 odbywał się w październiku, natomiast od roku 1872 początek imprezy został przesunięty na wrzesień. Jest jednym z największych na świecie festynów ludowych. W ostatnich latach przeciętna liczba odwiedzających wynosiła sześć milionów ludzi.


Cały kompleks Białego Domu widziany z lotu ptaka

1901 – Theodore Roosevelt oficjalnie nadał nazwę Biały Dom rezydencji prezydenckiej w Waszyngtonie. Najstarszymi jego częściami są obecnie zewnętrzne ściany, niezmienione od 200 lat. Pierwszym prezydentem, który w nim zamieszkał, był John Adams. Od czasu wprowadzenia się tam Adamsa, każda następna para prezydencka dokonywała własnych zmian w wystroju budynku.

13 października

1843 – W Nowym Jorku powstała najstarsza nieprzerwanie działająca żydowska organizacja na świecie B’nai B’rith. Organizacja angażuje się w opiekę społeczną, wspieranie działalności szpitali, pomaganie ofiarom klęsk żywiołowych, utrzymywanie domów starców dla osób o niskich dochodach oraz przyznaje stypendia dla żydowskich studentów. Dodatkowo promuje prawa do istnienia państwa żydowskiego i sprzeciwia się antysemityzmowi.

1884 – Ustanowiono południk zerowy w Greenwich. Można nieco żartobliwie powiedzieć, że od tego momentu wiadomo dokładnie, gdzie co się znajduje na Ziemi…

1964 – Zakończyła się pierwsza wieloosobowa misja kosmiczna Woschod 1. Był to pierwszy w historii wieloosobowy lot kosmiczny; pierwsze w historii miękkie lądowanie powrotnej kapsuły załogowej; pierwszy lot kosmiczny bez skafandrów; Woschod ustanowił również ówczesny rekord wysokości lotu załogowego (336 km). Załogę stanowiło trzech Rosjan: Władimir KomarowKonstantin Fieoktistow i Boris Jegorow. Załoga leciała bez skafandrów z powodu braku miejsca na systemy podtrzymywania życia. Był to jednocześnie pierwszy lot inżyniera i lekarza w kosmos. Fieoktistow pozostaje też prawdopodobnie jedynym konstruktorem statków kosmicznych, który sam poleciał w kosmos.

14 października

1878 – W angielskim Sheffield rozegrano pierwszy w historii mecz piłkarski przy świetle elektrycznym z lamp łukowych.

1892 – Arthur Conan Doyle wydał zbiór opowiadań Przygody Sherlocka Holmesa.

1947 – Amerykanin Chuck Yeager na samolocie Bell X-1 jako pierwszy pilot przekroczył barierę dźwięku.

15 października

1783 – Francuz Jean-François Pilâtre de Rozier jako pierwszy człowiek na świecie wzleciał balonem (na uwięzi) na wysokość 20 metrów.


Thrust SSC i jego załoga

1997 – Na pustyni w Nevadzie brytyjski kierowca Andy Green na samochodzie z napędem turboodrzutowym Thrust SSC przekroczył po raz pierwszy barierę dźwięku na pojeździe naziemnym. Thrust SSC osiągnął prędkość 1227,985 km/h. Warunkiem pobicia rekordu było wykonanie dwóch przejazdów w odstępie nie dłuższym niż godzina. Obecnie prowadzony jest amerykańsko-kanadyjski projekt budowy samochodu zdolnego pobić rekord Thrusta SSC, nazwany North American Eagle.

2003 – Chiny jako trzeci kraj w historii wystrzeliły załogowy statek kosmiczny Shenzhou 5.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii.

Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com