02.04.2019
Kolejny tydzień (3-9 kwietnia) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.
Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.
Oto te fakty:
3 kwietnia
Ilustrowana mapa drogi Pony Express w roku 1860
1860 – Uruchomiono szybką pocztę konną Pony Express na odcinku z St. Joseph w Missouri do Sacramento w Kalifornii. Była to najbardziej bezpośrednia i najprostsza droga łączności z Zachodem przed wprowadzeniem łączności telegraficznej. Miała ogromne znaczenie, bowiem ściśle wiązała Kalifornię z Unią tuż przed wybuchem wojny secesyjnej.
1882 — W St. Joseph w stanie Missouri zdrajca Robert Ford zamordował strzałem w tył głowy szefa swojego gangu, Jesse’ego Jamesa. Ileż to filmów na ten temat powstało! Ostatni (o ile wiem) w 2007 roku: Zabójstwo Jesse’ego Jamesa przez tchórzliwego Roberta Forda w reżyserii Andrew Dominika na podstawie powieści Rona Hansena z 1983 roku o tym samym tytule. Jako Jesse James wystąpił Brad Pitt.
1966 – Radziecka sonda Łuna 10 weszła na orbitę Księżyca, zostając jego pierwszym sztucznym satelitą.
4 kwietnia
Charlton Heston w scenie z Ben-Hura.
1960 — Film Ben-Hur w reżyserii Williama Wylera zdobył 11 Oscarów. Film jest dźwiękowym remakiem niemego filmu z 1925 roku oraz adaptacją powieści Lewisa Wallace’a pod tym samym tytułem. W roku 1995, w stulecie narodzin kina, obraz Wylera znalazł się na watykańskiej liście 45 filmów fabularnych, które propagują szczególne wartości religijne, moralne lub artystyczne. Wstyd się przyznać, ale znudził mnie kompletnie, chociaż scena wyścigu rydwanów, to – jak na tamte czasy – majstersztyk efektów technicznych. Ale kościelna rekomendacja już sama w sobie jest poważnym ostrzeżeniem dla ludzi myślących…
1969 — Chirurdzy Domingo Liotta i Denton Cooley wszczepili w klinice w Houston w Teksasie pierwsze sztuczne serce. Zostało usunięte po 64 godzinach pracy, gdy pojawił się dawca żywego organu.
1976 — W Clinton Township w amerykańskim stanie Michigan założono Instytut Krioniki — gdzie w celu późniejszego ożywienia, przechowywane są w ciekłym azocie ciała ludzkie i zwierzęce oraz próbki ludzkiego i zwierzęcego DNA. Zgodnie ze stanem na dzień 1 września 2012 roku, w kriostazie w CI znajduje się 112 ciał ludzkich, 91 zwierząt domowych oraz 187 próbek ludzkiego DNA i 57 próbek DNA zwierząt domowych przechowywanych w ciekłym azocie. Według obecnego stanu wiedzy – bez sensu. Ale – kto wie?
5 kwietnia
1821 — Po ponad 4 miesiącach dryfowania w szalupach uratowano pozostających przy życiu rozbitków z zatopionego przez kaszalota statku wielorybniczego Essex. Zdarzenie to zainspirowało Hermana Melville’a do napisania powieści Moby Dick.
Konsola operatora IBM 701. Podejrzanie podobna do konsoli polskiego XYZ, przy której zasiadłem w 1959 roku.
1953 – Uruchomiono pierwszy model komputera stacjonarnego IBM 701 przeznaczonego do szerszej dystrybucji. Wielki sukces komercyjny.
1969 – Leonid Teliga (1917-1970) na jachcie SY Opty okrążył samotnie Ziemię. Przed nim (trzema jachtami) okrążył Ziemię tylko jeden Polak – Władysław Wagner. Kto jeszcze pamięta ówczesną fetę? W czasie wojny Teliga latał w polskim 300 Dywizjonie Bombowym Ziemi Mazowieckiej jako strzelec pokładowy. Dwukrotnie został odznaczony Medalem Lotniczym.
6 kwietnia
1327 – Włoski poeta Francesco Petrarca (1304-1374) miał w kościele w Awinionie po raz pierwszy ujrzeć Laurę, której poświęcił później 366 utworów poetyckich. Kwestia istnienia adresatki sonetów budzi skądinąd wiele kontrowersji: nawet dla ludzi żyjących w czasach poety Laura była osobą zupełnie nieznaną. Choć przyjmuje się na ogół, że istniała, żadne próby zidentyfikowania jej z jakąś znaną nam postacią nie okazały się przekonujące. Ale wiersze są faktem; i to jest ważne.
James Connolly w 1896 roku.
1896 – W Atenach rozpoczęły się pierwsze nowożytne Igrzyska Olimpijskie. Pierwszym mistrzem olimpijskim został amerykański trójskoczek James Connolly. Connolly zwyciężył w tej konkurencji rezultatem 13,71 m, pokonując następnego zawodnika o ponad metr. W Atenach startował również w skoku wzwyż, w którym zajął 2. miejsce ex aequo z Robertem Garrettem (zwyciężył Ellery Clark) oraz w skoku w dal, gdzie był trzeci za Clarkiem i Garrettem.
1943 – Ukazała się powieść Mały Książę Antoine’a de Saint-Exupéry’ego.
7 kwietnia
1724 – W kościele św. Mikołaja w Lipsku Johann Sebastian Bach poprowadził prawykonanie swej Pasji według św. Jana.
1827 – Angielski aptekarz John Walker sprzedał pierwsze pudełko wynalezionych przez siebie zapałek.
Steve Crocker (ur. 1944), autor dokumentu RFC-1, amerykański matematyk i informatyk
1969 – Opublikowano RFC 1. Jest to symboliczna data zapoczątkowania funkcjonowania Internetu. Request for Comments – (dosłownie: prośba o komentarze) to zbiór technicznych oraz organizacyjnych dokumentów, mających formę memorandum, związanych z Internetem oraz sieciami komputerowymi. Każdy z nich ma przypisany unikatowy numer identyfikacyjny, zwykle używany przy wszelkich odniesieniach. Publikacją RFC zajmuje się Internet Engineering Task Force. Dokumenty nie mają mocy oficjalnej, jednak niektóre z nich zostały później przekształcone w oficjalne standardy sieciowe
8 kwietnia
1820 – Na greckiej wyspie Milos odnaleziono posąg Wenus z Milo. Został znaleziony przez greckiego wieśniaka Jorgosa w okolicach teatru na terenie akropolu w Adamas, głównym porcie greckiej wyspy Milos, leżącej w archipelagu Cyklad na Morzu Egejskim. Posąg w imieniu francuskiego ambasadora w Turcji, markiza de Rivière, kupił francuski żeglarz Jules Dumont d’Urville. Figura jeszcze wtedy miała ręce. Według legendy straciła je, gdy statek d’Urville’a roztrzaskał się o skały w pobliżu wyspy. Markiz de Rivière sprezentował Wenus Ludwikowi XVIII. Od 1821 posąg znajduje się w Luwrze.
1869 – Urodził się Harvey Williams Cushing (zm. 1939) – amerykański lekarz, neurochirurg, jeden z twórców neurochirurgii i jej zastosowania w endokrynologii oraz leczeniu nowotworów mózgu. Wprowadził narzędzia i metody operacyjne, które umożliwiały opanowanie krwawień z naczyń mózgowych, chirurgiczne leczenie neuralgii nerwu trójdzielnego oraz zabiegi na przysadce. Choroba Cushinga to gruczolak przysadki mózgowej.
Produkcja rakiety Falcon 9
2016 — Pierwsze lądowanie pierwszego stopnia rakiety orbitalnej prywatnej firmy SpaceX na platformie morskiej (Falcon 9, lot 23). Firma została założona w roku 2002 przez Elona Muska, twórcę m.in. firm Zip2 i PayPal.
9 kwietnia
Fonautograf
1860 – Na wynalezionym przez Francuza Édouarda-Léona Scotta de Martinville fonautografie zarejestrowano najstarsze nagranie ludzkiego głosu. W 2008 roku grupa Amerykanów odnalazła w paryskich archiwach tak zapisane przez Scotta dźwięki i odtworzyła je komputerowo. Najstarszy odtworzony fragment (20 sekund) pochodzi właśnie z 1860 roku. Wynalazca śpiewa francuską piosenkę ludową Au Clair de la Lune… Przed odkryciem tych fonautogramów najstarszym znanym nagraniem śpiewu był chóralny koncert muzyki Haendla, zapisany w 1888 roku na edisonowskim fonografie.
1867 – Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował zakup Alaski. Stany Zjednoczone zakupiły teren obecnego stanu Alaska o powierzchni około 1 518 800 km² za kwotę 7,2 miliona dolarów amerykańskich (równowartość dzisiejszych 122,6 milionów dolarów amerykańskich od Rosji. Jedna ze stron zrobiła niezły interes. Domyślności Czytelników pozostawiam — która?
Rezydencja Seniora Sarku
2008 — Tajna Rada Wielkiej Brytanii zaakceptowała zmiany prawa prowadzące do wprowadzenia demokracji i likwidacji ostatniego w Europie systemu feudalnego na wyspie Sark. De facto ustrój wyspy to nadal feudalna monarchia dziedziczna pod władzą seniora, uznająca zwierzchność króla Anglii (lenno). Nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa ani Unii Europejskiej. Wyspę zamieszkuje kilkuset mieszkańców. Jest położona na kanale La Manche 32 km od wybrzeża Normandii, 22 km od wyspy Jersey i 10 km od wyspy Guernsey. Jej powierzchnia wynosi 5,5 km².
Wyszperał
Bogdan Miś
Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.
