Bogdan Miś: Działo się (192)

16.07.2019

Kolejny tydzień (17-23 lipca) przynosi — jak zazwyczaj — przegląd wydarzeń z przeszłości. Ograniczamy się w zasadzie do zdarzeń, związanych z nauką, techniką, kulturą — czyli z tym, co naprawdę ważne dla postępu cywilizacji. Zupełnie incydentalnie omawiamy wydarzenia polityczne.

Kryterium wyboru informacji chyba nie istnieje, a w każdym razie jest ogromnie subiektywne. Czasami skupiamy się na faktach tylko ciekawych, intrygujących albo po prostu zabawnych.

Oto te fakty:

17 lipca

ilustracja

Siedziba Banku Szkocji w Edynburgu

1695 – Założono Bank of Scotland. Jest obecnie najstarszym ciągle działającym bankiem na terenie obecnej Wielkiej Brytanii i jedyną komercyjną instytucją założoną przez Parlament Szkocji nadal działającą. Pierwszy bank w Europie, który rozpoczął emisję papierowych banknotów. Nadal emituje funty szkockie. W 1959 był pierwszym bankiem brytyjskim, który zainstalował komputer do centralnego przetwarzania kont.

1841 – Ukazało się pierwsze wydanie brytyjskiego tygodnika satyrycznego „Punch”. Nazwa magazynu była nawiązaniem do Mr. Puncha, anarchizującej pacynki z popularnych przedstawień dla dzieci, które pojawiły się w Wielkiej Brytanii w XVII wieku. Na rynku w latach 1841-1992 oraz 1996-2002. Punch, prezentując serie rysunków satyrycznych, opatrzonych wierszowanym komentarzem i spiętych w fabularną całość, był jednym z prekursorów współczesnej sztuki komiksu.

1850 – W Obserwatorium Harvarda w Cambridge w stanie Massachusetts wykonano pierwsze w historii zdjęcie gwiazdy. Był to dagerotyp Wegi w konstelacji Lutni.

18 lipca

1870 – Podczas I soboru watykańskiego ogłoszono dogmat o nieomylności papieża. Nieomylność papieża należy rozumieć jako bezbłędność w sprawach wiary i obyczajów, nie zaś w sprawach codziennych. Ustanowienie tego dogmatu spotkało się ze sprzeciwem części duchownych i wiernych, w wyniku czego w 1870 powstał starokatolicyzm. Oczywiście dogmat ten obowiązuje jedynie katolików, inne Kościoły chrześcijańskie nigdy go nie zaakceptowały. Co ciekawe, nigdy nie wydano żadnego zestawienia papieskich wypowiedzi nieomylnych. Na wszelki wypadek?

1925 – Adolf Hitler opublikował Mein Kampf. Wódz III Rzeszy m.in. podzielił ludzkość na trzy grupy: twórców kultury, krzewicieli kultury i burzycieli kultury. Do pierwszej grupy zaliczeni zostali wyłącznie Aryjczycy, do drugiej np. Japończycy. Do trzeciej – znienawidzeni przez niego Żydzi. Wydawanie „dzieła” dozwolone jest obecnie tylko w Australii, Finlandii, Grecji, Indiach, Indonezji, Irlandii, Japonii, Kanadzie, Kolumbii, Korei Południowej, Macedonii Północnej, Nowej Zelandii, Portugalii, Turcji, USA i we Włoszech. W wielu państwach zakazana jest również sprzedaż.

Replika Messerschmitta Me 262.

Replika Messerschmitta Me 262.

1942 — Dokonano oblotu pierwszego w historii myśliwca odrzutowego Messerschmitt Me 262. Wszedł do służby w 1944 roku jako samolot bombowy (A-2a) i rozpoznawczy (A-1a/U3 oraz A-4a), a także jako myśliwiec przechwytujący (A-1a) i nocny (B-1a/U1). Był też pierwszym samolotem o skośnych skrzydłach.

19 lipca

1903 – W Paryżu zakończył się pierwszy wyścig kolarski Tour de France. Zwyciężył reprezentant gospodarzy Maurice Garin.

1954 – Ukazał się debiutancki singiel Elvisa Presleya That’s All Right. Artysta to jedna z ważniejszych ikon popkultury XX wieku, znany powszechnie jako Elvis, często nazywany „Królem Rock and Rolla” lub po prostu „Królem”. Wykonywał muzykę z pogranicza takich gatunków jak między innymi: rock, pop, country, rock and roll, czy rockabilly.

Jonathan Schaeffer.jpg

Jonathan Schaeffer

2007 – Kanadyjski informatyk Jonathan Schaeffer (ur. w Toronto, 1957) wraz z zespołem poinformował publicznie, że całkowicie rozpracował grę w warcaby, tworząc (kilka lat wcześniej) program Chinook. Schaeffer jest profesorem informatyki na Uniwersytecie Alberty. Twórcy programu udowodnili, że w przypadku, gdy żaden z graczy nie popełni błędu, partia warcabów musi skończyć się remisem; innymi słowy, warcaby to tzw. gra czcza. Co ciekawe, program nie posługuje się tzw. sztuczną inteligencją, ale pracuje metodą brute force: po prostu analizuje wszystkie możliwe układy na szachownicy, których jest ok. 500 trylionów (piątka z dwudziestoma zerami).

20 lipca

1534 – Na mocy edyktu króla Anglii Henryka VIII Tudora założono Cambridge University Press, najstarszą, nieprzerwanie działającą oficynę wydawniczą na świecie.

1797 – We włoskim Reggio Emilia nastąpiło (podobno!) pierwsze publiczne wykonanie Mazurka Dąbrowskiego. Słowa hymnu – nazywanego Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – Pożegnanie ojczyzny), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem sporów wśród historyków.

Ilustracja

Guglielmo Marconi (1874-1937)

1898 – Odbyła się pierwsza sportowa relacja radiowa, przeprowadzona przez Guglielmo Marconiego z regat żeglarskich.

21 lipca

356 p.n.e. – Szewc Herostrates spalił świątynię Artemidy w Efezie. Zrobił to, bo chciał zyskać nieśmiertelną sławę. Niestety, udało mu się. Co jakiś czas chcą ten numer powtórzyć rozmaici ministrowie od kultury, ale sława im nie jest przeznaczona. Co najwyżej osławienie.

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/bf/McDonnell_XFD-1_Phantom_landing_aboard_USS_Franklin_D._Roosevelt_%28CVB-42%29_on_21_July_1946_%28NNAM.1996.253.7239.003%29.jpg

Lądujący FH-1 Phantom

1946 – James Davidson na myśliwcu McDonnell FH-1 Phantom dokonał pierwszego w historii udanego startu samolotem odrzutowym z pokładu lotniskowca.

1969 — Neil Armstrong, dowódca wyprawy Apollo 11, stanął jako pierwszy człowiek na powierzchni Księżyca. Tuż po nim uczynił to Buzz Aldrin. Przypominamy to nieustannie, bo to najważniejsze osiągnięcie człowieka w XX wieku. Symboliczne, kosztowne i „bez wpływu na codzienne życie człowieka pracy”, ale bez wątpienia przełomowe.

22 lipca

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Hannover_Calder_Modern_art.jpg/1024px-Hannover_Calder_Modern_art.jpg

Rzeźba Caldera Le Halebardier, 1971, Hanower

1895 – Urodził się Alexander Calder (zm. 11 listopada 1976) – rzeźbiarz, malarz, ilustrator i grafik amerykański, członek grupy Abstraction-Création, jeden z głównych przedstawicieli sztuki kinetycznej (to kierunek w sztuce współczesnej, koncentrujący się na zagadnieniu ruchu, rzeczywistym lub pozornym). Tworzył malarstwo abstrakcyjne, barwną grafikę oraz słynne formy przestrzenne, przeważnie metalowe, najpierw statyczne (tzw. stabile), potem ruchome (tzw. mobile, poruszane powiewem powietrza lub przy pomocy silniczków). Konstruował także wielkie rzeźby plenerowe. Wywarł silny wpływ na współczesną rzeźbę. Jego dziełem jest m.in. spirala przy gmachu UNESCO w Paryżu.

1933 – Amerykanin Wiley Post jako pierwszy przeleciał samotnie dookoła świata na jednosilnikowym samolocie Lockheed Vega 5B Winnie Mae. Lot zajął 7 dni, 18 godzin i 49 minut.

1983 – Australijczyk Dick Smith jako pierwszy samotnie obleciał kulę ziemską śmigłowcem, co zajęło mu około 11 miesięcy.

23 lipca

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Telegrafon_8154.jpg/1024px-Telegrafon_8154.jpg

Telegrafon Poulsena

1942 – Zmarł Valdemar Poulsen (urodził się 23 listopada 1869) – duński technik, który jako pierwszy zastosował w praktyce ideę zapisu magnetycznego – skonstruował telegrafon, pierwszy magnetofon, na który 1 grudnia 1898 r. uzyskał patent. Telegrafon początkowo miał służyć jako ważny element składowy „automatycznej sekretarki”.

1962 — Amerykański satelita telekomunikacyjny Telstar 1 przeprowadził pierwszą transmisję sygnału telewizyjnego „na żywo”

1980 — Wietnamczyk Phạm Tuân, uczestnik lotu Sojuza 37 na stację orbitalną Salut 6, został pierwszym Azjatą w kosmosie.

Wyszperał

Bogdan Miś

Wszystkie ilustracje i fakty pochodzą z zasobów Wikipedii. Opinie i komentarze autora.

Print Friendly, PDF & Email

WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com